Tarcia w świecie cyfrowym: Nowe spojrzenie na wiedzę specjalistyczną i innowacje w muzeach
DOI:
https://doi.org/10.12775/ZWAM.2025.12.07Słowa kluczowe
technologie cyfrowe, muzea, innowacyjność, zarządzanie dziedzictwem kulturowymAbstrakt
Terminy „transformacja cyfrowa” i „innowacja cyfrowa” są coraz częściej obecne w dyskursie politycznym i praktyce instytucjonalnej, jednak pozostają koncepcyjnie fragmentaryczne. Często ujęte jako postęp technologiczny lub digitalizacja zbiorów, te liniowe, techno-optymistyczne narracje pomijają codzienne trudności muzeów. Opierając się na wywiadach z profesjonalistami z dziedziny dziedzictwa kulturowego, autorzy artykułu przeanalizowali, jak zmiana cyfrowa jest kształtowana w kontekstach: mediatyzacji, przyspieszenia czasowego, translacji i zmiany instytucjonalnej, z których każdy umożliwia, a czasem blokuje innowacje. Zmiana cyfrowa jawi się nie jako pojedynczy proces, lecz jako negocjowanie tożsamości instytucjonalnej, wartości zawodowych i presji czasu. Tarcia nie są przeszkodami; skłaniają do refleksji nad znaczeniem i kierunkiem innowacji, obnażając ograniczenia strategii odgórnych i myślenia zorientowanego na produkt. Zmiana cyfrowa w muzeach pojawia się w codziennej praktyce, kształtowana przez strukturalne rozbieżności, fragmentaryczną wiedzę specjalistyczną i adaptację.
Bibliografia
Adam, B.
1998: Timescapes of Modernity. The Environment and Invisible Hazards. Routledge.
Akrich, M.
1992: The de-scription of technical objects. In: W. Bijker, J. Law (eds.), Shaping Technology/Building Society (pp. 205–224). MIT Press.
Bounia, A.
2023: New Directions in the Future of Heritage Institutions: The Post-digital Museum. The International Journal of Communication and Linguistic Studies, 21 (2), 19-34. DOI:10.18848/2327-7882/CGP/v21i02/19-34.
Burkey, B.
2021: From Bricks to Clicks: How Digital Heritage Initiatives Create a New Ecosystem for Cultural Heritage and Collective Remembering. Journal of Communication Inquiry, 46 (2), 185-205. DOI: 10.1177/01968599211041112.
Callon, M.
1986: Some elements of a sociology of translation: Domestication of the scallops and the fishermen of St. Brieuc Bay. Obtained from http://www.thetransformationproject.co.uk/wp-content/uploads/Actor-Network-Theory.pdf
Callon, M.
1987: Society in the making: The study of technology as a tool for sociological analysis. In W. Bijker, T. Hughes, T. Pinch (eds.), The Social Construction of Technological Systems (pp. 83–103). MIT Press.
Couldry, N.
2012: Media, Society, World: Social Theory and Digital Media Practice. Polity.
Culture is Digital
2018: Department for Digital, Culture, Media & Sport. Obtained from https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5aa68f84e5274a3e3603a65e/TT_v4.pdf
Derda, I.
2023: Museum exhibition co-creation in the age of data: Emerging design strategy for enhanced visitor engagement. Convergence, 30 (5), 1596-1609. DOI:
10.1177/13548565231174597.
Ekosaari, E.
(forthcoming). Digital Museums: Institutional Cultures and Innovation Politics in the Nordic Region. [Publisher TBD].
Ernst, W.
2013: Digital Memory and the Archive. University of Minnesota Press.
Henning, M.
2006: Museums, Media and Cultural Theory. Open University Press.
Hjarvard, S.
2008: The Mediatization of Society: A Theory of the Media as Agents of Social and Cultural Change. Nordicom Review, 29, 105-134. DOI: 10.1515/nor-2017-0181.
Karppi, T.
2018: Disconnect: Facebook’s Affective Bonds. University of Minnesota Press.
Lepik, K.
2023: Aeg, sotsiaalse aja kiirenemine ja ajalised taktikad Eesti muuseumitöötajate vaates. Eesti Rahva Muuseumi aastaraamat, 64 (2), 59−87. DOI: 10.33302/ermar-2023-004.
Lips, A. M. B.
2019: Digital government: Managing public sector reform in the digital era. Routledge.
Livingstone, S., Lunt, P.
2014: Mediatization: An emerging paradigm for media and communication research? In: Lundby, K. (ed.), Mediatization of Communication (pp. 703–724). De Gruyter.
NEMO – Network of European Museum Organisations
2021: Follow-up survey on the impact of the COVID-19 pandemic on museums in Europe. Obtained from https://www.nemo.org/fileadmin/Dateien/public/NEMO_documents/NEMO_COVID19_FollowUpReport_11.1.2021.pdf
Pruulmann-Vengerfeldt, P., Aljas, A.
2009: Digital cultural heritage – challenging museums, archives and users. Journal of Ethnology and Folkloristics, 3 (1), 109−127.
Ringel, S., Ribak, R.
2024: Platformizing the Past: The Social Media Logic of Archival Digitization. Social Media + Society, 10 (1). DOI: 10.1177/20563051241228596.
Rosa, H.
2013: Social Acceleration: A New Theory of Modernity. Columbia University Press.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Pille Runnel, Mart Alaru, Agnes Aljas
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:
a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);
c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;
e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 4.0).
2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.
3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 47
Liczba cytowań: 0
