Origins of the left-bank residence of the Piasts in Wrocław
Duchess Anna’s curia in the heart of the Oder riverside ducal grounds
DOI:
https://doi.org/10.12775/AHP.2023.002Keywords
Middle Ages, Wrocław, Lower Silesia, tower, castle, church, hospitalAbstract
The work is a presentation of the latest discoveries and, at the same time, an attempt to critically summarize the previous studies on the origins of the left bank seat of the Piasts in Wroclaw, based on the results of archaeological and architectural research from 1994-2020, conducted on the territory of the so-called Duchess Anna's curia and source queries. He discusses relics of a hitherto unknown residential building functioning before the Mongol invasion, revealed during research of the hospital church of St. Matthias, founded in 1253 by Duchess Anna Przemyślidka for the Order of the Crusaders with the Red Star. It also draws attention to the original form and function of St. Matthias Church, undoubtedly belonging to the group of private churches (Eigenkirche), as evidenced, among other things, by relics of the triforium tower.
References
Adamski J., 2017, Gotycka architektura sakralna na Śląsku w latach 1200–1420. Główne kierunki rozwoju, Kraków.
Badura J., 2010, Geomorfologiczne uwarunkowania lokalizacji lewobrzeżnego osadnictwa Wrocławia, [in:] Ulice średniowiecznego Wrocławia, eds. J. Piekalski, K. Wachowski, Wratislavia Antiqua, 11, Wrocław, pp. 15–45.
Badura J., Kastek T.A., 2018, Topograficzne uwarunkowania lokalizacji zamków wrocławskich, Archaeologia Historica Polona, vol. 26, pp. 135–162.
Biel R., 2021, Zespół szpitalno-klasztorny Rycerskiego Zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą na terenach książęcych we Wrocławiu w okresie średniowiecza, typescript of the doctoral dissertation at the Faculty of Architecture, Wrocław University of Science and Technology, Wrocław.
Biel R., 2024, Turris latericia destructa – the court of Duchess Anna in Wrocław and the latest research, Architectus, vol. 1, no. 77, pp. 49–57.
Biernat D., Ciszek E., Pietrzyk J., Prokopska K., Rachlan K., Sobczak A., Sworszt A., Szubiński W., Zalewski P., Żyniewicz A., Mruczek R., Stefanowicz M., 2003, Badania archeologiczno-architektoniczne w kościele pw. św. Macieja na Starym Mieście we Wrocławiu, typescript in the archives of the Provincial Conservator of Monuments in Wrocław, Wrocław.
Burgemeister L., Grundmann G., 1934, Die Kunstdenkmäler der Stadt Breslau, vol. 1 (3), Breslau.
Buśko C., Chorowska M., Janczewski P., 2003, Wstępne badania archeologiczno-architektoniczne przy ul. Nankiera 17 (Maciejówka) we Wrocławiu, typescript in the archives of the Provincial Conservator of Monuments in Wrocław, Wrocław.
Caban M., 2023, Badania wymiarowe cegieł jako metoda pomocnicza przy datowaniu zabytków architektury, typescript of the doctoral dissertation at the Faculty of Architecture, Wrocław University of Science and Technology, Wrocław.
CDS, 1875, Codex Diplomaticus Silesiae, vol. 7: Regesten zur schlesischen Geschichte, part 2: Bis zum Jahre 1250, ed. C. Grünhagen, Breslau.
Chorowska M., Bartz W., Caban M., Wodejko E., 2021, Piast castle on Ostrów Tumski island in Wrocław, Archaeologia Historica Polona, vol. 28, pp. 255–274.
Chorowska M., Mruczek R., 2022, Left-bank Castle in Wrocław. Part 1: From the seat of the Piasts to an imperial residence, Archaeologia Historica Polona, vol. 30, pp. 99–130.
Dola K., 1968, Szpitale średniowieczne Śląska. I. Rozwój historyczny, Rocznik Teologiczny Śląska Opolskiego, t. 1, s. 245–292.
Goerlitz T., 1935, Der Hof zwischen den beiden Gräben: ein Beitrag zur Ortskunde von Breslau im 13. Jahrhundert, Breslau.
Goliński M., 1999, Pas nadodrzański Starego Miasta we Wrocławiu – dzieje i podstawy pewnej koncepcji (do połowy XX w.), [in:] Ze studiów nad życiem codziennym w średniowiecznym mieście, eds. C. Buśko, J. Piekalski, Wratislavia Antiqua, 1, Wrocław, pp. 15–20.
Grotte A., 1937, Synagogenspuren in schlesischen Kirchen, Breslau.
Grünhagen C., 1861, Breslau unter den Piasten als deutsches Gemeinwesen, Breslau.
Kaczmarek R., 1999, Rzeźba architektoniczna XIV wieku we Wrocławiu, Wrocław.
Kastek T., Mruczek R., Wojcieszak M., 2006, Ratownicze badania archeologiczno-architektoniczne w kościele rektoralnym pw. św. Macieja na Starym Mieście we Wrocławiu, typescript in the archives of Akme – Zdzisław Wiśniewski Sp. z. o o., Wrocław.
Konczewski P., Lasota C., Piekalski J., 2007, Zamek książęcy na lewym brzegu Odry we Wrocławiu w świetle badań z lat 2005–2006, Śląskie Sprawozdania Archeologiczne, vol. 49, pp. 225–254.
Konczewski P., Piekalski J., 2010, Stratygrafia nawarstwień i konstrukcje ulic, [in:] Ulice średniowiecznego Wrocławia, eds. J. Piekalski, K. Wachowski, Wratislavia Antiqua, 11, Wrocław, pp. 91–157.
Kozaczewska-Golasz H., 2013, Medieval hall churches in Silesia. Part 1. Churches in the 13th c., Kwartalnik Architektury i Urbanistyki, vol. 1, pp. 41–56.
Kozaczewski T., 1975, Przyczyny rozwoju budownictwa murowanego na Śląsku w XIII wieku, Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka, vol. 30, no. 1, pp. 1–40.
Kozaczewski T., Kozaczewska-Golasz H., 2009, Portale trzynastowiecznej architektury na Śląsku, Wrocław.
Kwiatkowska B., 2006, Ludzkie szczątki kostne z piwnic budynku przy pl. Nankiera 17 we Wrocławiu, [in:] Badania archeologiczno-architektoniczne przy pl. Nankiera 17 we Wrocławiu, eds. L. Berduła, C. Buśko, C. Lasota, typescript in the archives of the Provincial Conservator of Monuments in Wrocław, Wrocław, pp. 38–55.
Małachowicz E., 1973, Średniowieczne budowle jednofilarowe na Śląsku, Wrocław.
Małachowicz E., 1994, Książęce rezydencje, fundacje i mauzolea w lewobrzeżnym Wrocławiu, Wrocław.
Młynarska-Kaletynowa M., 1986, Wrocław w XII–XIII wieku. Przemiany społeczne i osadnicze, Wrocław.
Mruczek R., 2012, Wczesne zamki śląskie, [in:] Nie tylko trony. Księga jubileuszowa ofiarowana profesorowi Ernestowi Niemczykowi, eds. J. Dobesz, A. Gryglewska, M. Rudnicka-Bogusz, Wrocław, pp. 125–150.
Mruczek R., Lasota C., 2006, Badania w krypcie kościoła św. Mikołaja we Wrocławiu, maszynopis w zbiorach własnych dr. Czesława Lasoty.
Mruczek R., Legut-Pintal M., 2024, Residential Towers of the left-bank Wrocław. An Unusual or a Forgotten Phenomenon in the Medieval Cityscape?, Biuletyn Historii Sztuki, vol. 86, no. 2, pp. 31–50.
Pfotenhauer P., 1878, Die Kreuzherren mit dem rothen Stern in Schlesien, Zeitschrift des Vereins für Geschichte und Alterthum Schlesiens, vol. 14, pp. 52–78.
Słoń M., 2000, Szpitale średniowiecznego Wrocławia, Wrocław.
Starnawska M., 1999, Między Jerozolimą a Łukowem. Zakony krzyżowe na ziemiach polskich w średniowieczu, Warszawa.
SUb., 1977, Schlesisches Urkundenbuch, vol. 2: 1231–1250, ed. W. Irgang, Wien–Köln–Graz.
SUb., 1984, Schlesisches Urkundenbuch, vol. 3: 1251–1266, ed. W. Irgang, Köln–Wien.
SUb., 1988, Schlesisches Urkundenbuch, vol. 4: 1267–1281, ed. W. Irgang, Köln–Wien.
Świechowski Z., 1970, Dwie restauracje romańskiego portalu z opactwa św. Wincentego na Ołbinie we Wrocławiu i jego akutalna problematyka konserwatorska, Ochrona Zabytków, vol. 23/1, no. 88, pp. 3–10.
Tomaszewski A., 1974, Romańskie kościoły z emporami zachodnimi na obszarze Polski, Czech i Węgier, Wrocław.
Vlček P., Sommer P., Foltýn D., 1997, Encyklopedie českých klášterů, Praha.
Weiner B., 1929, Contrafactur der Stadt Breslau.1562, Breslau, https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/publication/36165/edition/39530.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Radosław Biel , Małgorzata Chorowska, Roland Mruczek
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 212
Number of citations: 0
