Metallurgical analyses in studies on the origin of forged coins from the 11th century in Pomerania (Poland)
DOI:
https://doi.org/10.12775/AHP.2024-2025.011Słowa kluczowe
Pomerania, hillfort in Pawłówek, early Middle Ages, metallographic analyses, coins, counterfeitingAbstrakt
Counterfeit coins in circulation during the Early Middle Ages are considered to be products made primarily of copper alloys, often silver-plated or silver-washed. To describe it accurately, it is important that the selected measuring technique accounts for the complexity of such a structure. The application of the right method is of key importance given that the coins in circulation are made using an alloy with an intentionally reduced silver content, which are referred to as imitative coins or coins issued based on original coin stamps. Based on macroscopic and microscopic observations to which a group of 49 coins unearthed at the early medieval site of Pawłówek was subjected to (23 of which showed characteristics of forgeries), four were subjected to a detailed SEM/EDX analysis to identify differences in the chemical composition of the surface of these objects, which was also verified using XRF. Based on the findings, it can be concluded that in all these cases, we are dealing with counterfeit coins. On their heavily corroded surface, a top layer of silver was present zonally, with a bronze or brass core underneath.
Bibliografia
1. Anheuser K., 1996, Silver plating on a Carolingan denier of Pepin III reconsidered, Num Chroncle, vol. 156, pp. 237–239.
2. Bogucki M., 2008, Forged coins in early medieval Poland, Wiadomości Numizmatyczne, vol. 52/2, pp. 209–236.
3. Bogucki M., Magiera J., 2015, Lund – Odense – Lund – Kołobrzeg. Danish inluences In the Zemuzil Bomeraniorum Coinage, MYNTSTUDIER, Festskrift till Kenneth Jonsson. Stockholm, pp. 11–20.
4. Chabrzyk P., Młodecka H., 2013, Obecność cynku w monetach pochodzących z wczesnośredniowiecznych skarbów Polski Środkowej. ARGENTI FOSSORES ET ALII. Znaczenie gospodarcze wschodnich części Górnego Śląska i zachodnich krańców Małopolski w późnej fazie wczesnego średniowiecza (X – XII wiek), ed. P. Boroń, Wrocław, pp. 243–256.
5. CNP, 1939, Corpus Nummorum Poloniae, ed. M. Gumowski, Kraków.
6. Czechowski N., Zaleszczyk W., Musiałowski A., Chudziak W., 2012, Naśladownictwa monet saskich z Pawłówka, gm. Sicienko w świetle badań materiałoznawczych, typescript in the Institute of Archaeology, Nicolaus Copernicus University in Toruń, Toruń.
7. Hamilton D. L., 1999, Conservation of cultural materials from underwater sites, Archives and Museum Informatics, vol. 13, pp. 291–323..
8. Kędzierski A., 2021, Skarb Słuszków I. Denary krzyżowe z przełomu XI i XII wieku, Warszawa.
9. La Niece S., 1990, Silver plating on copper, bronze and brass, Antiquaries Journal, vol. 70, pp. 102–114.
10. La Niece S., 1993, Technology of silver-plated coin forgeries, [in:] Metallurgy in numismatics, 23, eds. M. M. Archibald, M. R. Cowell, London, pp. 227–236.
11. Miazga B., 2017, Zabytek archeologiczny jako źródło informacji o przeszłości. Badania specjalistyczne śladów produkcji, użytkowania i depozycji artefaktów, Wrocław.
12. Miśta-Jakubowska E.A., Czech-Błońska R., Duczko W., Gójska A. M., Kalbarczyk P., Turosf A., Żabiński G., Widawski M., 2019, Origin and production of silver in Early Medieval Poland, Archaeologia Polona, vol. 57, pp. 241–255.
13. Musiałowski A., 2012, Wczesnośredniowieczna mennica fałszerska na Pomorzu?, [in:] Pieniądz i systemy monetarne. Wspólne dziedzictwo Europy. Studia i Materiały. Białoruś–Bułgaria–Litwa–Łotwa–Mołdawia–Polska–Rosja–Rumunia–Słowacja–Ukraina, eds. B. Kuklik, K. Filipow, Augustów–Warszawa, pp. 108–111.
14. Musiałowski A., 2022, Ekspertyza numizmatyczna wczesnośredniowiecznych monet ze stanowiska 11 w Pawłówku, gm. Sicienko, woj. kujawsko-pomorskie, typescript in the Institute of Archaeology, Nicolaus Copernicus University in Toruń, Toruń.
15. North J., 1980, English hammered coinage, London.
16. Pańczyk E., Sartowska B., Waliś L., Dudek J., Weker W., Widawski M., 2015, The origin and chronology of medieval silver coins based on the analysis of chemical composition, Nukleonika, vol. 60 (3), pp. 657–663.
17. Paszkiewicz B., 2012, The Pomeranian imitative coinage and the recent discoveries from Gdańsk, [in:] Nummi Docent! Munzen – Schätze – Funde, Festschrift für Peter Ilisch zum 65. Geburtstag AM 28, eds. G. Dethfles et al., Osnabrück, pp. 127–142.
18. Suchodolski S., 1998, Fałszywe monety z X – XI w. w Polsce, [in:] Fałszerstwa i naśladownictwa monet, ed. M. Gącarzewicz, Poznań, pp. 37–47.
19. Szczurek T., 2020, Polskie znaleziska brandenburskich denarów askańskich podrabianych w epoce (ok. 1295–1300), Numismatické listy, vol. 75 (1–4), pp. 134–147.
20. Wiechmann R., 2013, Kupfer und Messing statt Silber. Münzimitationen des 11. und 12. Jahrhunderts aus Nordostdeutschland, [in:] Wolińskie spotkania mediewistyczne II. Economies, Monetisation and Society in the West Slavic lands 800–1200 AD, eds. M. Bogucki, M. Rębkowski, Szczecin, pp. 267–312.
21. Zwicker U., Gale N., Gale Z., 1991, Metallographische, analytische und technologische Untersuchungen sowie Messungender Bleiisotope an Otto-Adelheid-Pfennigen und Vergleichsmünzen meist aus dem 9.–11. Jahrhundert. Ein Beitrag zur Münzprägung der sächsischen Kaiser, [in] Otto-Adelheid-Pfennige. Untersuchungen zu Münzen des 10./11. Jahrhunderts Untersuchungen zu Münzen des 10./11. Jahrhunderts, Commentationes denummis saeculorum IX – XI in Suecia Repertis, Nova Series 7, eds. G. Hatz et al., Stockholm, pp. 59–146.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Ryszard Kaźmierczak, Wojciech Chudziak, Piotr Błędowski, Nikodem Czechowski, Mariola Krawitowska, Marcin Weinkauf
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 4
Liczba cytowań: 0
