Бригадный генерал Винцас Жилис (1898–1972) – доброволец, инспектор артиллерии, узник cибирских лагерей

Abstrakt

Generał brygady Vincas Žilys (1898–1972) – ochotnik, inspektor artylerii, więzień sybirskich obozów

Dnia 2 lutego 2008 r. minęło 100 lat od urodzenia Vincasa Žilysa – generała brygady Wojska Litewskiego. Był on jednym z czterech litewskich generałów, którym udało się dosłużyć tego stopnia od szeregowca. Przyszły generał wychował się w rodzinie chłopskiej, w której wpojono mu miłość do ojczyzny i języka ojczystego. Dlatego też wstąpił jako ochotnik do tworzącej się Armii Litewskiej i oddał jej najlepsze lata swojego życia. Służbę rozpoczął jako szeregowy, był jednym z pierwszych absolwentów szkoły wojskowej, Wydziału Artylerii Wyższych Kursów Oficerów im. Wielkiego Księcia Litewskiego Witolda oraz belgijskiej Akademii Sztabu Generalnego w Brukseli, następnie pogłębiał swoją wiedzę w paryskiej akademii wojennej. W 1934 r. został mianowany inspektorem artylerii Inspekcji Wojskowej. Był autorem i redaktorem Statutów Artylerii, wprowadzał innowacje oraz rozwijał szkolenie szeregowych i oficerów. Zawsze był gotowy do nauki i rozwoju, czego wymagał również od swoich podopiecznych. W atestacjach był oceniany jako zdyscyplinowany, uzdolniony, ciekawy, skromny oraz oddany swojej rodzinie oficer. Po okupacji Litwy przez Związek Radziecki oraz rozpoczęciu masowych wywózek, 13 czerwca 1941 r. został wywieziony na szkolenie do Akademii Artylerii im. F. Dzierżyńskiego w Moskwie. Szkolenie trwało 10 lat w różnych obozach oraz 5 lat na zsyłce. W 1955 r. wrócił na Litwę, pracował dorywczo. Chociaż został rehabilitowany, przez władze sowieckie był jednak niepożądany i ignorowany. Za zasługi w służbie został odznaczony orderami oraz medalami Litwy i innych krajów.