Sebastian Sierakowski (1743–1824) i mit Krakowa w okresie napoleońskim i pokongresowym

Mikołaj Getka-Kenig

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KH.2019.126.2.03

Abstrakt


Tematem artykułu jest udział Sebastiana Sierakowskiego (krakowskiego prałata, akademika i polityka) w tworzeniu mitu Krakowa jako miasta pomnika historycznej wielkości dawnej Polski w okresie Księstwa Warszawskiego i Wolnego Miasta Krakowa. Autor omawia w nim różne przedsięwzięcia Sierakowskiego o charakterze komemoracyjnym, wydawniczym bądź architektonicznym i artystycznym.

 

The article deals with the contribution of Sebastian Sierakowski (Cracow prelate, academic, and politician) to the formation of the myth of Cracow as the “city-monument” to the historic glory of Poland in the era of Duchy of Warsaw and Free City of Cracow. The author discusses Sierakowski’s various undertakings of a commemorative, editorial or architectural and artistic character.


Słowa kluczowe


Wolne Miasto Kraków; Księstwo Warszawskie; Rzeczpospolita Krakowska; zabory; architektura; sztuka; monarchia

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Anusik Zbigniew, Sierakowski Józef (1765–1831), PSB, t. 37, Warszawa 1996, s. 270–277.

Banach Jerzy, Michała Stachowicza „Monumenta Regum Poloniae Cracoviensia”, „Folia Historiae Artium” 12, 1976, s. 131–157.

Barańska Anna, Polityka polska Aleksandra I, w: Wolnomularstwo Narodowe. Walerian Łukasiński, red. Wiktoria Śliwowska, IH PAN, Neriton, Warszawa 2014, s. 37–72.

Bartel Wojciech, Ustrój i prawo Wolnego Miasta Krakowa 1815–1846, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1976 (Biblioteka Krakowska, t. 116).

Bartkiewicz Kazimierz, Obraz dziejów ojczystych w świadomości historycznej w Polsce doby Oświecenia, PWN, Poznań 1979.

Bieniarzówna Janina, Wolne Miasto Kraków, w: Janina Bieniarzówna, Jan M. Małecki, Dzieje Krakowa, t. 3: Kraków w latach 1796–1918, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1979, s. 39–175.

Bieniarzówna Janina, Wstęp, w: Rzeczpospolita Krakowska 1815–1846. Wybór źródeł, red. Janina Bieniarzówna, Ossolineum, Wrocław 1951, s. iii–lv.

Bieniarzówna Janina, Z dziejów liberalnego i konspiracyjnego Krakowa (1833–1848), Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Kraków 1948 (Biblioteka Krakowska, t. 106).

Borowiejska-Birkenmajerowa Maria, Demel Juliusz, Działalność urbanistyczna i architektoniczna Senatu Wolnego Miasta Krakowa w latach 1815–1846, PWN, Warszawa 1963 (Studia i materiały do teorii i historii architektury i urbanistyki, t. 4).

Cierpisz Szymon, Projekty „historycznych” studni dla Krakowa Sebastiana Sierakowskiego. Forma i idea, „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej” 67, 2017, s. 187–210.

Dabrowski Patrice M., Commemorations and the Shaping of Modern Poland, Indiana University Press, Bloomington 2004.

Deszczyńska Martyna, „Religia stanu” w opiniach duchowieństwa Księstwa Warszawskiego, „Wiek Oświecenia” 25, 2009, s. 61–77.

Dębicki Ludwik, Puławy (1762–1830). Monografia z życia towarzyskiego, politycznego i literackiego, t. 3, Księgarnia i Skład Nut Gubrynowicza i Schmidta, Lwów 1888.

Dobrowolski Tadeusz, Rzeźba neoklasyczna i romantyczna w Polsce. Ze studiów nad importem włoskim i świadomością estetyczną, Ossolineum, Wrocław 1974.

Dzieduszycki Maurycy, Żywot Wacława Hieronima Sierakowskiego arcybiskupa lwowskiego, Drukarnia „Czasu” W. Kirchmayera, Kraków 1868.

Ferenc Marek, Collegium Nowodworskiego, Księgarnia Akademicka, Kraków 2012.

Getka-Kenig Mikołaj, Pomniki publiczne i dyskurs zasługi w dobie „wskrzeszonej” Polski lat 1807–1830, Universitas, Kraków 2017.

Getka-Kenig Mikołaj, Problem tak zwanych ziem zabranych w dobie „wskrzeszonej” Polski (Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego), 1807–1831, w: O ziemię naszą nie waszą. Ideowe aspekty procesów narodowotwórczych w Europie Środkowej i Wschodniej, red. Łukasz Adamski, Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, Warszawa 2017, s. 183–204.

Getka-Kenig Mikołaj, Rządowe przedsięwzięcia pomnikowe ku czci Aleksandra I a ideologia „wskrzeszenia” Polski w latach 1815–1830, KH 123, 2016, 4, s. 695–732.

Girtler Kazimierz, Opowiadania. Pamiętniki z lat 1803–1831, t. 1, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1971.

Górzyński Sławomir, Arystokracja polska w Galicji. Studium heraldyczno-genealogiczne, DiG, Warszawa 2009.

Grodziski Stanisław, Rzeczpospolita krakowska, jej lata i ludzie, Universitas, Kraków 2012.

Grzęda Ewa, Będziesz z chlubą wskazywać synów twoich groby… Mitologizacja mogił bohaterów w literaturze i kulturze polskiej lat 1795–1863, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2011.

Hordyński Piotr, Wstęp, w: Katalog rysunków architektonicznych ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie, red. Piotr Hordyński, t. 1, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1989, s. 7–16.

Jaroszewski Tadeusz Stefan, Chrystian Piotr Aigner. Architekt warszawskiego klasycyzmu, PWN, Warszawa 1970.

Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 4: Miasto Kraków, cz. 1: Wawel, red. Jerzy Szablowski, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1965.

Kizwalter Tomasz, Kryzys oświecenia a początki konserwatyzmu polskiego, Wydawnictwa UW, Warszawa 1987.

Kotkowska-Bareja Hanna, Pomnik Kopernika, PWN, Warszawa 1973.

Kulecka Agnieszka, Osiecka Małgorzata, Zamojska Dorota, „…którzy nauki, cnotę, Ojczyznę kochają”. Znani i nieznani członkowie Towarzystwa Królewskiego Warszawskiego Przyjaciół Nauk. W dwusetną rocznicę powstania Towarzystwa, Archiwum PAN, AGAD, Warszawa 2000.

Lepiarczyk Józef, Działalność architektoniczna Sebastiana Sierakowskiego. Projekty klasycystyczne i neogotyckie (1777–1824), Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1968 (Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, 175).

Łętowski Ludwik, Katalog biskupów, prałatów i kanoników krakowskich, t. 4: Prałaci i kanonicy krakowscy, nakł. aut., Kraków 1853.

Małecki Jan M., Kraków w dobie oświecenia, w: Janina Bieniarzówna, Jan M. Małecki, Dzieje Krakowa, t. 2: Kraków w wiekach XVI–XVIII, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1994, s. 539–611.

Małkiewicz Adam, Teoria architektury w nowożytnym piśmiennictwie polskim, PWN, Kraków 1976.

[Matecki Józef], Krótkie Wspomnienie o Starożytnych Grobach i Celniejszych Pomnikach Królów Polskich w Kościele Katedralnym Krakowskim na Zamku znajdujących się, które za staraniem JW. Sebastiana Hr. Sierakowskiego tegoż Kościoła Proboszcza, Senatora Rzeczypospolitej Krakowskiej, Orderu S. Stan: I. Klasy Kawalera, sławny artysta Krakowskiego Michała Stachowicz najdokładniej z wszystkimi przerysował szczegółami, Kraków 1818.

Michalczyk Zbigniew, Michał Stachowicz (1768–1825). Krakowski malarz między barokiem a romantyzmem, t. 1–2, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2011.

Mossakowski Stanisław, Zarys historii i charakterystyki zbiorów graficznych Biblioteki Jagiellońskiej, „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej” 23, 1973, s. 201–217.

Mościcki Henryk, Pozgonna cześć dla księcia Józefa (pogrzeb–pomniki–pieśń i legenda), Gebethner i Wolff, Warszawa [1922].

Mrozowska Kamilla, Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1795–1850, w: Mirosława Chamcówna, Kamilla Mrozowska, Dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1765–1850, t. 2, cz. 1, PWN, Kraków 1965, s. 61–235.

Mycielski Maciej, Uniwersytet Królewski 1816–1831, w: Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816–1915, red. Tomasz Kizwalter, Wydawnictwa UW, Warszawa 2016, s. 53–361.

NN, Opis historyczny obrazów Sali Jagiellońskiej Uniwersytetu Krakowskiego, „Pszczółka Krakowska” 3, 1821, 33, s. 160–175; Opis historyczny obrazów Sali Jagiellońskiej (dokończenie) 3, 1821, 34, s. 181–190.

Nowak Janusz Tadeusz, Wolne Miasto Kraków. Panteon serca Polski, w: Wolne Miasto Kraków. W poszukiwaniu nowoczesności, red. Michał Niezabitowski et al., Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Kraków 2015, s. 23–58.

Poplatek Jan, Ks. Sebastian Alojzy Sierakowski 1743–1824. Szkic biograficzny, „Nasza Przeszłość” 4, 1948, s. 179–208.

Purchla Jacek, Matecznik Polski. Pozaekonomiczne czynniki rozwoju Krakowa w okresie autonomii galicyjskiej, Znak, Kraków 1992.

Róg Rafał, Sierakowski Sebastian Alojzy h. Ogończyk (1743–1824), PSB, t. 37, Warszawa 1996, s. 293–299.

Sierakowski Sebastian, Architektura obeymuiąca wszelki gatunek murowania i budowania, t. 1, Drukarnia Akademicka, Kraków 1812.

Tessarczyk Antoni, Rzeczpospolita Krakowska wolna, niepodległa i ściśle neutralna pod opieką trzech wielkich mocarstw: Austryi, Prus i Rossyi a za rękojmią Kongresu Wiedeńskiego (1815–1846), Drukarnia C.K. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1863.

Urban Jacek, Katedra na Wawelu (1795–1918), Wydawnictwo UNUM, Kraków 2000.

Wilk Bernadeta, Uroczystości patriotyczno-religijne w Krakowie w okresie autonomii galicyjskiej (1860–1914), Wydawnictwo Naukowe PAT, Kraków 2006.

Winiarz Adam, Szkolnictwo Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego (1807–1831), Wydawnictwo UMCS, Lublin 2002.

Ziółek Ewa M., Między tronem i ołtarzem. Kościół i państwo w Księstwie Warszawskim, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2012.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism