Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • List of Reviewers
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski

Archaeologia Historica Polona

Ornaments of wooden objects from Żółte in Western Pomerania as an example of so called Pomeranian school of Scandinavian-insular decorations
  • Home
  • /
  • Ornaments of wooden objects from Żółte in Western Pomerania as an example of so called Pomeranian school of Scandinavian-insular decorations
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 21 (2013) /
  4. Artykuły

Ornaments of wooden objects from Żółte in Western Pomerania as an example of so called Pomeranian school of Scandinavian-insular decorations

Authors

  • Wojciech Chudziak The Institute of Archaeology, Nicolas Copernicus University
  • Ryszard Kaźmierczak The Institute of Archaeology, Nicolas Copernicus University

DOI:

https://doi.org/10.12775/AHP.2013.001

Abstract

Decorative art of early Middle Ages preserved on objects excavated in the area of Western Slavs is a precious source of knowledge concerning many problems of culture of those ancient communities and their mutual connections. Taking into consideration the fact of significant similarities in ornamentations appearing on stone archaeological objects from the Isle of Man and the artifacts occurring in Pomerania, the Greater Poland and Silesia, it is the least probable that the cultural phenomenon under discussion here existed as a result of absolutely independent, convergent development of decoration art in the area of Polish lands and the British Isles. Appearing of the whole complex of resemble ornamentation motifs indicates on the contrary their common source of inspiration. The problem displaced this fact in a wide scale after the recent excavations in the island of Zarańskie Lake, in Żółte settlement. What requires particular attention is a unique in Slavic scale, collection of 25 wooden spoons and several other objects, with predominance of different variations of rope knots and moreover, triangular motifs characteristic for the pattern of so called ring-chain ornamentation, expressed the most clearly in crosses forms Gosforth and Kirk Michael. Characteristic feature of wooden spoons from Żółte ornaments consists preliminarily of ribbon plaiting element, motif of a knot estimated in nine examples. In Mark Redknap’s opinion, it is one of two main, except ring-chain motif, elements of this style popular in the British Isles in the last quarter of 9th century and in 10th century. On the grounds of dendrochronological dating results it can be supposed that objects from Żółte were deposited in the lake water about a half of 11th century, i.e. after destroying Wolin by Danish king Magnus. The problem of their manufacturing is a separate issue. Ring-chain ornamentation appearing in the West Pomerania is connected with a Scandinavian workshop operating in Wolin and inspired by West Viking art in fourth quarter of 10th century or first quarter of 11th century. It cannot be excluded that a part of the objects ornamented in the stylistic, excavated on the island of Zarańskie Lake, had been made much earlier in early urban center on the Daugava River. It is more possible, however, that due to its mass appearance and relatively homogenous character of decorations we can assume local production under the influence of decorative style developed in Wolin, with e.g. the participation of artists-craftsmen coming from Wolin itself, settled in the place permanently or visiting that multifunctional settlement center being an important place of interregional exchange, temporarily.

References

Abramowicz A. 1954 Sztuka rybaków i rzemieślników gdańskich XI–XIII w., Polska Sztuka Ludowa, t. 8, nr 6, s. 323–353.

Abramowicz A. 1962 Studia nad genezą polskiej kultury artystycznej, Łódź.

Barnycz-Gupieniec R. 1959 Naczynia drewniane z Gdańska w X–XIII wieku, Acta Archaeologica Universitatis Lodziensis, nr 8, Łódź.

Bastek J. 2007 Motyw plecionki geometrycznej w sztuce zdobniczej z terenu ziem polskich we wczesnym średniowieczu, maszynopis pracy magisterskiej w Instytucie Archeologii UMK, Toruń.

Chudziak W. 2007 Wczesnośredniowieczne odważniki z Żółtego na Pomorzu Środkowym – próba interpretacji kontekstu kulturowego znaleziska, Archaeologia Historica Polona, t. 17, s. 377–395.

Chudziak W. 2010 Wyspa w Żółtym na Jeziorze Zarańskim – na pograniczu rzeczywistości i transcedencji, [w:] Studia nad dawną Polską, t. 2, red. T. Sawicki, Gniezno, s. 47–70.

Chudziak W., Kaźmierczak R., Niegowski J. 2007 Próba reinterpretacji zabudowy wyspy w Parsęcku na Pomorzu Środkowym, Przegląd Archeologiczny, t. 55, s. 145–170.

Chudziak W., Kaźmierczak R., Niegowski J. 2008 Z badań nad wczesnośredniowiecznym zespołem osadniczym w Żółtem, gm. Drawsko Pomorskie (lata 2004–2005), [w:] XV Sesja Pomorzoznawcza, red. G. Nawrolska, Elbląg, s. 231–247.

Chudziak W., Kaźmierczak R., Niegowski J. 2009 Z badań nad wczesnośredniowiecznym zespołem osadniczym w Żółtem, gm. Drawsko Pomorskie (lata 2006–2007), [w:] XVI Sesja Pomorzoznawcza, Szczecin 22–24 listopada 2007 r., cz. 1: Od epoki kamienia do okresu wczesnośredniowiecznego, red. A. Janowski, K. Kowalski, S. Słowiński, Acta Archaeologica Pomoranica, t. 3, Szczecin, s. 367–382.

Duczko W. 2000 Obecność skandynawska na Pomorzu i słowiańska w Skandynawii we wczesnym średniowieczu, [w:] Salsa Cholbergensis. Kołobrzeg w średniowieczu, red. L. Leciejewicz, M. Rębkowski, Kołobrzeg, s. 23–44.

Duczko W. 2004 Viking Rus. Studies on the Presence of Scandinavians in Eastern Europe, Boston.

Foote P. G., Wilson D. M. 1975 Wikingowie, Warszawa.

Grupa M. 2000 Sprzęt i wyposażenie gospodarstwa domowego, [w:] Wczesnośredniowieczne mosty przy Ostrowie Lednickim, t. 1: Mosty traktu gnieźnieńskiego, red. Z. Kurnatowska, Lednica, s. 139–162.

Hucke K. 1938 Das Ringkettenmuster auf Holz- Und Knochengeräten der frühgeschichtlichen Zeit in Ostdeutschland, Altschlesien, t. 8, s. 133–138.

Jankuhn H. 1943 Die Ausgrabungen in Haithabu, Berlin.

Kermode P. M. 1907 Manx crosses or the inscribed and sculptured monuments of the isle of Man from about the end of the fifth to the beginning of the thirteenth century, London.

Kiersnowscy T. R. 1959 Wczesnośredniowieczne skarby srebrne z Pomorza. Materiały, Warszawa.

Kòčka-Krenz H. 1983 Złotnictwo skandynawskie IX–XI wieku, Poznań.

Kowalska A. B. 2011 Scandinavian Elements in the Culture of the Early Medieval Szczecin (8th–12th Century), [w:] Der Wandel um 1000: Beiträge der Sektion zur slawischen Frühgeschichte der 18. Jahrestagung des Mittel- und Ostdeutschen Verbandes für Altertumsforschung in Greifswald, 23. bis 27. März 2009, red. F. Biermann, T. Kersting, A. Klammt, Langenweissbach, s. 97–110.

Kurnatowska Z., Tuszyński M. 2003 Wyroby rogownicze z wczesnopiastowskiego grodziska w Grzybowie pod Wrześnią, [w:] Res et fontes. Księga jubileuszowa dr. Eugeniusza Cnotliwego, red. T. Galiński, E. Wilgocki, Szczecin, s. 257–263.

Krąpiec M. 2010 Sprawozdanie z wyników analizy dendrochronologicznej i radiowęglowej drewna z wyspy w Żółtym na Pomorzu Zachodnim, maszynopis w Instytucie Archeologii UMK, Kraków.

Łosiński W., Rogosz R. 1986 Próba periodyzacji ceramiki wczesnośredniowiecznej ze Szczecina, [w:] Problemy chronologii ceramiki wczesnośredniowiecznej na Pomorzu Zachodnim, red. J. Gromnicki, Warszawa, s. 51–61.

Morawiec J. 2007 Wolin w średniowiecznej tradycji skandynawskiej, Katowice.

Norska-Gulkowa M. 1956 Sztuka wczesnośredniowiecznego Opola, Kwartalnik Opolski, z. 3, s. 48–62.

Olczak J., Siuchniński K. 1966 Źródła archeologiczne do studiów nad wczesnośredniowiecznym osadnictwem grodowym na terenie woj. koszalińskiego, t. 1, Poznań.

Ostrowska E. 1961 Wykopaliska na Wyspie Ostrów Tumski we Wrocławiu w 1959 roku, Sprawozdania Archeologiczne, t. 13, s. 183–200.

Rajewski Z. A. 1948 Sierpy składane z okresu wczesnodziejowego, Slavia Antiqua, t. 1, s. 551–559.

Redknap M. 2000 Vikings in Wales. An Archaeological Quest, Cardiff.

Redknap M., Lane A. 1994 The Early Medieval crannog at Llangorse, Powys: an interim statement on the 1989–1993 seasons, The International Journal of Nautical Archaeology, t. 23, Issue 3, s. 189–202.

Słowiński S. 2004 Wpływy skandynawskie w dekoracji drewnianych przedmiotów codziennego użytku ze szczecińskiego podzamcza, [w:] Terra Transoderana. Sztuka Pomorza Nadodrzańskiego i dawnej Nowej Marchii w średniowieczu, red. M. Glińska, K. Kroman, R. Makała, Szczecin, s. 173–188.

Stanisławski B. 2007 Sztuka wikińska z Wolina, [w:] Średniowiecze polskie i powszechne, t. 4, red. B. Czwojdrak, J. Sperka, Katowice, s. 28–50.

Wilke G. 1988 Studia nad nawodnymi formami osiedli mieszkalnych w kulturach pradziejowych i średniowiecznych Europy, Toruń.

Wilson D., Klindt-Jensen O. 1965 Viking art, London.

Żak J. 1963 „Importy” skandynawskie na ziemiach zachodniosłowiańskich od IX do XI wieku. Część katalogowa, Poznań.

Archaeologia Historica Polona

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2014-03-01

How to Cite

1.
CHUDZIAK, Wojciech and KAŹMIERCZAK, Ryszard. Ornaments of wooden objects from Żółte in Western Pomerania as an example of so called Pomeranian school of Scandinavian-insular decorations. Archaeologia Historica Polona. Online. 1 March 2014. Vol. 21, pp. 7-30. [Accessed 27 March 2026]. DOI 10.12775/AHP.2013.001.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 21 (2013)

Section

Artykuły

Stats

Number of views and downloads: 1955
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop