The policy of Polish authorities after 1945 on museum collections. The example of non-European collection of the National Museum of Ethnography in Warsaw
DOI:
https://doi.org/10.12775/ZWAM.2024.11.08Keywords
The National Ethnographic Museum in Warsaw, cultural policy, the People's Republic of Poland, collection, non-European artAbstract
The National Ethnographic Museum in Warsaw built its collection twice. The first stage started in 1888, the date of the Museum's founding and lasted until the outbreak of World War II. Over the 40 years of its existence, the Museum collected about 30,000 objects. With the outbreak of the war and as a result of the destruction caused by the occupier, both the Museum building and all its contents - collections of Polish, European and non-European ethnography, pre-war inventories, catalogues, archives and iconographic collections - were destroyed, dispersed or lost.
After the end of World War II, the museum community throughout the country, including the employees of the newly established Muzeum Kultur Ludowych (The Museum of Folk Cultures) quickly began to rebuild the network of museums and their collections. For the Museum, this was the second period of building the collection from scratch, this time in the new reality of People's Republic of Poland, when the state policy in the field of museology was based on the so-called “planned action”. Its aim was not only to regulate the network of museums in the voivodeships, but also to have all museum collections in the whole country at their disposal. The operation of merging, re-locating and centralizing collections, so clearly illustrated on the example of the Museum of Folk Cultures, reflected a political idea about the ethnographic museology in Poland during the Stalinist period.
References
Antoniewicz Włodzimierz
: Typy i sieć muzeów w Polsce, Z. Bocheński (red.), („Pamiętnik Muzealny”, z. 8), Kraków: Wydawnictwo Związku Muzeów w Polsce, s. 24–56.
Barańska Katarzyna
: Muzea etnograficzne. Misje, struktury, strategie, Kraków: Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Bocheński Zbigniew, Kopera Feliks
: Protokół XVII Zjazdu Delegatów Związku Muzeów w Polsce odbytego w Nieborowie 19–21 września 1946, Z. Bocheński (red.), („Pamiętnik Muzealny”,, z. 8), Kraków:
Wydawnictwo Związku Muzeów w Polsce, s. 5–23.
: Protokół XVIII Zjazdu Delegatów Związku Muzeów w Polsce, odbytego w Poznaniu w dniach 2 i 3 czerwca 1947, Z. Bocheński (red.), Kraków: Związek Muzeów w Polsce, s. 3–19.
Czyżewski Adam (red.)
: Zwykłe Niezwykłe. Fascynujące kolekcje w zbiorach Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Warszawa: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie.
Gładysz Mieczysław
: Działalność naukowa etnograficznych placówek muzealnych w okresie powojennym, „Etnografia Polska”, t. 2, s. 109–136.
Jełowicki Arkadiusz
: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie, [w:] Zbiory etnograficzne kultury ukraińskiej w Polsce. Charakterystyka i recepcja, praca doktorska napisana pod
kierunkiem prof. Zbigniewa Jasiewicza, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://diasporiana.org.ua/wp-content/uploads/books/22116/file.pdf [data odczytu: 02.06.2024].
Kmak-Błaszczuk Izabela
: Pomiędzy polityką a kulturą. Działalność Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu w latach 1945–1957, „Brzeski Rocznik Zamkowy”, R. 1; http://zamek-archiwum.
brzeg.pl/wp-content/uploads/2020/12/brz_kmak-blaszczuk.pdf [data odczytu: 02.06.2024].
Kowalski Wojciech
: Restytucja dzieł sztuki. Studium z dziedziny prawa międzynarodowego, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 1388.
Leski Józef
: Zbiory Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie, Warszawa: Fr. Karpiński.
Makulski Jan Krzysztof (red.)
: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie. Historia, zbiory, ekspozycje, Warszawa: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie.
Parnowska Maria
: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie 1946–1988, [w:] Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie. Stulecie działalności, red. J. Makulski, Warszawa: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie.
Pruszyński Jan
: Dziedzictwo kultury Polski. Jego straty i ochrona prawna, t. 1–2, Kraków: Kantor Wydawniczy Zakamycze.
Skrzyńska Janina
: Zarys dziejów. Lata 1888-1939, [w:] Państwowe Muzeum Etnograficzne. Historia, zbiory, wystawy, red. A. Filipowicz-Mróz, Warszawa: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie.
Skrzyńska Janina, Sienkiewicz Joanna (red.)
: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie. Informator, Warszawa: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie.
Sprawozdanie
: Sprawozdanie Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie za rok 1937, Warszawa.
: Sprawozdanie Muzeum Przemysłu i Rolnictwa wWarszawie za rok 1938, Warszawa.
Walendziak Teresa
: Przejęcia powojenne, [w:] Zwykłe Niezwykłe. Fascynujące kolekcje w zbiorach Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, red. A. Czyżewski, Warszawa: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie.
Wójcik Wiesław A.
: Wanda Jostowa, [w:] Etnografowie i ludoznawcy polscy: sylwetki, szkice biograficzne, red. E. Fryś-Pietraszkowa, A. Spiss, t. 2, Wrocław–Kraków: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.
Wanda Maria Jostowa, [w:] Etnoznawcy. Portal wiedzy o dorobku polskiej etnografii, red. K. Ceklarz, A.W. Brzezińska, J. Koźmińska, D. Kasprzyk, etnoznawcy.pl [data odczytu: 25.08.2024].
Archiwa
Archiwum Akt Nowych, zespół Ministerstwa Kultury i Sztuki 2/366/0:
III. Spisy zdawczo-odbiorcze: Zarząd Muzeów i Ochrony Zabytków — Biuro Rewindykacji i Odszkodowań: opracowania, sprawozdania, kwestionariusze, 1945–1957,
sygn. 387/1-194;
Naczelna Dyrekcja Muzeów i Ochrony Zabytków: plany, sprawozdania, projekty techniczne, 1945–1951, sygn. 3/1-148;
Centralny Zarząd Muzeów: sprawozdania, instrukcje, protokóły, 1950–1954, sygn. 5/1-97;
Archiwum Naukowe PME
Stanisław Lorentz, Zagadnienia polityki państwa w dziedzinie muzealnictwa [Arch. PME, Ar. R. 1267].
Archiwum prywatne autorki
Protokół z obrad z Konferencji Etnografów odbytej w Warszawie w Ministerstwie Kultury i Sztuki w dniach 4 i 5 grudnia 1947 r., kopia stenogramu, maszynopis.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
- The authors give the publisher (Polish Ethnological Society) non-exclusive license to use the work in the following fields:
- recording of a Work / subject of a related copyright;
- reproduction (multiplication) Work / subject of a related copyright in print and digital technique (ebook, audiobook);
- marketing of units of reproduced Work / subject of a related copyright;
- introduction of Work / object of related copyright to computer memory;
- dissemination of the work in an electronic version in the formula of open access under the Creative Commons license (CC BY - ND 4.0).
- The authors give the publisher the license free of charge.
- The use of the work by publisher in the above mentioned aspects is not limited in time, quantitatively nor territorially.
Stats
Number of views and downloads: 307
Number of citations: 0