1, 5- Anhydroglucitol (1 ,5-AG) I jego zastosowanie w praktyce klinicznej

Abstrakt

1,5-anhydroglucitol (1,5-AG) jest głównym poliolem występującym w ludzkiej surowicy, podobnym strukturalnie do D-glukozy. Na całkowitą jego pulę w ustroju wpływa zachowanie równowagi między podażą w diecie a wydalaniem. Podstawowym źródłem 1,5-AG w organizmie jest pokarm, zaś okres półtrwania tego związku waha się w granicach od 1 do 2 tygodni. 1,5-AG nie podlega metabolizmowi i jest wydalany przez nerki, gdzie ulega zwrotnej reabsorpcji w prawie 99,9%. Kiedy poziom glikemii we krwi przekracza próg nerkowy, glukoza kompetycyjnie hamuje reabsorpcję nerkową 1,5-AG, co powoduje jego utratę z moczem i obniżenie stężenia w surowicy. Dlatego uważa się, że poziom 1,5-AG dokładnie odzwierciedla epizody hyperglikemii. Marker ten może być oznaczany w surowicy, EDTA i osoczu przy zastosowaniu metod enzymatycznych lub chromatograficznych, które także są pomocne w wykrywaniu 1,5-AG w moczu. W praktyce klinicznej 1,5-anhydroglucitol jest dobrym markerem krótkotrwałych epizodów hiperglikemii, takich jak hiperglikemia poposiłkowa, czy innych krótkotrwałych zwyżkek poziomu glukozy we krwi np. obserwowanych w trakcie ciąży, w okresie przedkoncepcyjnym lub przed planowanymi zabiegami operacyjnymi. Jest także przydatny w szybkiej ocenie modyfikacji leczenia cukrzycy. Opisuje się również zastosowanie oznaczania stężenia 1,5-AG jako niezależnego markera ryzyka sercowo-naczyniowego, parametru ułatwiającego diagnostykę różnicową typów cukrzycy i pozwalającego na monitorowanie leczenia cukrzycy typu 1 u dzieci. Pomimo pewnych ograniczeń w stosowaniu, takich jak niewydolność nerek czy marskość wątroby, które powinny być wzięte pod uwagę w interpretacji stężenia 1,5-AG, związek ten wydaje się być przydatnym i wrażliwym markerem epizodów ostrej i poposiłkowej hiperglikemii, mogącym dostarczyć cennych informacji w praktyce diabetologicznej i kardiodiabetologicznej.