Pedological aspects in the functioning of spring niches as transition zones between underground and superficial parts of the water cycle in a river basin

Jerzy Jonczak

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/v10090-011-0033-4

Abstract


The aim of the study was to characterize the soils of spring niches in the valley of the Jarosławianka River in the context of its functioning in the transition zone between underground and superficial parts of the water cycle in the river basin. Five spring niches, representing different soil types (proper gley soils, peat-like soils, peat-mud soils) were studied. Small-scale relief in nearby water seepages is an important factor, which determined the direction of pedogenesis in spring niches. The relief can enhance or hinder accumulation of organic matter. Specific characteristics of soil-forming environment of spring niches (water surplus and its permanent flow through the soil) are reflected in some chemical properties of the soils (low concentration of active and plant-available forms of N, P and K) and properties of soil organic matter (a low rate of the humification process). Soil organic matter strongly affects the sorption and buffer properties of the soils. Ionic composition of the soil sorption complex is determined by the chemistry of feeding waters. More than 99.3% of total cations are bases, especially calcium.

Keywords


hydrogenic soils; water cycling; soil properties; soil organic matter

Full Text:

PDF

References


Davidson T.E. & Ståhl M., 2000, The influence of organic carbon on nitrogen transformations in five wetland soils, Soil Sci. Am. J. 64: 1129-1136.

Dziadowiec H. & Gonet S.S., 1999, Przewodnik metodyczny do badań materii organicznej gleb [Methodological guide for soil organic matter study], Prace Komisji Naukowych PTG nr 120, Komisja Chemii Gleb, Zespół Materii Organicznej II/16, Warszawa.

Jaworska H., Kobierski M. & Dąbkowska-Naskręt H., 2008, Kationowa pojemność wymienna i zawartość kationów wymiennych w glebach płowych o zróżnicowanym uziarnieniu [Cation exchange capacity and the content of exchangeable cations in luvisols of various texture], Soil Science Annual 59(1): 84-89.

Jekatierynczuk-Rudczyk E., 2005, Transformacja składu chemicznego wody w strefie źródlisk nizinnych [Transformation of water quality in the lowland springs], Stan i antropogeniczne zmiany jakości wód w Polsce, t. III, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź: 259-268.

Jekatierynczuk-Rudczyk E., 2006, Zmiany składu chemicznego wody w niszach źródlisk nizinnych [Transformations of water chemistry in the lowland springs niches], Dokumentacja Geograficzna 32, Idee i praktyczny uniwersalizm geografii, PAN IGiPZ, Warszawa: 113-118.

Jekatierynczuk-Rudczyk E., 2007, Strefa hyporeiczna, jej funkcjonowanie i znaczenie [The hyporheic zone, its functioning and meaning], Kosmos 56(1-2): 181-196.

Jonczak J., 2010, Chemizm wód zasilających Jarosławiankę (Równina Sławieńska) [The chemistry of waters supplying Jarosławianka River (Sławieńska Plain)], Słupskie Prace Geograficzne, in print.

Kalembasa D. & Becher M., 2009, Frakcje azotu w glebach torfowo-murszowych w dolinie górnego Liwca [Fractions of nitrogen in drained peat-muck soils located in the upper Liwiec River valley], Woda-Środowisko- Obszary Wiejskie 9(2): 73-82.

Laskowski S. & Tołoczko W., 2001, Alterations of some chemical and physico-chemical properties of selected soils in field ecosystems, Acta Agrophysica 50: 177-188.

Malczyk P., Kobierski M., Jaworska H. & Dąbkowska- Naskręt H., 2008, Zależność między wybranymi właściwościami gleb i pojemnością buforową w glebach uprawnych regionu Kujaw i Pomorza [Relationships between selected soil properties and buffer capacity in arable soils from Kujawy-Pomorze Region, Poland], Soil Science Annual 59(1): 149-154.

Mazurek M., 2006, Wypływy wód podziemnych w południowej części dorzecza Parsęty [Groundwater outflows in the southern part of Parsęta drainage basin], Badania Fizjograficzne nad Polską Zachodnią, Seria A - Geografia Fizyczna 57: 101-118.

Osadowski Z., 2006, Threatened, protected and rate species of vascular plants in spring complexes in the central part of Polish Pomerania, Biodiv. Res. Conserv. 1-2: 174-180.

Sharpley A. N., 1995, Soil phosphorus dynamics: agronomic and environmental impacts, Ecological Engineering 5: 261-279.

Smólczyński S. & Orzechowski M., 2009, Przebieg mineralizacji związków azotu w glebach torfowomurszowych o różnym stopniu zamulenia w krajobrazie młodoglacjalnym [Mineralization of nitrogen compounds in differently silted peat-muck soils in young glacial landscape], Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 9/1: 141-150.

Systematyka gleb Polski [Systematics of Polish soils], 1989, Rocz. Glebozn. 40( 3/4).

Wołejko L., 1996, Stan zachowania i potrzeby ochrony kompleksów źródliskowych na Pomorzu Zachodnim [State of preservation and needs for protection of spring complexes in the region of West Pomerania], Zeszyty Naukowe AR Szczecin, Seria Przyroda 173: 151-160.




Partnerzy platformy czasopism