Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Lista recenzentów
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Archaeologia Historica Polona

The Earliest Piast Coinage in the Light of Lead Isotope Analyses. A Study of Two Coins of Bolesław the Brave
  • Strona domowa
  • /
  • The Earliest Piast Coinage in the Light of Lead Isotope Analyses. A Study of Two Coins of Bolesław the Brave
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 32 (2005): Archaeologia Historica Polona /
  4. Artykuły

The Earliest Piast Coinage in the Light of Lead Isotope Analyses. A Study of Two Coins of Bolesław the Brave

Autor

  • Ewelina Miśta-Jakubowska Narodowe Centrum Badań Jądrowych, Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego https://orcid.org/0000-0002-0053-8711
  • Wojciech Chudziak Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu https://orcid.org/0000-0003-3409-0991
  • Bartłomiej Sz. Szmoniewski Ośrodek Archeologii Gór i Wyżyn, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk https://orcid.org/0000-0003-0737-434X
  • Dariusz Rozmus Akadamia Humanistyczna w Sosnowcu https://orcid.org/0000-0002-3264-8923
  • Przemysław Prauzel Muzeum Miedzi w Legnicy https://orcid.org/0009-0002-7765-729X
  • Tomasz Stolarczyk Muzeum Regionalne w Jaworze https://orcid.org/0000-0003-1490-0483

DOI:

https://doi.org/10.12775/AHP.2024-2025.010

Słowa kluczowe

Piast coinage, Bolesław I the Brave, silver, lead isotope analysis (LIA), bullion provenance

Abstrakt

This study presents the results of a pilot investigation into the provenance of silver bullion based on Lead Isotope Analysis (LIA), carried out on two denarii of Bolesław I the Brave (992–1025), including a specimen of the Princes Poloniae type. The results indicate a high probability that the silver used for striking both coins derived from silver-bearing zinc-lead ore deposits located in the Silesia-Kraków Upland region. If confirmed by broader datasets, this would constitute the earliest evidence for the use of silver obtained from local sources in Piast coinage. The findings make a significant contribution to research on the raw material base of early Piast minting. Combined with other recent LIA results, they also allow for a more nuanced reflection on the organisation of bullion supply networks. Further analyses conducted within the framework of the Silvery Dawn. Bullion Economy in the Piast State project will both expand the available source base and refine models of regional metal circulation within the emerging Polish state.

Bibliografia

1. Auch M., 2016, Wczesnośredniowieczne naczynia szkliwione z terenu Małopolski, Warszawa.

2. Blanchard, I., 2001, Mining, metallurgy and minting in the Middle Ages. Asiatic Supremacy 425–1125, vol. 1. Stuttgart.

3. Błoński M., Szmoniewski B.Sz., Miśta-Jakubowska E., Czech-Błońska R., Karasiński J., Kosiński T., 2025, A glazed Easter egg rattle from a grave in the cemetery in Kołoząb. Technological features and lead provenance, Światowit, vol. 63, pp. 63–78.

4. Bogucki M., Ilisch P., Suchodolski S., 2016, Frühmittelalteriche Münzfunde aus Polen. Inventar II. Pommern, Warszawa.

5. Chernyshev I.V., Golubev, V.N., Chugaev, A.V., 2017, Anomalous lead isotopic composition of galena and age of altered uranium minerals: a case study of Chauli deposits, Chatkal-Qurama District, Uzbekistan, Geology of Ore Deposits, vol. 59, no. 6, pp. 551–560.

6. Chróst L., 2013, Ołowiowy ślad „Wiślan” odczytany z torfowisk obszaru kruszconośnego śląsko-małopolskiego, [in:] Argenti fossores et alii. Chronicum, ed. P. Boroń, Wrocław, pp. 175–188.

7. Chudziak W., Bojarski J., Stawska V., 2010, Wyposażenie grobów, [in:] Wczesnośredniowieczne cmentarzysko w Kałdusie, ed. W. Chudziak, Mons Sancti Laurentii, vol. 5, Toruń, pp. 79–103.

8. Chugaev A.V., Merkel S.V., Zaytseva I.E., 2021, Lead isotopic characteristics and metal sources for the jewelry in the medieval rural settlements from the Suzdal Region (Kievan Rus’), Metalla, vol. 25, no. 2, pp. 101–125.

9. Church S.E., Vaughn R.B., 1992, Lead isotopic characteristics of the Cracow-Silesia Zn-Pb ores, southern Poland, U.S. Geological Survey, Open File Report 92–393.

10. Corpus Nummorum, 2016, Corpus Nummorum Hungariae. Hungary’s medieval coinage, vol. 1: (1000–1301), ed. Cs. Tóth, Budapest.

11. Dolgopolova A., Seltmann R., Konopelko D., Biske Yu.S., Shatov V., Armstrong R., Belousova E., Pankhurst R., Koneev R., Divaev F., 2017, Geodynamic evolution of the western Tien Shan, Uzbekistan: insights from U-Pb SHRIMP geochronology and Sr-Nd-Pb-Hf isotope mapping of granitoids, Gondwana Research, vol. 47, pp. 76–109.

12. Duczko W., Miśta-Jakubowska E., Czech-Błońska R., 2022, Metale – Ozdoby – Historia. Relacje elit słowiańskich i skandynawskich w epoce Wikingów/Metals – Ornaments – History. Contacts of Slavic and Scandinavian Elites in the Viking Age, Wrocław.

13. Ettler V., Johan Z., Zavřel J., Wallisová M.S., Mihaljevič M., Šebek O., 2015, Slag remains from the Na Slupi site (Prague, Czech Republic), evidence for early medieval non-ferrous metal smelting, Journal of Archaeological Science, vol. 53, pp. 72–83.

14. Gruszczyński J., 2016, Viking Age silver hoards in the Baltic Zone. Deposition and (non) retrieval, Medieval Archaeology Seminar, Institute of Archaeology, University of Oxford, 25 I 2016.

15. Huszár L., 1979, Münzkatalog Ungarn von 1000 bis heute, München.

16. Karasiński J., Bulska E., Halicz L., Tupys A., Wagner B., 2023, Precise determination of lead isotope ratios by MC-ICP-MS without matrix separation exemplified by unique samples of diverse origin and history, Journal of Analytical Atomic Spectrometry, 38, pp. 2468–2476.

17. Kershaw J., Merkel S., 2023, International trade in outland resources: the mining and export of lead in early medieval England in light of new isotope data from York, Medieval Archaeology, vol. 67, issue 2, pp. 249–282.

18. Kershaw J., Merkel S.W., Oravisjärvi J., Kooijman E., Kielman-Schmitt M., 2021, The scale of dirham imports to the Baltic in the ninth century. New evidence from archaeometric analyses of early Viking-Age silver, Fornvännen, vol. 116, no. 3, pp. 185–204.

19. Kędzierski A., 2021, Skarb Słuszków I. Denary krzyżowe z przełomu XI i XII wieku. The Słuszków I hoard Cross denarii from the end of the 11th and the beginning of the 12th century, Warszawa.

20. Kiersnowski R., 1960. Pieniądz kruszcowy w Polsce wczesnośredniowiecznej, Warszawa.

21. Kilger Ch., 2011, Hack-silver, weights and coinage: the Anglo-Scandinavian bullion Coinages and their use in late Viking-Age society, [in:] Silver economies, monetisation and society in Scandinavia, AD 800–1100, eds. J. Graham-Campbell et al., Silver Economies, 4, pp. 259–281.

22. Killick D.J., Stephens J.A., Fenn T.R., 2020, Geological constraints on the use of lead isotopes for provenance in archaeometallurgy, Archaeometry, vol. 62, pp. 86–105.

23. Kóčka-Krenz H., 1993, Biżuteria północno-zachodniosłowiańska we wczesnym średniowieczu, Poznań.

24. Kóčka-Krenz H., 2020, A goldsmith’s workshop in the Poznań stronghold as an indication of cultural contacts between the Piast and Přemyslid dynasties, Historia Slavorum Occidentis, 25 (2), pp. 91–108.

25. Lehmann R., 2011, Archäometallurgie von mittelalterlichen deutschen Silberbarren und Münzen, typescript of a doctoral thesis in the Leibniz Universität Hannover, Hannover.

26. Malik I., Bohr M., Wistuba M., Raab T., Bonhage A., Verschoof-van der Vaart W., Raab A., Woskowicz-Ślęzak B., 2023, Multi-period ore exploitation in Upper Silesia, Central Europe, Journal of Field Archaeology, vol. 48, no. 5, pp. 366–379.

27. Mathur R., Powell W., Miśta-Jakubowska E., Duczko W., Czech-Błońska R., Błoński M., Janowski A., Żołędziowski K., Jagodziński M., Gójska A., Kamenov G., 2024, Isotopic metal compositions of Viking and medieval tin artifacts from Poland reveal expansive trade network, Journal of Archaeological Science: Reports, vol. 53, https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2023.104296.

28. Matosz M., Krupska-Wolas M., Hoyo-Meléndez del, 2023, A multidisciplinary approach to the study of Polish silver denars minted in medieval Poland concerning their provenance and archaeological aspects, Open Access Journal of Archaeology and Anthropology, 4 (3), doi: 10.33552/OAJAA.2023.04.000589.

29. Merkel S.W., 2016, Silver and the silver economy at hedeby. Raw materials, innovation, technology of ancient cultures RITaK 2, Der Anschnitt, 33, Bochum–Rahden/Westf.

30. Merkel S.W., Florkiewicz I., Jansen M., Bode M., Wołoszyn M., 2024, Evidence for Slavic lead mining and trade: early Rus’ lead seals from Czermno and Gródek on the Polish-Rus’ border, Journal of Archaeological Science: Reports, vol. 56, 104539, https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2024.104539.

31. Miśta-Jakubowska, E., 2025, Izotopy metali (Pb, Sn, Ag), [in:] Mikroprzeszłość, part 2: Badania specjalistyczne w archeologii, eds. A. Kurzawska, I. Sobkowiak-Tabaka, Poznań, pp. 211–228.

32. Miśta-Jakubowska E., Czech-Błońska R., Duczko W., Gójska A., Kalbarczyk P., Turos A., Żabiński G., 2019, Origin and production of silver in early medieval Poland, Archaeologia Polona, vol. 57, pp. 241–255.

33. Miśta-Jakubowska E., Czech-Błońska R., Duczko W., Antowska-Gorączniak O., Szeliga M., Karasiński J., 2025, Pochodzenie surowca wykorzystywanego w XI-wiecznym warsztacie złotniczym w Rybitwach na stanowisku 12 koło Ostrowa Lednickiego. Badania wstępne, Studia Lednickie, vol. 24, pp. 91–115.

34. Miśta-Jakubowska E., Duczko W., Kowalska A.B., Czech-Błońska R., Mathur R., Gójska A., Rozmus D., Siuda R., Oleszak D., Brojanowska A., Klimaszewski J., 2024, Amulets from Viking-age Baltic coast: a unique hoard from Piaski-Dramino (Poland) in the light of provenance and technological research of silvercraft art, Journal of Archaeological Science: Reports, 53, 104356, https: //doi.org/10.1016/j.jasrep.2023.104356.

35. Miśta-Jakubowska E., Dzięgielewski K., Rozmus D., Czech-Błońska R., Szymaszkiewicz M., Michnik M., Gójska A., Karasiński J., Garbacz-Klempka A., Wagner B., Duczko W., 2025, The first isotopic evidence of Early Iron Age lead ore exploitation in the Silesian-Krakow Upland, Poland, Archaeometry, vol. 67, issue 3, pp. 552–569.

36. Miśta-Jakubowska E., Matla M., Rozmus D., Kędzierski A., Szmoniewski B.Sz., Czech-Błońska R., Duczko W., Pankiewicz A., Gójska A., Karasiński J., Tetfejer K., Chudziak W., Kowalska A.B., Bojarski J., in print, Silvery dawn: the first use of local silver in early Piast coinage (11th–12th century Poland), Journal of Archaeological Science: Reports.

37. Miśta-Jakubowska E., Rozmus D., Kędzierski A., Szmoniewski B.Sz., Czech-Błońska R., Duczko W., Pankiewicz A., Matla M., Gójska A., Karasiński J., Tetfejer K., 2025, “Silvery Dawn”: an introduction to monetary geopolitics in the early Piast state – a study of coinage silver provenance using lead isotope analysis, SSRN, https://doi.org/10.2139/ssrn.5649946.

38. Molenda D., 1963, Górnictwo kruszcowe na terenie złóż śląsko-krakowskich do połowy XVI wieku, Wrocław.

39. Ottenwelter E., 2022, Early medieval elite jewellery from Great Moravia and Bohemia. Manufacturing processes, construction, materials and condition, Mainz.

40. Pankiewicz A., Miśta-Jakubowska E., Karasiński J., in print, Utility and origins of lead in the Early Middle Ages: based on finds from Ostrów Tumski in Wrocław, Sprawozdania Archeologiczne, vol. 78/1.

41. Pankiewicz A., Miśta-Jakubowska E., Siemianowska S., Czech-Błońska R., Błoński M., Mathur R., Karasiński J., Siuda R., Żabiński G., Gójska A., 2025, Origins of medieval lead glass ornaments in Central Europe in the light of lead isotopic analysis of finds from Wrocław and Sypniewo (Poland), Journal of Archaeological Science, vol. 176, https://doi.org/10.1016/j.jas.2025.106168.

42. Paszkiewicz B., 2025, Habebanturne in regno polonie montana argenti? Silver mining versus coinage and power in medieval Poland, Wiadomości Numizmatyczne, 69 (213), pp. 95–143.

43. Pańczyk E., Sartowska B., Waliś L., Dudek J., Weker W., Widawski M., 2015, The origin and chronology of medieval silver coins based on the analysis of chemical composition, Nukleonika, 60 (3), pp. 657–663.

44. Pavlova G.G., Borisenko A.S., 2009, The age of Ag-Sb deposits of Central Asia and their correlation with other types of ore systems and magmatism, Ore Geology Reviews, vol. 35, issue 2, pp. 164–185.

45. Pernicka E., 2014, Provenance determination of archaeological metal objects, [in:] Archaeometallurgy in global perspective: methods and syntheses, eds. B.W. Roberts, C.P. Thornton, Heidelberg, 239–268.

46. Pernicka E., 2020, Lead isotope ratios and the provenance of medieval silver. A comment on “Archaeometric studies on early medieval silver jewelry from Central and Eastern Europe”, Archaeological and Anthropological Sciences, vol. 12, p. 165.

47. Robak Z., Miśta-Jakubowska E., Szmoniewski B.Sz., Czech-Błońska R., Karasiński J., Pieta K., 2026, Tracing the origins: isotopic evidence from early medieval lead ingots from Great Moravian hillforts in Slovakia, Journal of Archaeological Science: Reports, 71, 105680, https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2026.105680.

48. Rozmus D., 2014, Wczesnośredniowieczne zagłębie hutnictwa srebra i ołowiu na obszarach obecnego pogranicza Śląska i Małopolski (druga połowa XI–XII/XIII wiek), Kraków–Dąbrowa Górnicza.

49. Rozmus D., 2023, 20 Years of research on the beginnings of early medieval mining and metallurgy of lead and silver in Poland/20 Jahre Forschung zu den Anfängen des Bergbaus und der Verhüttung von Blei und Silber in Polen, [in:] Frühmittelalterliches Hacksilber im nördlichen westslawischen Raum. Archäologie und Archäometallurgie, eds. F. Biermann et al., Bonn, pp. 175–200.

50. Suchodolski S., 1973, Mennictwo polskie w XI i XII wieku, Wrocław.

51. Suchodolski, S., 2013, W sprawie pochodzenia srebra w monetach polskich z XI–XII wieku, [in:] Argenti fossores et alii. Znaczenie gospodarcze wschodnich części Górnego Śląska i zachodnich krańców Małopolski w późnej fazie wczesnego średniowiecza (X–XII wiek), ed. P. Boroń, Wrocław, pp. 257–260.

52. Suchodolski S., 2025, Co już wiemy, a czego jeszcze nie wiemy o monetach Bolesława Chrobrego, Warszawski Pamiętnik Numizmatyczny, vol. 13, pp. 11–41.

53. Szmoniewski B.Sz., Miśta-Jakubowska E., Rozmus D., Czech-Błońska R., Siuda R., Karasiński J., Trela K., 2025, Technological insights into early medieval Slavic lead-glazed pottery: local craftsmanship and its broader archaeometric context, Światowit, vol. 63, pp. 79–97.

54. Szmoniewski B.Sz., Miśta-Jakubowska E., Söderberg A., Czech-Błońska R., in print, Across half of Europe: tracing the supply chain from Olkusz via Kyiv to Sigtuna, Situne Dei.

55. Szmoniewski B.Sz., Miśta-Jakubowska E., Zamelska-Monczak K., Siuda R., Kolenda J., Czech-Błońska R., 2025, Medieval glazed ceramics from Kraków Nowa Huta-Zesławice, site 88, Lesser Poland voivodeship. Their formal and technological analysis, Sprawozdania Archeologiczne, vol. 77 (2), pp. 475–506.

56. Wajda S., Merkel S.W., Florkiewicz I., Jansen M., Marciniak-Maliszewska B., Wagner B., Wołoszyn M., 2023, Early mediaeval lead glass bangles from Czermno, Poland: results of elemental and lead isotopes analyses, Archaeometry, https://doi.org/10.1111/arcm.12907.

57. Zartman R.E., Pawłowska, J., Rubinowski, Z., 1979, Lead isotopic composition of ore deposits from the Silesia-Cracow mining district, [in:] Research on the genesis of zinc-lead deposits of Upper Silesia, Poland, Prace Instytutu Geologicznego, 95, pp. 133–151.

Archaeologia Historica Polona

Pobrania

  • PDF (English)

Opublikowane

2026-10-22

Jak cytować

1.
MIŚTA-JAKUBOWSKA, Ewelina, CHUDZIAK, Wojciech, SZMONIEWSKI, Bartłomiej Sz., ROZMUS, Dariusz, PRAUZEL, Przemysław & STOLARCZYK, Tomasz. The Earliest Piast Coinage in the Light of Lead Isotope Analyses. A Study of Two Coins of Bolesław the Brave. Archaeologia Historica Polona [online]. 22 październik 2026, T. 32, s. 267–282. [udostępniono 2.11.2026]. DOI 10.12775/AHP.2024-2025.010.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 32 (2005): Archaeologia Historica Polona

Dział

Artykuły

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Ewelina Miśta-Jakubowska, Wojciech Chudziak, Bartłomiej Sz. Szmoniewski, Dariusz Rozmus, Przemysław Prauzel, Tomasz Stolarczyk

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 6
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

Piast coinage, Bolesław I the Brave, silver, lead isotope analysis (LIA), bullion provenance
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa