Occurrence of the globeflower Trollius europaeus L. in “Łąki w Komborni” Natura 2000 site (Podkarpackie Province, SE Poland)

Maria Ziaja, Tomasz Wójcik

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/EQ.2016.006

Abstract


The paper presents characteristics of a meadow community with Trollius europaeus, threats posed to the community, and proposals for active protection thereof. The study was carried out in the “Łąki w Komborni” Natura 2000 site (PLH 180042) in the Podkarpacie Province (SE Poland). In 2015, 20 relevés were taken with the Braun-Blanquet method and they are presented in a synthetic table. Additionally, the number of clumps, the number of flowering shoots per clump, and the height of flowering shoots were determined. The community with Trollius europaeus was classified into the alliance Molinion caeruleae with Selinum carvifolia, Galium boreale, Succisa pratensis, Betonica officinalis, Gladiolus imbricatus, and Carex tomentosa as characteristic species. Scrub species, in particular Filipendula ulmaria, had a substantial share, which indicated long-term abandonment of land use. The community also comprised rush species (Carex gracilis, Phragmites australis) and a numerous group of species from the order Arrhenatheretalia (e.g. Geranium pratense, Alchemilla monticola, Galium mollugo, Arrhenatherum elatius) and the class Molinio-Arrhenatheretea (e.g. Lathyrus pratensis, Alopecurus pratensis, Ranunculus acris, Poa pratensis). Abandonment of extensive land use leading to progressive secondary succession is the major threat to phytocoenoses with Trollius europaeus. To preserve meadows with Trollius europaeus, active protection involving mowing and removal of biomass is recommended.  


Keywords


Molinion caeruleae; plant communities; protected species; active protection; threats

Full Text:

PDF

References


Antkowiak W., 1999, Struktura ekologiczna populacji pełnika europejskiego (Trollius europaeus L. subsp. europaeus) w Polsce północno-zachodniej [Ecological structure of Trollius europaeus L. subsp. europaeus populations in north-western Poland], Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu – CCCXVI, Bot. 2: 3-17.

Kochanowska R., 2005, Pełnik europejski, róża polskich łąk [The Globe flower, a rose of polish meadows], Oficyna In Plus, Szczecin. Kochanowska R. & Gamrat R., 2007, Zbiorowiska trawiaste z pełnikiem europejskim (Trollius europaeus L.) w dolinie Chocieli [Grass communities with Globe flower (Trollius europaeus L.) in the river Chociel Valley], Łąkarstwo w Polsce 10: 119-129.

Kołodziejek J., 2012, Pełnik europejski Trollius europaeus L. [European Globe flower Trollius europaeus L.], [in:] R. Olaczek (ed.), Czerwona księga roślin województwa łódzkiego [The red date book of vascular plants of Łódzkie Voivodship], Ogród botaniczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki, Łódź: 204-205.

Kołodziejek J. & Michalska-Hejduk D., 2004, Charakterystyka geobotaniczna łąk trzęślicowych Molinietum caeruleae na polanach śródleśnych północnej części województwa śląskiego [Geobotanic characteristic of the purple moor-grass meadow community Molinietum caeruleae on the clearings in the northern part of the Silesia Voivodeship], Fragmenta Floristica et Geobotanica Polonica 11: 141-155.

Kondracki J., 2011, Geografia regionalna Polski [Regional geography of Poland], Wyd. Nauk. PWN, Warszawa. Kotańska M., 1993, Response of wet meadows of the Calthion alliance to variations of weather and management practices – a thirteen-year study of permanent plots, Studia Naturae 40: 1-47.

Kostrakiewicz K., 2009, The influence of shadow created by adjacent plants on phenotypic plasticity of endangered species Trollius europaeus L. (Ranunculaceae), Polish Journl of Ecology 57(4): 625-634.

Kostrakiewicz-Gierałt K., 2012, The impast of neighbourhood and gap charakter on seedling recruitment of Trollius europaeus L. and Iris sibirica L. in Molinietum caeruleae meadows, Biodiversity Research and Conservation 28: 37-44.

Kucharczyk M. & Wójciak J, 1995, Ginące i zagrożone gatunki roślin naczyniowych Wyżyny Lubelskiej, Roztocza, Wołynia Zachodniego i Polesia Lubelskiego [Threatened vascular plants of the Lublin Upland, Roztocze, Western Volhynia and Polesie Lubelskie (Eastern Poland)], Ochrona Przyrody 52: 33-46.

Kulik M., 2014, Changes of biodiversity and species composition of Molinia meadow depending on use metod, Polish Journal of Environmental Studies 23(3): 773- 782. Lemke T., Jansen A. & Porembski S., 2015, Multiple limitations to the persistence of Trollius europaeus in a fragmented agricultural landscape in the context of metapopulation theory, Plant Ecology 216: 319-330.

Łuczaj Ł., 2011. Łąki w Komborni (PLH 180042) [Meadow in Kombornia PLH 180042], [in:] M. Rogała, A. Marcela (eds), Obszary Natura 2000 na Podkarpaciu [Natura 2000 site in Podkarpacie], Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Rzeszów: 146-147.

Łuczaj Ł. & Oklejewicz K., 2001, Supplement to the flora Jasło-Sanok Basin, Fragmenta Floristica et Geobotanica Polonica 8: 276-278. Matuszkiewicz W., 2008, Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski [Guide to identification of plant communities of Poland], Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.

Michalska-Hejduk D., 2001, Stan obecny i kierunki zmian roślinności nieleśnej Kampinoskiego Parku Narodowego [Current state and directions of change of non-forest vegetation of the Kampinos National Park], Monographiae Botanicae 89: 1-134.

Michalska-Hejduk D. & Kopeć D., 2012, Dynamics of semi-natural vegetation with a focus of Molinion meadows after 50 years of stricte protection, Polish Journal of Environmental Studies 21(6): 1731-1741.

Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Zając A. & Zając M., 2002, Flowering plants and pteridophytes of Poland – a checklist [Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski], W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków.

Muncaciu S., Gafta D., Cristea V., Rosca-Casian A. & Goia I., 2010, Eco-coenotic conditions and structure of Trollius europaeus L. populations in an extrazonal habitat complex (Transylvanian Carpathian Foothills). Flora - Morphology, Distribution, Functional Ecology of Plants 205(11): 711-720.

Nowak A., Nowak S. & Spałek K., 2008, Red list of vascular plants of Opole Province, Opole Scientific Society Nature Journal 41: 141-158.

Ochyra R., Żarnowiec J. & Bednarek-Ochyra H., 2003, Census catalogue of Polish Moses, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków. Oklejewicz K., 1993, Flora Dołów Jasielsko-Sanockich [The flora of the Jasło-Sanok Basin], Zeszyty Naukowe UJ, Prace Botaniczne 26: 1-168.

Oklejewicz K., 1996, Charakterystyka geobotaniczna Dołów Jasielsko-Sanockich [Geobotanical description of the Jasło-Sanok Basin], Zeszyty Naukowe UJ, Prace Botaniczne 27: 1-93.

Parusel J. & Urbisz A., 2012, Czerwona lista roślin naczyniowych województwa śląskiego [The red list of vascular plants of Silesian Voivodship], Raporty Opinie 6, Strategia ochrony przyrody województwa śląskiego do roku 2030. Raport o stanie przyrody województwa śląskiego. Czerwone listy wybranych grup grzybów i roślin województwa śląskiego [Reports opinions 6, Conservation strategy of nature of the Silesian Voivodship. The red list of chosen groups of mushrooms and plants of Silesiana Voivodship], Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska [Upper Silesian Nature Heritage Center], Katowice: 105-177.

Piękoś-Mirkowa H. & Mirek Z., 2003, Atlas roślin chronionych. Flora Polska [Atlas of protected plants. Flora of Poland], Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa. Řezníčková M., 2007, Variability of the Molinion meadows in Slovakia, Biologia, Bratislava, Section Botany 62(6): 675-683.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9.10.2014 r. o ochronie gatunkowej roślin (Dz.U. RP 2014, poz. 1409) [Regulation of the Minister of the Environment of 9 October 2014 on the species-specific protection of plants (Dz. U. RP [Journal of Laws RP] 2014, item 1409)], 2014, Kanc. Prezesa Rady Min., Warszawa.

Sienkiewicz-Paderewska D., Borawka-Jarmułowicz B., Mastalerczuk G., Chodkiewicz A. & Stypiński P., 2012, Wpływ zaprzestania koszenia na roślinność łąki trzęślicowej (Molinietum caeruleae) [Effects of mowing cessation on Molinietum caeruleae meadow vegetation], Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 12, 1(37): 167-179.

Suder A, 2007, Szata roślinna łąk wilgotnych (rząd Molinietalia caeruleae W. Koch 1996) we wschodniej części Wyżyny Śląskiej [Vegetation of wet meadows (order Molinietalia caeruleae W. Koch 1996) in the eastern part of Silesia Upland], Łąkarstwo w Polsce 10: 159-172.

Tomaszewska K., 2003, Zmiany w składzie gatunkowym fitocenoz na porzuconych łąkach pobagiennych [Changes in species composition of plant community on the abondoned drainaged meadows], Annales Silesiae 32: 103-116.

Trąba C., 1997, Florystyczne zróżnicowanie zbiorowisk roślinności łąkowej rzędu Molinietalia w dorzeczu Łabuńki [Floristic differentiation of meadow plant communities from the order of Molinietalia in the Łabuńka River Basin], Annales UMCS, Sectio E, LII(23): 189-199.

Trąba C. & Wolański P., 2012, Zróżnicowanie florystyczne zbiorowisk łąkowych ze związków Molinion, Cnidion dubii i Filipendulion w Polsce – zagrożenia i ochrona [Floristic diversity of meadows communities representing Molinion, Cnidion dubii and Filipendulion alliance in Poland – threats and protection], Inżynieria Ekologiczna 29: 224-235.

Zając A. & Zając M., eds, 2001, Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce [Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland], Nakładem Pracowni Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego [Edited by Laboratory of Computer Chorology, Institute of Botany, Jagiellonian University], Kraków.

Zając M. & Zając A., 2009, The geographical element of native flora of Poland [Elementy geograficzne rodzimej flory Polski], Nakładem Pracowni Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego [Edited by Laboratory of Computer Chorology, Institute of Botany, Jagiellonian University], Kraków.

Zalewska J., 1997, Łąki trzęślicowe w dolinie Przemszy [The moor grass meadows in the Przemsza River Valley], Ochrona Przyrody 54: 73-79.

Załuski T., 2007, Zagrożenia i ochrona zespołów trawiastych [Threat and protection of grass communities], [in:] L. Frey (ed.), Księga polskich traw [The Book of Polish Grasses], Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, Kraków: 283-316.

Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J. & Korzeniak U., 2002, Ecological indicator values of vascular plants of Poland [Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski], W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.

Zelnik I., 2005, Meadows of the order Molinietalia caerulea Koch 1926 in south-eastern Slovenia, Fitosocjologia 42(1): 3-32.

Żukowski W. & Jackowiak B., 1995, Ginące i zagrożone rośliny naczyniowe Pomorza Zachodniego i Wielkopolski [Endangered and threatened vascular plants of Western Pomerania and Wielkopolska], Bogucki Wyd. Naukowe, Poznań.




Partnerzy platformy czasopism