Zastawy dóbr królewskich w Koronie do 1504 roku. Założenia badawcze
DOI:
https://doi.org/10.12775/RDSG.2025.SI.01Słowa kluczowe
Jagiellonowie, dobra królewskie, dochody królewskie, długi królewskie, zastaw, zadłużenie, kredytAbstrakt
W artykule scharakteryzowano poglądy oraz oceny królewskiej polityki zastawów dóbr domeny obecne w polskiej literaturze. Wskazano drogę prowadzącą do głębszego poznania tego zjawiska, na początku której znajdzie się kartoteka zastawów obejmująca wszystkie wzmiankowane w źródłach zapisy sum na dobrach ziemskich do 1504 r. Przedstawiono założenia tej bazy danych, aktualny stan jej zawartości i plany rozbudowy.
Bibliografia
Auge O., Fürsten und Finanzen im Mittelalter. Ein Problemaufriss, in: Fürsten und Finanzen im Mittelalter, red. O. Auge, Ostfildern 2024 (Vorträge und Forschungen 95), s. 11–26.
Auge O., Macht- und Landgewinn durch Pfandpolitik. Das Beispiel der Grafen von Holstein im 14. Jahrhundert, „Vierteljahrschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 109, 2022, z. 2, s. 185–210.
Bárta S., Pfand in Krieg und Frieden. Die Verpfändung von böhmischen Kron- und Kirchengütern unter Sigismund von Luxemburg, „Vierteljahrschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 109, 2022, z. 2, s. 234–259.
Bender K., Die Verpfändung von Reichseigentum in den ersten drei Regierungsjahren Karls IV. von 1346 bis 1349, Hamburg 1967.
Bucevičiūtė L., Lithuanian grandducal demesne pledges (from the 1500s to mid–1520s). Geographical aspects, RDSG 83 (spec.), 2022, s. 76–98.
Bukowski W., Edycje źródeł. Bilans i perspektywy, w: Człowiek twórcą historii, t. 2: Rzeczpospolita polsko-litewska w Europie wczesnonowożytniej, red. C. Kuklo, W. Walczak, Białystok 2024, s. 35–90.
Czwojdrak B., Zrzeczenie się sum zastawnych w piętnastowiecznej Polsce – gest filatropii czy wyrachowania?, RDSG 83 (spec.), 2022, s. 7–22.
Deresiewicz J., Z przeszłości Prus Królewskich. Skarbowość Prus Królewskich od R. 1466–1569, Poznań 1947.
Halecki O., Potrzeby naukowe w zakresie wydawnictw źródłowych do dziejów Polski. Okres jagielloński, w: Nauka Polska. Jej potrzeby, organizacja i rozwój, t. 2, Warszawa 1919, s. 190–205.
Kluge M., Verschuldete Könige. Geld, Politik und die Kammer des Reiches im 15. Jahrhundert, Wiesbaden 2021.
Kutrzeba S., Starostowie, ich początki i rozwój do końca XIV wieku, Kraków 1903 (RAU, t. 45), s. 241, 348.
Landwehr G., Die Verpfändung der deutschen Reichsstädte im Mittelalter, Köln–Graz 1967 (Forschungen zur deutschen Reichsgeschichte, Bd. 5).
Matuszewski J. S., Le rôle du gage dans la politique de disposition du domaine royal des Jagellons, „Acta Poloniae Historica” 45, 1982, s. 29–47.
Rutkowski J., Historia gospodarcza Polski, t. 1: Czasy przedrozbiorowe, wyd. 3 rozsz., Poznań 1947.
Šedvydis L., “In these times of great need”. Pledging the grand duke’s demesne in the Grand Duchy of Lithuania from 1502 to 1522, RDSG 83 (spec.), 2022, s. 51–74.
Senkowski J., Materiały źródłowe do genezy skarbu publicznego w Polsce w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie, „Archeion” 23, 1954, s. 28–48.
Sepiał M., Zastaw na dobrach ziemskich i dochodach królewskich w okresie panowania Władysława III Warneńczyka na Węgrzech (1440–1444), Kraków 1998 (Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego, z. 1219, Prace Historyczne, z. 125), s. 35–49.
Sirutavičius M., Pledges as state financing deeds in the Grand Duchy of Lithuania in the early sixteenth century, RDSG 83 (spec.), 2022, s. 23–50.
Sucheni-Grabowska A., Odbudowa domeny królewskiej w Polsce 1504–1548, Wrocław–Warszawa–Kraków 1967.
Szyszka J., Formowanie i organizacja dóbr monarszych w ziemi lwowskiej od połowy XIV do początku XVI wieku, Kraków 2016.
Szyszka J., Zastaw jako narzędzie zapobiegania roztrwonieniu dóbr królewskich. Z dziejów królewszczyzn na Rusi Czerwonej w XV–XVI wieku, w: Jagiellonowie i ich świat. Bogactwo i ubóstwo Jagiellonów, red. B. Czwojdrak, J. Sperka, P. Węcowski, Kraków 2025, s. 103–123.
Thaler L., Anbruch eines Verpfändungszeitalters. Eine wirtschaftshistorische Perspektive auf drei Tiroler Pfandschaften (1309–1334), „Vierteljahrschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte” 109, 2022, z. 2, s. 157–184.
Tymieniecki K., Wpływ ustroju feudalnego w Polsce średniowiecznej, RDSG 3, 1934, s. 77–112.
Wyczański A., Rozdawnictwo dóbr królewskich za Zygmunta I, PH 44, 1953, z. 3, s. 281–305.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 25
Liczba cytowań: 0
