Kierownictwo Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w latach 1956–1970. Portret zbiorowy

Mirosław Szumiło

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KH.2020.127.2.02

Abstrakt


W artykule scharakteryzowano skład osobowy kierownictwa Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, tj. Biura Politycznego i Sekretariatu Komitetu Centralnego, w latach 1956–1970. Następnie nakreślono portret zbiorowy 29 osób tworzących kierownictwo w tym okresie, poddając analizie ich cechy społeczno-demograficzne: wiek, miejsce urodzenia, pochodzenie społeczne i etniczne, wykształcenie oraz motywy akcesu do ruchu komunistycznego i przebieg kariery politycznej do momentu wejścia do kierownictwa partii.

Słowa kluczowe


kierownictwo PZPR; Władysław Gomułka; Biuro Polityczne; Sekretariat KC; Polska Rzeczpospolita Ludowa

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Brzeziński Piotr, Zapomniani dygnitarze. Pierwsi sekretarze Komitetu Wojewódzkiego PPR/PZPR w Gdańsku w latach 1945–1990. Szkice biograficzne, IPN-KŚZpNP, Gdańsk 2013.

Burda Andrzej, Przymrozki i odwilże. Wspomnienia z lat 1945–1957, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1987.

Ciołkoszowa Lidia, Spojrzenie wstecz, Èditions du Dialogue, Paris 1995.

Eisler Jerzy, Grudzień 1970. Geneza, przebieg, konsekwencje, IPN-KŚZpNP, Warszawa 2012 (Monografie, t. 85).

Eisler Jerzy, Polski rok 1968, IPN-KŚZpNP, Warszawa 2006 (Monografie, t. 22).

Eisler Jerzy, Siedmiu wspaniałych. Poczet pierwszych sekretarzy KC PZPR, Czerwone i Czarne, Warszawa 2014.

Eisler Jerzy, Trepczyński Stanisław, Grudzień ’70 wewnątrz „Białego Domu”, Colibri, Warszawa 1991.

Gierek Edward, Smak życia. Pamiętniki, BGW, Warszawa 1993.

Gomułka Władysław, Pamiętniki, t. 1, red. nauk. Andrzej Werblan, BGW, Warszawa 1994.

Grypsy z Konzentrationslager Auschwitz Józefa Cyrankiewicza i Stanisława Kłodzińskiego, oprac. Irena Paczyńska, Wydawnictwo UJ, Kraków 2013.

How are you doing Mr Olszowski? Ze Stefanem Olszowskim rozmawiają Andrzej Mroziński i Bogdan Rupiński, Ampress, Warszawa 2008.

Janowski Włodzimierz, Kochański Aleksander, Informator o strukturze i obsadzie personalnej centralnego aparatu PZPR 1948–1990, ISP PAN, Warszawa 2000.

Kochański Aleksander, Strzelecki Ryszard, PSB, t. 44, Kraków 2006–2007, s. 637–640.

Królikowski Janusz, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, t. 2, Adam Marszałek, Toruń 2010.

Krzysztofiński Mariusz, Władysław Kruczek – szara eminencja KW PPR w Rzeszowie, w: Elity komunistyczne w Polsce, red. Mirosław Szumiło, Marcin Żukowski, IPN-KŚZpNP, UMCS, Warszawa–Lublin 2015.

Landau Zbigniew, Rapacki Marian, PSB, t. 30, Wrocław 1987, s. 568–571.

Lazitch Branko, Les écoles de cadres du Comintern. Contribution à leur histoire, w: Contributions à l’histoire du Komintern, red. Jacques Freymond, Droz, Genève 1965.

Lesiakowski Krzysztof, Mieczysław Moczar „Mietek”. Biografia polityczna, Rytm, Warszawa 1998.

Liczmański Ryszard, Rapacki Adam, PSB, t. 30, Wrocław 1987, s. 563–566.

Lipiński Piotr, Cyrankiewicz. Wieczny premier, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016.

Mokrosz Janusz, Aleksander Zawadzki – działacz komunistyczny i wojewoda śląski (1945–1948), IPN-KŚZpNP, Katowice–Warszawa 2017.

Nieznana rozmowa Władysława Gomułki z Nikitą S. Chruszczowem, oprac. Andrzej Werblan, „Dziś” 1993, 5, s. 75–84.

Nomenklatura KC PZPR, kwiecień 1957, w: Andrzej Paczkowski, System nomenklatury kadr w Polsce (1950–1970), ISP PAN, Warszawa 2000.

Persak Krzysztof, Struktura i skład centralnych instancji decyzyjnych KC PZPR, w: Centrum władzy w Polsce 1948–1970, red. Andrzej Paczkowski, ISP PAN, Warszawa 2003.

Polska – ZSRR. Struktury podległości. Dokumenty WKP(b) 1944–1949, oprac. Giennadij A. Bordiugow et al., ISP PAN, Stowarzyszenie Współpracy Polska-Wschód, Warszawa 1995.

Protokoły z VI i VII Plenum Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej z 1956 r., oprac. Wiesław Władyka, Włodzimierz Janowski, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW, AAN, Aspra-JR, Warszawa 2007.

Rokicki Konrad, Apodyktyczny szef. Władysław Gomułka i podwładni, w: Władza w PRL. Ludzie i mechanizmy, red. Konrad Rokicki, Robert Spałek, IPN-KŚZpNP, Warszawa 2011.

Rurarz Zdzisław, Byłem doradcą Gierka, Andy Grafik, Warszawa 1990.

Sawicki Jan Kazimierz, Rola szkolnictwa partyjnego w kształceniu kadr politycznych PZPR (1949–1971), „Z pola walki” 1978, 4, s. 60–81.

Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, red. Feliks Tych, t. 1: A–D, Książka i Wiedza, Warszawa 1978; t. 2: E–J, Książka i Wiedza, Warszawa 1987; t. 3: K, Muzeum Niepodległości, Warszawa 1992.

Spałek Robert, Między pragmatyzmem a zdradą. Zawłaszczenie PPS w kraju (1944–1948), w: Polska Partia Socjalistyczna. Dlaczego się nie udało? Szkice, polemiki, wspomnienia, red. Robert Spałek, IPN-KŚZpNP, Warszawa 2010.

Statut Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej uchwalony przez III Zjazd PZPR, Książka i Wiedza, Warszawa 1959.

Szumiło Mirosław, Dokumenty z moskiewskiej teczki Józefa Cyrankiewicza, „Res Historica” 2013, 35, s. 253–262.

Szumiło Mirosław, Pomarcowa wymiana kadr – elita PZPR w latach 1968–1970, w: Yesterday. Studia z historii najnowszej. Księga dedykowana prof. Jerzemu Eislerowi w 65. rocznicę urodzin, red. Jan Olaszek, Antoni Dudek, Łukasz Kamiński, Krzysztof Kosiński, Michał Przeperski, Konrad Rokicki, Paweł Sasanka, Robert Spałek, Sławomir Stępień, IPN-KŚZpNP, IH PAN, Warszawa 2017.

Szumiło Mirosław, Roman Zambrowski 1909–1977. Studium z dziejów elity komunistycznej w Polsce, IPN-KŚZpNP, Warszawa 2014.

Świda-Ziemba Hanna, Młodzież PRL. Portrety pokoleń w kontekście historii, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010.

Torańska Teresa, Aneks, Świat Książki, Warszawa 2015.

Torańska Teresa, Byli, Świat Książki, Bertelsmann Media, Warszawa 2006.

Torańska Teresa, Oni, Iskry, Warszawa 2004.

Wapiński Roman, Świadomość polityczna w Drugiej Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1989.

Wicha Władysław, Wspomnienia, „Archiwum Ruchu Robotniczego” 11, 1988.

Zambrowski Roman, Wspomnienia, t. 1, Warszawa 1976 (maszynopis w zbiorach autora).


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism