Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
    • Українська
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Studia Pigoniana

The Oldest Water Names and the Toponyms of the Western Bieszczady and Beskid Niski Formed on their Basis
  • Home
  • /
  • The Oldest Water Names and the Toponyms of the Western Bieszczady and Beskid Niski Formed on their Basis
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 7 No. 7 (2024): Studia Pigoniana /
  4. Articles

The Oldest Water Names and the Toponyms of the Western Bieszczady and Beskid Niski Formed on their Basis

Authors

  • Wojciech Krukar Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie https://orcid.org/0009-0002-3886-2717

DOI:

https://doi.org/10.12775/SP.2024.006

Keywords

Carpathian hydronymics, Carpathian toponymy, history of settlements, Western Bieszczady, Beskid Niski

Abstract

The leitmotif of this study is the particular relationship of the names of Carpathian rivers to the terms signalling their source areas in the early stages of settlement development. The starting point is the Wisłok River and the medieval name of its upper catchment – Wysloczkie. The patterns captured here can also be seen in the basins of the Osława, Hoczewka, Solinka and San in the Western Bieszczady, and the Jasiołka and Ropa in the Beskid Niski, as well as in the valleys of many smaller watercourses. Some of the original mountain names of the catchment area were incorporated in the names of later settlements, e.g. Wisłoczek, Huczwice, Sianki, Ropki, and some in area names, e.g. Tarnawki, Żerniczki, Tworyńczyki. It was particularly difficult to establish the latter correlates, as most of them were forgotten after the post-war population displacements. The material base of the work consists of the author’s own toponymic data (approximately 12,000 names), including several hundred hydronyms, obtained from local people through interviews. The comparative material comes from historical works, mainly by A. Fastnacht, and archival maps of the studied area.

References

Wywiady korespondencyjne (respondenci w kolejności alfabetycznej)

Czarnecki Piotr (Polanki), Bukowiec (08.1995, 09.03.1996).

dawni mieszkańcy wsi Kamionki, Hermaniwka koło Borszczowa (27.01.2000).

p. Fecycz (Szczerbanówka), Trzebusz (9.10.1995).

Hruszewicz Michał (Krywe), Dobrogoszcz k. Szczecinka (25.07.1994, 24.08.1994, 23.02.2004).

Kowal Włodzimierz (Stężnica), Resko (29.12.2000).

Mynio Szymon (Polany Surowiczne), Miastko (29.04.1991).

Proc Maria (Rabe), Dubljany k.Sambora (12.01.1996).

Wywiady swobodne (respondenci w kolejności alfabetycznej)

Buchwak Władysław (Wetlina), Lesko (04.1993, 09.1994).

Dobrzańska Maria (Rabe), Cisna (04.1993, 14.10.2010).

Dziuba Bazyli (Wetlina), Wyszewo k. Koszalina (03.07.1996).

Fenkanyn Michał, Wisłok Wielki (12.08.1990).

p. Fesio (Szczerbanówka), Trzebusz (8.08.1996).

Galant Piotr, Stężnica (9.02.1993).

Hruszewicz Michał (Krywe), Dobrogoszcz k. Szczecinka (16–18.07.1996).

Jurysta Bazyli (Polanki), Urowo k. Iławy (13.07.1995).

Krysyna Michał (Dołżyca koło Komańczy), Radoszyce (1.05.1989).

Łazoryszak Mikołaj (Maniów), Trzebiatów (8.08.1996)

Maszczak Jan (Polanki), Terka (12.02.1993).

Petryk Stefan (Jasiel), Mokre (8.09.1990, 30.09.1995).

Pieklak Olena i Jan, Hulskie (04.1993, 08.1993, 17–18.09.1993).

Seńko Stefan (Balnica), Smolnik (24.06.1989, 25.01.1991).

Sidorski Stanisław, Górzanka (04.1995).

Stronśkyj Josyf (Dydiowa), Sebecziw (4.03.2016).

Szaryj Michał (Przybyszów), Rzepedź (9.07.1989).

Szaryj Paraska (Dołżyca koło Komańczy), Komańcza (29.08.2008, 14.10.2010).

Opracowania

Babik Z., 2001, Najstarsza warstwa nazewnicza na ziemiach polskich w granicach wczesnośredniowiecznej słowiańszczyzny, Universistas, Kraków.

Bednarczuk L., 1973, Zagadnienie przedsłowiańskiej hydronimii Karpat, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie”, t. 47, „Prace Językoznawcze”, t. 2, Kraków.

Fastnacht A., 1991, Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Sanockiej w średniowieczu, cz. 1. Brzozów.

Fastnacht A., 1998, Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Sanockiej w średniowieczu, cz. 2. Brzozów–Wzdów–Rzeszów.

Fastnacht A., 2002, Słownik historyczno-geograficzny Ziemi Sanockiej w średniowieczu, cz. 3. TW Societas Vistulana, Kraków.

Fastnacht A., 2007, Osadnictwo Ziemi Sanockiej w latach 1340–1650, Sanok 2007.

Kuraś S., 1968, Osadnictwo i zagadnienia wiejskie w Gorlickiem do połowy XVI w., [w:] Nad rzeką Ropą. Szkice historyczne, Wydawnictwo Literackie, Kraków.

Lubaś W., 1961,O nazwie miejscowej Jasło, „Onomastica”, R. 7, Wrocław–Kraków.

Malec M., 2003, Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Rieger J., 1969, Nazwy wodne dorzecza Sanu, „Prace Onomastyczne”, t. 12, Wyd. PAN, Warszawa–Wrocław–Kraków.

Rieger J., 1995, Słownictwo i nazewnictwo łemkowskie, WN Semper, Warszawa.

Rospond S., 1984, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Ossolineum, Wrocław.

Stieber Z., 1936, Polska i ruska nazwa Sanu, „Język Polski”, t. 21, z. 6.

Stieber Z., 1948, Toponomastyka Łemkowszczyzny, cz. 1, Nazwy miejscowości, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź.

Stieber Z., 1949, Toponomastyka Łemkowszczyzny, cz. 2, Nazwy terenowe, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź.

Topolski R., 1985, Nazwy miejscowe Beskidu Gorlickiego, Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich, Warszawa.

Wilkoń A., 1963, Polskie nazwy miejscowe od nazw wodnych, „Onomastica”, R. 8, z. 1–2, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław.

Mapy

Plany katastralne – Archiwum Państwowe w Przemyślu, zespół 126 – archiwum geodezyjne:

„Balnica”, sygn. 56/126/0/0/24M (1852).

„Deszno”, sygn. 56/126/0/0/332M (1851).

„Klimkówka”, sygn. 56/126/0/0/719M (1851).

„Królik Polski”, sygn. 56/126/0/0/825M (1851).

„Ladzin”, sygn. 56/126/0/0/877M (1851).

„Osławica”, sygn. 56/126/0/0/1204M (1852).

„Rymanów”, sygn. 56/126/0/0/1456M (1852).

„Szczerbanówka”, sygn. 56/126/0/0/1649M (1852).

Mapy topograficzne:

Administrativ-Karte von den Königreichen Galizien und Lodomerien mit dem Grossherzogthume Krakau und den Herzogthümern Auschwizt, Zator und Bukowina in 60 Blättern, Carl Kummerer Ritter von Kummersberg. 1:115 200, 1855–1863.

Dźwiniacz (1:100 000), pas 52, słup 35, Warszawa, WIG,1938.

Josephinische Aufnahme, 1:28 800, Vien, Kriegsarchiv, nr katalog. B IX a 390, arkusze Coll. XIV sect. 123 i Coll. XIV sect. 125.

Franziszeische Aufnahme, 1:28 800 Vien, Kriegsarchiv nr katalog. B IX a 387, Coll. VIII sect. 14.

Franziszeische Aufnahme, 1:28 800 Vien, Kriegsarchiv nr katalog. B IX a 387, Coll. VIII sect. 13.

Mapy internetowe:

Galicia and Bucovina (1861–1864) – Second military survey of the Habsburg Empire, URL:https://maps.arcanum.com/en/map/secondsurvey-galicia/?layers

Galizien und Lodomerien (1779–1783) – First Military Survey, URL: https://maps.arcanum.com/en/map/firstsurvey-galicia/?layers

Habsburg Empire (1869–1887) – Third Military Survey (1:25000), URL: https://maps.arcanum.com/en/map/thirdsurvey25000/?layers

Studia Pigoniana

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2024-09-05

How to Cite

1.
KRUKAR, Wojciech. The Oldest Water Names and the Toponyms of the Western Bieszczady and Beskid Niski Formed on their Basis. Studia Pigoniana. Online. 5 September 2024. Vol. 7, no. 7, pp. 139-160. [Accessed 8 July 2025]. DOI 10.12775/SP.2024.006.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 7 No. 7 (2024): Studia Pigoniana

Section

Articles

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 317
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Tags

Search using one of provided tags:

Carpathian hydronymics, Carpathian toponymy, history of settlements, Western Bieszczady, Beskid Niski
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop