Edmund Burke o Rzeczypospolitej. W poszukiwaniu wolności i porządku

Paweł Hanczewski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KH.2020.127.1.03

Abstrakt


Artykuł przedstawia poglądy wybitnego brytyjskiego polityka i myśliciela, Edmunda Burke’a (1730–1797), na sytuację Rzeczypospolitej. Burke poświęcił jej sprawom niewiele uwagi, jednak w oparciu o jej przykład sformułował kilka tez na temat wewnętrznych i zewnętrznych przyczyn upadku państw. Poglądy te rozwinął w ostatnich latach swej działalności, koncentrując uwagę na rewolucji francuskiej.

Słowa kluczowe


Edmund Burke; Rzeczpospolita; bezpieczeństwo wewnętrzne i zewnętrzne; wspólnota europejska

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Armitage David, Edmund Burke and Reason of State, „Journal of the History of Ideas” 61, 2000, 4, s. 617–634.

Boucher David, The Character of the History of the Philosophy of International Relations and the Case of Edmund Burke, „Review of International Studies” 17, 1991, 2, s. 127–148.

Bourke Richard, Empire & Revolution. The Political Life of Edmund Burke, Princeton University Press, Princeton–Oxford 2015.

Bromwich David, Introduction, w: On Empire, Liberty and Reform. Speeches and Letters. Edmund Burke, wyd. David Bromwich, Yale University Press, New Haven–London 2000, s. 1–39.

Bromwich David, The Intellectual Life of Edmund Burke. From the Sublime and Beautiful to American Independence, The Belknap Press of Harvard University Press, Cambridge Mass. 2014.

Burke Edward, Dociekania filozoficzne o pochodzeniu naszych idei wzniosłości i piękna, PWN, Warszawa 1968.

Burke Edward, O duchu i naturze rewolucji. Wybór pism, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków 2012.

Burke Edward, Odwołanie od nowych do starych wigów. Wybór pism, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków 2015.

Burke Edward, Rozważania o rewolucji we Francji, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 1994.

Butterwick Richard, Od kpiarza do wielbiciela. Horace Walpole wobec Polski w dobie rozbiorów, w: Oświeceni wobec rozbiorów Polski, red. Jerzy Grobis, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1998, s. 201–214.

Butterwick Richard, Stanisław August a kultura angielska, IBL Wydawnictwo, Warszawa 2000.

Clark Jonathan C.D., Introduction, w: Edmund Burke Reflections on the Revolution in France, wyd. Jonathan C.D. Clark, Stanford University Press, Stanford 2001.

Copeland Thomas W., Burke and Dodsley’s Annual Register, „PMLA” 54, 1939, 1, s. 223–245.

Copeland Thomas W., Edmund Burke and the Book Reviews in Dodsley’s Annual Register, „PMLA” 57, 1942, 2, s. 446–468.

Copeland Thomas W., Edmund Burke’s Friends and The Annual Register, „The Library”, 5th series, 18, 1963, s. 29–39.

Crowe Ian, Patriotism and Public Spirit. Edmund Burke and the Role of the Critic in Mid-Eighteenth-Century Britain, Stanford University Press, Stanford 2012.

Davies Norman, The Third of May, 1791, w: Constitution and Reform in Eighteenth-Century Poland. The Constitution of 3 May 1791, red. Samuel Fiszman, Indiana University Press, Bloomington 1997, s. 1–12.

Dickinson Harry Thomas, Bolingbroke, Constable, London 1970.

Empire and Community. Edmund Burke’s Writings and Speeches on International Relations, wyd. David P. Fidler, Jennifer M. Welsh, Perseus, Boulder 1999.

Fiszman Samuel, European and American Opinions of the Constitution of 3 May, w: Constitution and Reform in Eighteenth-Century Poland. The Constitution of 3 May 1791, red. Samuel Fiszman, Indiana University Press, Bloomington 1997, s. 453–495.

Grygieńć Janusz, Quentina Skinnera rewolucje w humanistyce i naukach społecznych, w: Quentin Skinner. Metoda historyczna i wolność republikańska, red. nauk. Janusz Grygieńć, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2016, s. 9–20.

Grześkowiak-Krwawicz Anna, Sensacja – informacja – komentarz. Londyńska prasa informacyjna o polskich „rewolucjach” 1791 r., „Kwartalnik Historyczny” 116, 2009, 3, s. 91–111.

Hampsher-Monk Iain, Reflections on the Revolution in France, w: The Cambridge Companion to Edmund Burke, wyd. David Dwan, Christopher J. Insole, Cambridge University Press, Cambridge 2012, s. 195–208.

Hanczewski Paweł, Stare i nowe problemy z Edmundem Burkiem, „Kwartalnik Historyczny” 124, 2017, 3, s. 569–590.

Hanczewski Paweł, „When Liberty and Order Kiss”. Edmund Burke and the History Articles in the Annual Register, „Studies in Burke and His Time” 27, 2018, s. 56–86.

Harle Vilho, Burke the International Theorist – or the War of the Sons of Light and the Sons of Darkness, w: European Values in International Relations, wyd. Vilho Harle, Pinter Publishers, London–New York 1990, s. 58–79.

Horn David B., British Public Opinion and the First Partition of Poland, Oliver and Boyd, Edinburgh 1945.

Hume David, Eseje z dziedziny moralności, polityki i literatury, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2013.

Hunt Lynn, Inventing Human Rights. A History, W.W. Norton, New York 2007.

Jones Emily, Edmund Burke and the Invention of Modern Conservatism, 1830–1914. An Intellectual History, Oxford University Press, Oxford 2017.

Libiszowska Zofia, Edmund Burke a Polska, „Kwartalnik Historyczny” 77, 1970, 1, s. 63–76.

Libiszowska Zofia, Misja polska w Londynie w latach 1769–1795, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź 1966.

Libiszowska Zofia, Odgłosy Konstytucji 3 maja na Zachodzie, w: Konstytucja 3 Maja w tradycji i kulturze polskiej, red. Alina Barszczewska-Krupa, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1991, s. 70–81.

Libiszowska Zofia, Polska reforma w opinii angielskiej, w: Sejm Czteroletni i jego tradycje, red. Jerzy Kowecki, PWN, Warszawa 1991, s. 63–74.

Libiszowska Zofia, Życie polskie w Londynie w XVIII wieku, Pax, Warszawa 1972.

Lock Frederick Peter, Burke’s Reflections on the Revolution in France, Allen & Unwin, London–Boston 1985.

Lock Frederick Peter, Edmund Burke, t. 1: 1730–1784, Clarendon Press, Oxford 1999.

Lock Frederick Peter, Edmund Burke, t. 2: 1784–1797, Clarendon Press, Oxford 2006.

McLoughlin Thomas O., Edmund Burke and the First Ten Years of the „Annual Register” 1758–1767, „Series in Humanities” Occasional Paper No 1 (Salisbury, Southern Rhodesia, 1975), s. 32–52.

Mitchell Leslie G., Charles James Fox, Oxford University Press, Oxford 1992.

Mori Jennifer, Britain in the Age of the French Revolution 1785–1820, Longman, Harlow 2000.

Norman Jesse, Edmund Burke. The First Conservative, Basic Books, New York 2013.

O’Connor Bernard, Historia Polski, red. nauk. Paweł Hanczewski, Muzeum Pałac w Wilanowie, Wilanów 2012.

Olszowski Rafał, Szlachta Bogdan, Konserwatyzm Edmunda Burke’a, w: Edmund Burke, O duchu i naturze rewolucji. Wybór pism, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków 2012, s. VII–XLIII.

Oxford Dictionary of National Biography, t. 8: Brown–Burstow, red. H.C.G. Matthew, Brian Harrison, Oxford University Press, Oxford 2004.

Sarason Bertram D. Edmund Burke and the Two Annual Registers, „PMLA” 68, 1953, 3, s. 496–508.

Sato Sora, Edmund Burke as Historian. War, Order and Civilisation, Palgrave Macmillan, Cham 2018.

Seitz Robert W., Goldsmith and the „Annual Register”, „Modern Philology” 31, 1933, 2, s. 183–194.

Serejski Marian H., Europa a rozbiory Polski. Studium historiograficzne, PWN, Warszawa 2009.

Smith Adam, Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, t. 1, PWN, Warszawa 2007.

The Correspondence of Edmund Burke, t. 2: June 1768 – June 1774, wyd. Lucy S. Sutherland, University of Chicago Press, Cambridge 1960.

The Correspondence of Edmund Burke, t. 6: July 1789 – December 1791, wyd. Alfred Cobban, Robert A. Smith, University of Chicago Press, Cambridge 1967.

The Correspondence of Edmund Burke, t. 7: January 1792 – August 1794, wyd. Peter J. Marshall, John A. Woods, University of Chicago Press, Cambridge 1968.

The Writings and Speeches of Edmund Burke, t. 1: The Early Writings, wyd. Thomas O. McLoughlin, James T. Boulton, William B. Todd, Clarendon Press, Oxford 1997.

The Writings and Speeches of Edmund Burke, t. 2: Party, Parliament, and the American War: 1766–1774, wyd. Paul Langford, William B. Todd, Clarendon Press, Oxford 1981.

The Writings and Speeches of Edmund Burke, t. 3: Party, Parliament, and the American War: 1774–1780, wyd. Warren M. Elofson, John A. Woods, William B. Todd, Clarendon Press, Oxford 1996.

The Writings and Speeches of Edmund Burke, t. 4: Party, Parliament, and the Dividing of the Whigs 1780–1794, wyd. P.J. Marshall, Donald C. Bryant, Clarendon Press, Oxford 2015.

The Writings and Speeches of Edmund Burke, t. 6: India. The Launching of the Hastings Impeachment: 1786–1788, wyd. P.J. Marshall, William B. Todd, Clarendon Press, Oxford 1991.

The Writings and Speeches of Edmund Burke, t. 8, wyd. Leslie G. Mitchell, William B. Todd, Clarendon Press, Oxford 1989.

The Writings and Speeches of Edmund Burke, t. 9, I: The Revolutionary War 1794–1797, II: Ireland, wyd. R.B. McDowell, Clarendon Press, Oxford 1991.

Tierney James E., Edmund Burke, John Hawkesworth, the „Annual Register”, and the „Gentleman’s Magazine”, „Huntington Library Quarterly” 42, 1978, 1, s. 57–72.

Todd William B., A Bibliographical Account of The Annual Register, 1758–1825, „The Library”, 5th series, 16, 1961, s. 104–120.

Vincent R.J., Edmund Burke and the Theory of International Relations, „Review of International Studies” 10, 1984, 3, s. 205–218.

Welsh Jennifer M., Edmund Burke and the Commonwealth of Europe. The Cultural Bases of International Order, w: Classical Theories of International Relations, wyd. Ian Clark, Iver B. Neumann, Palgrave Macmillan, Oxford 1996, s. 173–192.

Welsh Jennifer M., Edmund Burke and International Relations, Palgrave Macmillan, Oxford 1995.

Zakrzewski Maciej, W obronie konstytucji. Myśl polityczna Henry’ego Saint Johna, wicehrabiego Bolingbroke’a, Ośrodek Myśli Politycznej, Kraków 2012.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism