Zum Inhalt springen Zur Hauptnavigation springen Zur Fußzeile springen
  • Registrieren
  • Einloggen
  • Language
    • English
    • Deutsch
    • Język Polski
    • Español (España)
    • Italiano
    • Français (Canada)
    • Čeština
    • Français (France)
    • Hrvatski
    • Srpski
    • Українська
  • Menu
  • Home
  • Aktuelle Ausgabe
  • Archiv
  • Mitteilungen
  • Über uns
    • Über die Zeitschrift
    • Beitragseinreichung
    • Redaktion
    • Schutz personenbezogener Daten
    • Kontakt
  • Registrieren
  • Einloggen
  • Language:
  • English
  • Deutsch
  • Język Polski
  • Español (España)
  • Italiano
  • Français (Canada)
  • Čeština
  • Français (France)
  • Hrvatski
  • Srpski
  • Українська

Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej

Międzynarodowa Sieć Muzeów Domowych i obecność w niej muzeów prywatnych z Dolnego Śląska i Opolszczyzny
  • Home
  • /
  • Międzynarodowa Sieć Muzeów Domowych i obecność w niej muzeów prywatnych z Dolnego Śląska i Opolszczyzny
  1. Home /
  2. Archiv /
  3. Bd. 12 Nr. 12 (2025): Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej /
  4. muzeum reagujące

Międzynarodowa Sieć Muzeów Domowych i obecność w niej muzeów prywatnych z Dolnego Śląska i Opolszczyzny

Autor/innen

  • Małgorzata Michalska Uniwersytet Wrocławski

DOI:

https://doi.org/10.12775/ZWAM.2025.12.10

Schlagworte

Międzynarodowa Sieć Muzeów Domowych, muzea prywatne w Polsce, Dolny Śląsk, Opolszczyzna

Abstract

Z inicjatywą powołania MSMD wyszło w 2008 roku Polsko-Czeskie Towarzystwo Naukowe, stając się, obok Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego, jej głównym koordynatorem. Do współpracy zaproszono Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych, Uniwersytet Śląski w Opawie a także Macierz Słowacką. Na początku należały do niej muzea z Polski, przede wszystkim Dolnego Śląska, później z Małopolski i Mazowsza. Dość szybko nastąpiło jej umiędzynarodowienie. Na początku były to Czechy, następnie Słowacja a także Ukraina i Białoruś. Dziś zrzesza ona posiadaczy 262 kolekcji.

Celem MSMD jest rejestracja, dokumentacja, naukowe opracowanie i popularyzacja zbiorów prywatnych jako specyficznej formy dziedzictwa kulturowego, przede wszystkim obszarów wiejskich, oraz wykorzystania tych działań dla rozwoju gospodarczo-społecznego i kulturalnego regionów. Możemy wyróżnić trzy podstawowe formy jej działalności. Są to: forum (pierwsze odbyło się w 2008 roku w Kudowie Zdroju, do dziś miało 18 edycji; od 2015 roku do organizatorów dołączyło miasto Czeska Skalice a od 2019 roku Muzeum Ziemi Sądeckiej), warsztaty terenowe (od 2010 roku) oraz działalność publikacyjna. Należy także wspomnieć o  jej funkcjonowanie w mediach społecznościowych. W artykule znalazły się także opisy trzech przykładowych muzeów z Dolnego Śląska i Opolszczyzny. Wielorakość i systematyczność działań prowadzonych w ramach Sieci stawia ją w gronie istotnych dla rozwoju muzeów domowych w Polsce oraz krajach ościennych instytucji.

Literaturhinweise

Błażewicz Bogusław i in.

2021: Muzea domowe – ożywianie tożsamości w społecznościach lokalnych Małopolski oraz rozbudowa Międzynarodowej Sieci Muzeów Domowych, Nowy Sącz: Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu.

Błyskal Marlena, Nasiłowska Katarzyna, Pietrzyk Dominika, Szostak Agnieszka

2025: Działalność muzeów zrzeszonych w Sieci Muzeów Domowych. Raport z realizacji badania, Kraków: Instytut Badań Organizacji Kultury.

Dunaj Jadwiga, Gładkiewicz Ryszard, Jaremczyk Joanna oprac.,

2013: Muzea domowe, Wrocław.

Dunaj Jadwiga, Gładkiewicz Ryszard, Kamiński

Bronisław MK oprac.

2014: Domáci muzea. Bulletin 2014, Wrocław.

Dunaj Jadwiga, Gładkiewicz Ryszard, Kamiński Bronisław MK oprac. i red.,

2015: Muzea Domowe. Informator 2015, Wrocław.

Dunaj Jadwiga, Gładkiewicz Ryszard, Jaremczyk Joanna, Malchar Magdalena red.

2013: Muzea domowe: poradnik metodyczny 2013, Wrocław: Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego.

Dunaj Jadwiga, Gładkiewicz Ryszard oprac. i red.,

2016: Domáci muzea. Bulletin 2016, Wrocław.

Dunaj Jadwiga, Gładkiewicz Ryszard red.,

2015: Muzea Domowe. Materiały informacyjno-metodyczne. 1, Wrocław: Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, Sekretariat Regionalny Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, Międzynarodowa Sieć Muzeów Domowych, Wrocław.

Dziatczyk Anna red.

2016: Z rodzinnego archiwum. Prace laureatów konkursu edukacyjnego dla dzieci i młodzieży, Wrocław: Archiwum Państwowe we Wrocławiu.

Folga-Januszewska Dorota, Graczyk Longin, Jaskinis Paweł, Skrobot Wiesław

2024: Ustawa o muzeach. Propozycje 2024, „Muzealnictwo” 65.

Gładkiewicz Ryszard red.

2008: Muzeum a dziedzictwo kulturowe pogranicza. Kudowa Zdrój – tożsamość i zbliżenie, Kudowa Zdrój: Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego.

Gładkiewicz Ryszard red.

2017: Muzea Domowe. Materiały informacyjno-metodyczne. 3, Wrocław: Polsko-Czeskie Towarzystwo Naukowe, Międzynarodowa Sieć Muzeów Domowych.

Graczyk Longin

2025: Małe muzea. Inwentaryzacja, [w:] Marcinowska Maria red., przy współudziale Jadwigi Dunaj i Ryszarda Gładkiewicza, XVIII Międzynarodowe Forum Muzeów

Domowych Muzea prywatne i kolekcjonerzy w Polsce i za granicą. Wybór materiałów pokonferencyjnych, Nowy Sącz: Muzeum Ziemi Sądeckiej.

Grębecka Zuzanna

2017: Obcy w mieście. Żołnierze radzieccy w pamięci, doświadczeniu i opowieści legniczan, Kraków: Wydawnictwo Libron.

Jabłońska Marlena

2017: Rec. książki Z rodzinnego archiwum. Prace laureatów konkursu edukacyjnego dla dzieci i młodzieży, „Archiwa – kancelarie – zbiory”, nr 8 (10).

Kamiński Bronisław MJ

2018: Regionalizm śląski z perspektywy pogranicza, „Dolny Śląsk”, nr 21.

Kondusza Wojciech

2012: Sabadach i jego Muzeum Armii Radzieckiej, Legnica: Wydawnictwo Edytor.

Kuszyk Karolina

2019: Poniemieckie, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Łaborewicz Ivo

2018: Archiwalia w kolekcjach prywatnych – znaczenie oraz sposoby porządkowania, „Dolny Śląsk”, nr 21.

Małopolskie Muzea Domowe

2023: Małopolskie Muzea Domowe, [w:] Muzea Domowe. Kresy i pogranicza kulturowe oraz strażnicy pamięci. Wybór materiałów pokonferencyjnych z Forów Muzeów Domowych w Małopolsce i na Dolnym Śląsku w 2022 i 2023 r., Nowy Sącz: Muzeum Ziemi Sądeckiej.

Marcinkowska Justyna, Chmielecka Paulina

2024: Problemy. Przypadków kilkanaście, „Kurier. Notatki z terenu”, nr 10.

Marcinowska Maria red., przy współudziale Jadwigi Dunaj i Ryszarda Gładkiewicza

2023: Muzea Domowe. Kresy i pogranicza kulturowe oraz strażnicy pamięci. Wybór materiałów pokonferencyjnych z Forów Muzeów Domowych w Małopolsce i na Dolnym Śląsku w 2022 i 2023 r., Nowy Sącz: Muzeum Ziemi Sądeckiej.

Marcinowska Maria red., przy współudziale Jadwigi Dunaj i Ryszarda Gładkiewicza

2025: XVIII Międzynarodowe Forum Muzeów Domowych. Muzea prywatne i kolekcjonerzy w Polsce i za granicą. Wybór materiałów pokonferencyjnych, Nowy Sącz: Muzeum Ziemi Sądeckiej.

Marcinowska Maria

2025: Wstęp, [w:] Marcinowska Maria red., przy współudziale Jadwigi Dunaj i Ryszarda Gładkiewicza, XVIII Międzynarodowe Forum Muzeów Domowych. Muzea prywatne i kolekcjonerzy w Polsce i za granicą. Wybór materiałów pokonferencyjnych, Nowy Sącz: Muzeum Ziemi Sądeckiej.

Michalska Małgorzata

2017: Etniczno-kulturowe zróżnicowanie Dolnego Śląska, [w:] Przymuszała Lidia, Świtała-Trybek Dorota red., Kulturowo-językowy obraz Śląska, Opole: Uniwersytet Opolski.

Michalska Małgorzata

2019: Krajobraz kulturowy Kresów Wschodnich we wspomnieniach mieszkańców Dolnego Śląska, [w:] Przymuszała Lidia, Świtała-Trybek Dorota red., Dziedzictwo kulturowe Śląska. Materiały, analizy, interpretacje, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu

Opolskiego.

Michalska Małgorzata

2020: Zachowanie świątecznych tradycji kulinarnych wśród ludności przesiedlonej po II wojnie światowej z Kresów Wschodnich na Dolny Śląsk, [w:] Przymuszała Lidia, Świtała-Trybek Dorota red., Dziedzictwo kulinarne śląska w nowych kontekstach interpretacyjnych, Opole: Uniwersytet Opolski.

Michalska Małgorzata

2020: Dolny Śląsk. Tyrolskie domy, wileńskie palmy, ruchome szopki, buncloki, [w:] Folklor Polski. Sztuka Ludowa – zwyczaje – obrzędy, Warszawa: Wydawnictwo SBM.

Muzea Domowe. Materiały informacyjno-metodyczne. 2

2016: Wrocław: Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, Sekretariat Regionalny Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich, Międzynarodowa Sieć Muzeów

Domowych.

Muzea prywatne / kolekcje lokalne. Raport z badań

2012: oprac. M. Maciejewska, L. Graczyk, Bydgoszcz: Fundacja Ari Ari.

Toczyńska-Rudysz Krystyna

2012: Droga do „Gottwaldówki”. Współczesna adaptacja gospodarstwa wiejskiego z końca XIX wieku w Kątach Bystrzyckich na Ziemi Kłodzkiej, „Ziemia Kłodzka”, nr 222.

Toczyńska-Rudysz Krystyna

2018: Podstawowe zasady konserwacji i zabezpieczenia zbiorów. Poradnik dla członków

sieci muzeów domowych, „Dolny Śląsk”, nr 21.

Strony internetowe

https://ariari.org/raport-muzea-prywatne-kolekcje-lokalne/; data odczytu 20.11.2025.

https://dzieje.pl/wiadomości/xvii-miedzynarodowe-forum-muzeow-domowych-ruszaw-czwartek-w-kudowie-zdroj; data odczytu: 8.11.2025.

https://gminaglogowek.info/news_673_farska_stodola_w_nowej_odsloni.html; data odczytu: 2.11.2025.

https://muzeum.sacz.pl/małopolskie-muzea-domowe; daty odczytu: 2 i 15.11.2025.

https://radio.opole.pl/101,723751,wiejskie-muzeum-w-biedrzychowicach-bedzie-finans; data odczytu: 3.11.2025.

https://terazprudnik.pl/2024/09/nasze-skarby; data odczytu: 2.11.2025

https://www.zagrodanajedrzejkowce.pl; data odczytu: 8.11.2025.

https://www.24ikp.pl/autorskie/zachwycic/20221219uniejow/art.php; data odczytu: 20.11.2025.

Przepisy prawne

Ustawa o muzeach z dnia 21 listopada 1996 roku z późniejszymi zmianami, Dz.U.2022.385.

Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej z dnia 25 października 1991 roku z późniejszymi zmianami, Dz.U.2024.0.87.

Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Veröffentlicht

2026-01-15

Zitationsvorschlag

1.
MICHALSKA, Małgorzata. Międzynarodowa Sieć Muzeów Domowych i obecność w niej muzeów prywatnych z Dolnego Śląska i Opolszczyzny. Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej. Online. 15 Januar 2026. Vol. 12, no. 12, p. 197–218. [Accessed 5 Februar 2026]. DOI 10.12775/ZWAM.2025.12.10.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Bibliografische Angaben herunterladen
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Ausgabe

Bd. 12 Nr. 12 (2025): Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej

Rubrik

muzeum reagujące

Lizenz

Copyright (c) 2026 Małgorzata Michalska

Creative-Commons-Lizenz
Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Keine Bearbeitungen 4.0 International.

1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:

a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;

b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);

c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;

d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;

e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 4.0).

 2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.

3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.

Stats

Number of views and downloads: 44
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Autor/innenverzeichnis durchblättern
  • Issue archive

User

User

Aktuelle Ausgabe

  • Atom-Logo
  • RSS2-Logo
  • RSS1-Logo

Informationen

  • Für Leser/innen
  • Für Autor/innen
  • Für Bibliothekar/innen

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Sprache

  • English
  • Deutsch
  • Język Polski
  • Español (España)
  • Italiano
  • Français (Canada)
  • Čeština
  • Français (France)
  • Hrvatski
  • Srpski
  • Українська

Tags

Search using one of provided tags:

Międzynarodowa Sieć Muzeów Domowych, muzea prywatne w Polsce, Dolny Śląsk, Opolszczyzna
Aufwärts

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop