Highly decorated medieaval leadwares from 13th century Wrocław
DOI:
https://doi.org/10.12775/AHP.2014.011Keywords
odznaki, nabierki łyżek, symbolika, diademy, przedmioty ze stopu cyny i ołowiuAbstract
Medieval badges, decorated spoon bowls and parts of diadems are rare archaeological finds. They are characterized by ornamentation filled with ideological content, which relates to different aspects of medieval culture – from courtly love to the heraldic aspects. Analysis of this material provides a lot of valuable information not only about medieval iconography. Pictures shown on badges and spoons indicates that cultural motives were becoming more common among medieval society. A small collection of Wrocław leadwares seems to confirm the cultural influences in Silesia from the area of Western Europe. It also points out that the number of audience of those cultural innovations is not limited only to the class that certainly had already some contact with it – knights, but also to the middle class – whether it happens because of arrival of many immigrants or of a direct contacts.
References
Berger D. 2006 Steingussformen aus dem spätromanischen-frühgotischen Magdeburg. Archäometrische und experimentalarchäologische Untersuchunegen zum mittelalterlichen Zinnguss an ausgewählten Fundstücken, Diplomarbeit (https://www.academia.edu/687683/)
Boccaccio G. 1974 Dekameron, tłumacz. E. Boyé, Warszawa.
Bresch J., Buśko C. 2001 Badania na placu Sądowym (wykop nr IX), [w:] Rynek Wrocławski w świetle badań archeologicznych, cz. 1, red. C. Buśko, Wratislavia Antiqua 3, Wrocław, s. 109–146.
Bruna D. 1996 Enseignes de pélerinage et enseignes profanes, Paris.
Bruna D. Brewiarz miłości 1963 Brewierz miłości. Antologia liryki staroprowansalskiej, red. M. Bojarska Kraków.
Buśko C. 2000 Rynek – centrum średniowiecznego Wrocławia, [w:] Średniowieczny Śląsk i Czechy. Centrum średniowiecznego miasta. Wrocław a Europa Środkowa, red. J. Pieklaski, K. Wachowski, Wratislavia Antiqua 2, Wrocław, s. 235–243.
Corpus 1979 Corpus Archäeologischer Quellen, red. J. Herrmann, P. Donat, Berlin.
Egan G. 2000 Butcher, baker, spoon-and-candlestick maker? Some early highly decorated medieval leadwares in Northern Europe, Rotterdam Papers 11, s. 102–114.
Enzeberger P. 2007 Handwerk im mittelalterlichen Greifswald. Ein Beitrag zur Darstellung der Siedlungs- und Produktionsweise in einem spätmittelalterlichen Handwerkviertel am Übergang vom 13. zum 14. Jahrhundert, Beiträge zur Ur- und Frühgeschichte Mecklemburg-Vorpommerns, t. 47.
Erdmann W. 1980 Besiedlungs- und Baugeschichte von Lübecks Hafenvierteln im 12. Un 13. Jahrhundert, [w:] Archäologie in Lübeck, Erkentisse von Archäologie und Bauforschung zur Geschichte und Vorgeschichte der Hansestadt, red. G. P. Fehring, Lübeck, s. 87–90.
Friedrich W. 2010 Zweiteliges Pilgerzeichen von der Burg Romrod, [w:] Burg, Burg und Herrschaft, Ausstellung des Germanischen Nationalmuseums Nürnberg 8. Juli Bis 7. November 2010, Berlin, Nürnberg, red. H. Ottomeyer, Dresden, s. 132–133.
Gilchrist R. 2012 Medieval Life. Archaeology and life course, Woodbridge.
Gilewska-Dubis J. 2000 Życie codzienne mieszczan wrocławskich w dobie średniowiecza, Wrocław.
Gumowski M. 1936 Pieczęcie śląskie do końca XIV w., [w:] Historja Śląska od najdawniejszych czasów do roku 1400, red. W. Semkowicz, Kraków, s. 247–440.
Gutkowska-Rychlewska M. 1968 Historia ubiorów, Warszawa.
Horn Fugelesang S. 1991 ’Ornament’ and ’Spoons of metal’, [w:] De Arkeologiske utgravninger i Gamlebyen, Oslo. Dagliglivets Gjenstander – Del 2, t. 8, red. G. Bolstad, E. Schia, P. Molaug, Oslo, s. 159–250.
Horn Fugelesang S. HP 1993 Heilig en Profaan. 1000 Laatmiddeleeuwse Insignes uit de collective H. J. E. van Beuningen, red. H. J. E. van Beuningen, A. M. Koldeweij, Rotterdam
Horn Fugelesang S. Papers 8, Cothen. 2001 Heilig en Profaan 2. 1200 Laatmiddeleeuwse Insignes uit openbare en particuliere collecties, red. H. J. E. van Beuningen, A. M. Koldeweij, D. Kicken, Rotterdam Papers 12, Cothen.
Huizinga J. 2005 Jesień średniowiecza, Warszawa.
Hrdina J., Kolář F., Marethová B., Mudra A., Skalická P., Teryngerová H. F. 2013 Neue Pilgerzeichenfunde aus Opava (Troppau) und die Typologie der alteren Aachener Pilgerzeichen im Kontext der Zeugnisse zur Aachenfahrt aus den bohmischen Landern im 14. Jahrhundert, [w:] Wallfahrer aus dem Osten Mittelalterliche Pilgerzeichen zwischen Ostsee, Donau und Seine. Beiträge der Tagung Perspektiven der europäischen Pilgerzeichenforschung 21. Bis 24. April 2010 in Prag, red. H. Kühne i in., Frankfurt am Main, s. 51–69.
Jamka R. 1949 Szczegółowe sprawozdanie z prac wykopaliskowych w Opolu, za okres 1948–1949, Materiały Wczesnośredniowieczne, t. 1, s. 1–59.
Kaźmierczyk J. 1966 Wrocław lewobrzeżny we wczesnym średniowieczu, cz. 1, Wrocław.
Kaźmierczyk J., Kramarek J., Lasota C. 1975 Badania na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu w 1973 r., Silesia Antiqua, t. 17, s. 183–220.
Kizik E. 2001 Wesele, kilka chrztów i pogrzebów. Uroczystości rodzinne w mieście hanzeatyckim od XVI do XVIII wieku, Gdańsk.
Kobielus S. 2002 Bestiarium chrześcijańskie. Zwierzęta w symbolice i interpretacji. Starożytność i średniowiecze, Warszawa.
Koldeweij J. 2006 Geloof en Geluk Sieraad en devotie in middeleeuws Vlaanderen, Arnhem.
Krabath S., Lambacher L., Kluge B., Rehberg R. 2006 Der Pritzwalker Silberfund: Schmuck des späten Mittelalters. Katalog zur Austellung, Berlin.
Marecki J. 2000 Zakony w Polsce, instytuty życia konsekrowanego, instytuty i zgromadzenia zakonne, instytuty świeckie, wspólnoty życia apostolskiego, Kraków.
Mitchiner M. 1986 Medieval pilgrim and secular badges, London.
Mode H. 1977 Stwory mityczne i demony, fantastyczny świat istot mieszanych, Kraków.
Mühlemann J. 2001 Opowieść o rycerzu Ereku zachowana na krzyżu z diademów w skarbcu katedry krakowskiej na Wawelu, Studia Waweliana, t. 9/10, s. 5–39.
Pavlík Č., Vitanovský M. 2004 Encyklopedie kachlů v Čechách, na Moravě a ve Slezsku, Praha.
Pastoureau M. 2006 Średniowieczna gra symboli, Warszawa.
Pietrusiński J. 1996 Średniowieczne klejnoty monarsze w złotym skarbie ze Środy Śląskiej, [w:] Klejnoty monarsze. Skarb ze Środy Śląskiej, red. J. Pietrusiński, J. Witkowski Wrocław, s. 9–63.
Pietrusiński J. Powieść o Róży 1997 Jan z Meun, Wilhelm z Lorris, Powieść o Róży, Warszawa.
Prokish B., Kühtreiber T. 2004 Der Schatzfund von Fuchsenhof, Studien zur Kulturgeschichte von ober Österreich, t. 15, Linz.
Rębkowski M. 2004 Pielgrzymki mieszkańców średniowiecznych miast południowego wybrzeża Bałtyku w świetle znalezisk znaków pątniczych, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, R. 52, nr 2, s. 153–188.
Sachs R. 1983 Die Magdeburger „Zinnfigurenstreifen” und ihre Funktion, Zeitrshrift für Archäologie, t. 17, s. 249–255.
Sachs R. 1986 Narracja na średniowiecznych diademach turniejowych, Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Wydział Nauk o Sztuce, nr 102, s. 41.
Samariter R. 2010 Pilgerzeichen und Diadem – bemerkenswerte mittelalterliche Metallfunde aus der Hansestadt Stralsund, Apollonienmarkt 15, Archäologische Berichte aus Mecklenburg-Vorpommern, t. 17, s. 42–55.
Sawicki J. 2013 Średniowieczne świeckie odznaki w Polsce na tle europejskim, maszynopis rozprawy doktorskiej w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław. w druku Znak pielgrzymi z Akwizgranu z placu Dominikańskiego we Wrocławiu, Silesia Antiqua.
Schirren M. 2013 Zwei Vögel aus Usedom. Zur christlichen Deutung von Metallschmuck – des 12. Jahrhunderts aus Vorpommern, [w:] Kulturwandel im Spannungsfeld von Tradition und Innovation. Festschrift für Michael Müller-Wille, red. S. Kleingärtner, U. Müller, J. Scheschkewitz, Neumünster, s. 301–309.
Siddons M. P. 2009a Heraldic badges in England and Wales, t. 1: Introduction, Woodbridge.
Siddons M. P. 2009b Heraldic badges in England and Wales, t. 2.1: Royal badges, Woodbridge.
Siddons M. P. 2009c Heraldic badges in England and Wales, t. 2.2: Non-royal badges, Woodbridge.
Siddons M. P. 2009d Heraldic badges in England and Wales, t. 3: Ordinaries, Woodbridge.
Sommer P. 1996 Zum Stand der monastischen Archäologie in Böhmen, Beiträge zur Mittelalterarchäologie in Österreich, t. 12, s. 169–177.
Spencer B. 1998 Pilgrim souvenirs and secular badges, London.
Veenman F., Gangelen van H. 2011 Geloof, hoop of toch liefde?: drie middeleeuwse tinnen ’vissenlepels’ uit Groningen, [w:] Hervonden stad 2011: 16e jaarboek voor archeologie, bouwhistorie en restauratie in de gemeente Groningen, red. R. H. Alma, J. E. van Gangelen, C. J. van Haaften, Groningen, s. 97–126.
Wachowski K. 2005 Średniowieczne pielgrzymki mieszkańców Śląska, Archeologia Polski, t. 50, z. 1–2, s. 103–128.
Wachowski K. 2007 Mon Cor Plesor. Symbolika przedstawień i napisów na średniowiecznych wyrobach kultury materialnej, [w:] Cor hominis. Wielkie namiętności w dziejach, źródłach i studiach nad przeszłością, red. S. Rosik, P. Wiszewski, Wrocław, s. 254–279.
Walicki M. 1971 Sztuka polska przedromańska i romańska do schyłku XIII w wieku, [w:] Dzieje sztuki polskiej, t. 1, cz. 1: Sztuka polska przedromańska i romańska do schyłku XIII wieku, red. M. Walicki, Warszawa, s. 298, 712–713.
Willemsen A. 1998 Kinder delijt, middeleeuws speelgoed in de Nederlanden, Nijmegen.
Witkowski J. 2002 Szlachetna a wielce żałosna opowieść o Panu Lancelocie z Jeziora: dekoracja malarska wielkiej sali wieży mieszkalnej w Siedlęcinie, Wrocław.
Wrzesiński J. 1991 Lednicka plakietka z orłem oraz kilka uwag na temat adaptacji i rozpowszechniania się orła-symbolu, Studia Lednickie, t. 2, s. 133–158.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
Stats
Number of views and downloads: 997
Number of citations: 0