Etnografia czy sztuka? Pytanie niepotrzebne
DOI :
https://doi.org/10.12775/ZWAM.2025.12.04Mots-clés
Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, wystawa, etnologia, historia sztukiRésumé
Refleksje przedstawione w artykule zostały zainspirowane praktyką autorki i jej osobistym doświadczeniem: udziałem w pracach nad wystawą stałą Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. Projekt trwał blisko dwadzieścia lat i zakończył się otwarciem w 2022 roku. Przez tak długi czas koncepcja ulegała oczywistym modyfikacjom. Stałym elementem procesu pozostał zespół kuratorski, w którego skład wchodzili głównie historycy sztuki, pracujący z kolekcją, którą można określić mianem „etnologicznej”. Interdyscyplinarne podejście tego zespołu zostało zbudowane w praktyce i ukształtowało walory wystawy. Artykuł opisuje projekty i dyskusje wokół ich realizacji, a także ich miejsce w historii muzeum. Tłem jest domniemana antynomia między historią sztuki a etnologią, dziś już mocno przestarzała. Autorka porusza kwestię takich podziałów w praktyce muzealnej i badawczej, uznając je za konwencjonalne i sztuczne.
Références
Ananicz Zofia
1979: Sztuka rękodzielnicza Afganistanu, Warszawa: Muzeum Azji i Pacyfiku.
Banasik Barbara (red.)
2021: Muzeum? A po co?, Warszawa: Muzeum Azji i Pacyfiku im. Andrzeja Wawrzyniaka.
Barański Janusz
2014: Polskie muzeum etnograficzne w XXI wieku, ZWAM, nr 1, https://zwam.ptl.info.pl/wp-content/uploads/2014/08/Baranski.pdf [data odczytu: 20.03.2025].
Bastek Grażyna i in.
2016: Galeria Sztuki Dawnej. Europejskie i staropolskie rzemiosło artystyczne, malarstwo i rzeźba od XV do XVIII wieku, Warszawa: Muzeum Narodowe w Warszawie.
Geertz Clifford
2005: Wiedza lokalna. Dalsze eseje z zakresu antropologii interpretatywnej, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Gutowski Maciej
1966: Sztuka mórz południowych, „Dziennik Polski” 23–24.10.1966.
Jackowski Aleksander
1994: Na skróty, Sejny: Pogranicze.
Jakimowicz Andrzej
1986: Zachód a kultura Wschodu. Jaki dzisiaj ma sens uprawianie na Zachodzie historii sztuki Wschodu?, [w:] Orient i orientalizm w sztuce. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Kraków, grudzień 1983, Warszawa: PWN
Kacperczyk Anna
2014: Autoetnografia — technika, metoda, nowy paradygmat? O metodologicznym statusie autoetnografii, „Przegląd Socjologii Jakościowej”, Tom X, nr 3, s. 32–74.
Klekot Ewa
2021: Kłopoty ze sztuką ludową. Gust, ideologie, nowoczesność, Gdańsk: Fundacja Terytoria Książki.
Lenczowski Kazimierz
1966: Wystawa Sztuki Mórz Południowych w Krakowie [wycinek z niezidentyfikowanej gazety opatrzony datą, w archiwum Muzeum Azji i Pacyfiku].
Łabowicz-Dymanus Karolina
2024: Conservative traditions in Polish Art History: The Challenges of Overcoming Entrenched Paradigms, „TaHiTi”, Tom 14, nr 2–3, s. 128–142.
Nadolska-Styczyńska Anna
2023: Wrażenia z podróży na wschód. Rzecz o nowej wystawie stałej Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, „Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej” nr 10, s. 339–352.
Pindera Agnieszka, Saciuk-Gąsowska Anna, Słaboń Natalia
2022: O naukowości muzeów, red. A. Pindera, A. Saciuk-Gąsowska, N. Słaboń, Łódź: Muzeum Sztuki.
Piwocki Ksawery
1970: Sztuka żywa. Szkice z teorii i metodyki historii sztuki, Wrocław: Ossolineum.
Pomian Krzysztof
2024: Muzeum. Historia światowa, t. 3. Na podbój świata. 1850–2020, przeł. T. Stróżyński, Gdańsk: słowo/obraz terytoria, Fundacja Terytoria Książki.
Popczyk Maria (red.)
2006: Muzeum sztuki. Od Luwru do Bilbao, Katowice: Muzeum Śląskie.
Potocki Stanisław Kostka
1992: O sztuce u dawnych czyli Winkelman polski, oprac. J.A. Ostrowski, J. Śliwa, Warszawa-Kraków: PWN
Sarnecka Zuzanna
2021: Czym jest historia sztuki?, [w:] Muzeum? A po co?, red. B. Banasik, Warszawa: Muzeum Azji i Pacyfiku im. Andrzeja Wawrzyniaka, s. 53–71.
Schreiber Hanna
2012: Koncepcja „sztuki prymitywnej”. Odkrywanie, oswajanie i udomowienie Innego w świecie Zachodu, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Stanilewicz Karolina
2023: Prace Tadeusza Mańkowskiego a współczesna praktyka badawcza. W kierunku nowej syntezy dziejów polskiej tkaniny artystycznej, [w:] Sylwetki badaczy. Tadeusz Mańkowski, red. K. Stanilewicz, [Tkanina w Polsce, t. II], Warszawa-Łódź: Stowarzyszenie Historyków Sztuki, Akademia Sztuk Pięknych w Łodzi, s. 255–267.
Wasilewska-Dobkowska Joanna
2006a: Pióropusze i turbany. Wizerunek mieszkańców Azji w sztuce jezuitów polskich XVII i XVIII wieku, Warszawa: Neriton.
2006b: Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie — jak pokazywać w Polsce sztukę azjatycką?, [w:] Muzeum sztuki. Od Luwru do Bilbao, red. M. Popczyk, Katowice: Muzeum Śląskie.
van Wijk Frederieke Karina
2021: Heritage as Art: The first decades of the Dutch Asian Art society and its postcolonial legacy, Master thesis, Leiden University Repository, https://hdl.handle.net/1887/3247480 [data odczytu: 20.03.2025].
Strony internetowe
www.cyfrowearchiwum.amu.edu.pl [data odczytu: 21.03.2025].
https://www.mnw.art.pl/o-muzeum/galer/galeria-sztuki-dawnej/ [data odczytu: 21.03.2025].
https://www.rijksmuseum.nl/en/visit/inside-the-museum/17th-century [data odczytu: 21.03.2025].
http://zbiory.muzeumazji.pl/zbiory/?Xkolekcja=266&lang=PL [data odczytu: 05.09.2025].
Téléchargements
Publiée
Versions
- 2026-01-15 (2)
- 2026-01-14 (1)
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
© Joanna Wasilewska 2026
Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas de Modification 4.0 International.
1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:
a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);
c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;
e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 4.0).
2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.
3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.
Stats
Number of views and downloads: 32
Number of citations: 0
