Between the Prototype and the Adaptation: A Plot Analysis of the Contemporary Editions of Hans Christian Andersen’s Fairy Tales - Transformations of the Religious Content

Michalina Jaworska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LL.1.2020.001

Abstract


Hans Christian Andersen’s fairy tales, for years regarded as children’s literature classics,
remain unknown even among the most committed readers. This is indicated by the results
of a survey I conducted on the knowledge of the content of Andersen’s most popular works.
The answers of the parents of preschool children have prompted me to analyze the latest
publications including the writer’s stories. The article presents my conclusions drawn from
the comparison of contemporary editions of fairy tales for children with their prototypes in
terms of the occurrence of differences in the plot, especially the presence of the religious
content, often overlooked today. The criterion for the selection of the sources, which include
32 Polish books by 14 different publishers, was the date of publication (after 2000) and the
requirement to include at least one of the following stories: “The Snow Queen” (22 texts),
“The Little Mermaid” (18 texts) or “The Wild Swans” (9 texts). The analysis has enabled
indicating certain tendencies in the way changes were introduced to the stories in the editions
of the fairy tales for 4-, 5- and 6-year-olds. It has also highlighted the problem of open
paraphrasing. The second part of the article contains reflections on simplifying fairy tales
for children’s use and methods of removing content considered too difficult and abstract
or sad and traumatic. The article concludes with an evaluation of this phenomenon from
a pedagogical-psychological and publishing perspective.

Keywords


baśń; Andersen; adaptacja; wydanie dla dzieci; literatura dziecięca; religia; sacrum

Full Text:

PDF (Polish)

References


Andersen, H.Ch. (2003). Baśnie dla dzieci (opow. D. Wróbel). Poznań: Podsiedlik-Raniowski

i Spółka.

Andersen, H.Ch. (2001a). Baśnie dla najmłodszych (opow. D. W.). Poznań: Podsiedlik-

-Raniowski i Spółka.

Andersen, H.Ch. (2006). Baśnie i opowieści (przeł. B. Sochańska), t. 1. Poznań: Media

Rodzina.

Andersen, H.Ch. (2015). Baśnie znane i nieznane (oprac. V. Parker, tłum. S. Stodulski).

Kielce: Jedność.

Andersen, H.Ch. (2017). Dzikie łabędzie (tłum. B. Sochańska, red. M. Bosacka). Toruń:

Tako.

Andersen, H.Ch. (2001b). Królowa Śniegu i inne bajki (opow. J. Gutry). Warszawa: Mea.

Andersen, H.Ch. (2009). Najpiękniejsze baśnie Andersena (opow. M. Chamów). Kraków:

Legra.

Baśnie Andersena. Nowe szaty cesarza i inne opowieści (2004) (opow. D. Wróbel), Poznań:

Podsiedlik-Raniowski i Spółka.

Baśnie: dla dorosłych i dla dzieci wybrał Program Trzeci (Andersen, Grimm) (pomysł

i red. M. Nogaś, Program Trzeci Polskiego Radia). Kraków: Znak.

Brzezińska, R., Golisz, M. (red.) (2012). Baśnie i legendy. Najpiękniejsze opowieści.

Kalisz: Martel.

Jastrzębska-Golonka, D. (2007). Kraina szczęśliwości, czyli wątki religijne w wybranych

baśniach Hansa Christiana Andersena (s. 165–178). W: A. Lewińska, M. Chmiel

(red.), Język – Szkoła – Religia. Pelplin: Wydawnictwo Bernardinum.

Kalus, A. (2006). Rozwój psychiczny dzieci a recepcja treści religijnych (s. 51–64).

W: D. Krok, S. Pawiński (red.), Język przekazu religijnego. Perspektywa psychologii i homiletyki.

Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego.

Korczak, A.M. (2017). Z kwiatu w pył. Przeobrażenia ontologiczne w wybranych baśniach

Hansa Christiana Andersena jako pedagogika śmierci w ujęciu Józefa Binnebesela

(s. 347–354). W: H. Ratuszna, M. Wiśniewska, V. Wróblewska (red.), Andersenowskie

inspiracje w literaturze i kulturze polskiej. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu

Mikołaja Kopernika.

Kułakowska-Lis, J. (2017). Kształt edytorski wybranych baśni Hansa Christiana Andersena

(s. 215–232). W: H. Ratuszna, M. Wiśniewska, V. Wróblewska (red.), Andersenowskie

inspiracje w literaturze i kulturze polskiej. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu

Mikołaja Kopernika.

Kurzeja, B. (2015). Czy bohater baśni może być zbawiony? Wokół motywów eschatologicznych

w wybranych opowieściach J. Ch. Andersena, „Literatura Ludowa” nr 3, s. 19–28.

Łysy, H. (2006). Język przekazu religijnego w kaznodziejstwie dla dzieci (s. 91–102).

W: D. Krok, S. Pawiński (red.), Język przekazu religijnego. Perspektywa psychologii i homiletyki.

Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego.

Michułka, D., Leszczyńska-Niedrygoś, K. (2017). Stąpając po ostrzu noża! Mała syrenka

H. Ch. Andersena jako szkolna lektura. Rozumienie – doświadczenie – emocje (s. 327–

. W: H. Ratuszna, M. Wiśniewska, V. Wróblewska (red.), Andersenowskie inspiracje

w literaturze i kulturze polskiej. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja

Kopernika.

Moja pierwsza księga bajek (2004) (opow. M. Derwich, A. Krzyżaniak, B. Szcześniak).

Wrocław: Siedmioróg.

Molicka, M. (2012). Terapeutyczne oddziaływanie literatury (s. 9–18). W: B. Sochańska,

J. Czechowska (red.), Tabu w literaturze i sztuce dla dzieci. Poznań: Media Rodzina.

Ogłoza, E. (2014). Wokół opowieści Hansa Christiana Andersena. O radości czytania.

Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Oscar, K. (2012). Dzieci nie rozumieją ironii! (przeł. D. Rozmarynowska) (s. 105–119).

W: B. Sochańska, J. Czechowska (red.), Tabu w literaturze i sztuce dla dzieci. Poznań:

Media Rodzina.

Ratyńska, H. (1988). Rola książki i czasopisma w wychowaniu przedszkolnym (s. 221–

. W: S. Frycie, I. Kaniowska-Lewańska (red.), Kultura literacka w przedszkolu, cz. 1.

Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Sawicki, S. (1980). Sacrum w literaturze, „Pamiętnik Literacki”, t. 71, nr 3, s. 169–182.

Sehested, C. (2012). Tabu w książkach z obrazkami. O rozmawianiu z dziećmi na temat

książek (przeł. J. Hald) (s. 19–27). W: B. Sochańska, J. Czechowska (red.), Tabu w literaturze

i sztuce dla dzieci. Poznań: Media Rodzina.

Skarbnica baśni. Najpiękniejsze opowieści dla dzieci (2006) (opow. M. Przewoźniak,

J. Sokół, A. Sójka). Poznań: Publicat.

Sochańska, B. (2006). Andersen w Polsce. W: H. Ch. Andersen, Baśnie i opowieści

(przeł. B. Sochańska), t. 3. Poznań: Media Rodzina.

Szymborska, W. (2015). Wszystkie lektury nadobowiązkowe. Kraków: Znak.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism