Szesnastowieczny warsztat garncarski z Pucka

Michał Starski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AHP.2017.004

Abstrakt


Zarys treści. W artykule scharakteryzowano warsztat garncarski, na którego relikty natrafiono podczas badań archeologicznych przyrynkowej parceli miejskiej w Pucku. Składał się nań niemal w całości zachowany piec garncarski, niewielka hałda gliny, a także zbiór niespełna czterech tysięcy fragmentów wyrobów ceramicznych. Wyróżniono wśród nich ułamki naczyń, kafli miskowych i płytowych oraz ciężarków do sieci, które na podstawie wstępnej analizy można datować na 2. ćwierć i 2. połowę XVI wieku. Umożliwiło to podjęcie problematyki dotyczącej przemian w miejscowej produkcji garncarskiej u progu czasów nowożytnych.

Słowa kluczowe


garncarstwo, ceramika, Puck, Pomorze Gdańskie, XVI wiek

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bis M. 2014 Późnośredniowieczne i wczesnonowożytne naczynia białe z Solca nad Wisłą, Warszawa.

Dąbal J. 2013 Brytyjskie wyroby ceramiczne na gdańskim rynku produktów, AHP, t. 21, s. 319–350.

Dąbrowska M. 1987 Kafle i piece kaflowe w Polsce do końca XVIII wieku, Wrocław.

Dąbrowska M., Gajewska M., Kruppé J. 1993 Nowożytne naczynia gliniane. Charakterystyka i analiza źródeł, układ opracowania, [w:] Sandomierz: badania 1969–1973, t. 1, red. S. Tabaczyński, Warszawa, s. 130–139.

Dzieduszycki W. 1982 Wczesnomiejska ceramika kruszwicka w okresie od 2 połowy X w. po połowę XIV w., Wrocław–Łódź.

Gajewska M. 1989/1990 Garncarstwo nowożytne w Polsce. Stan badań archeologicznych, Prace i Materiały Muzeum archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi, Seria Archeologiczna, nr 36, s. 159–169.

Garncarstwo i kaflarstwo 1994 Garncarstwo i kaflarstwo na ziemiach polskich od późnego średniowiecza do czasów współczesnych, red. A. Gruszczyńska, A. Targońska, Rzeszów.

Kociszewski L., Kruppé J. 1973 Badania fizykochemiczne ceramiki warszawskiej XIV–XVII wieku, Wrocław.

Kruppé J. 1961 Studia nad ceramiką XIV wieku ze Starego Miasta w Warszawie, Wrocław.

Kruppé J. 1967 Garncarstwo warszawskie w wiekach XIV i XV, Wrocław.

Kruppé J. 1981 Garncarstwo późnośredniowieczne w Polsce, Wrocław.

Kruppé J., Milewska M. 2014 Dzieje zamku w Pucku, Warszawa.

Kwapieniowa M., Wałowy A. 1966 Średniowieczny piec garncarski odkryty w Dobczycach, pow. Myślenice, Materiały Archeologiczne, t. 7, s. 237–257.

Kwapieniowa M., Wałowy A. 1969 Piece garncarskie w świetle badań archeologicznych, Materiały Archeologiczne, t. 10, s. 205–229.

Majewski M. 2015 Renesansowe kafle zachodniopomorskie, Stargard–Szczecin.

Marcinkowski M. 2003 Średniowieczny warsztat garncarski ze Starego Miasta w Elblągu, Pomorania Antiqua, t. 19, s. 193–250.

Marcinkowski M. 2011 Fajans pomorski ze Starego Miasta w Elblągu, Elbląg.

Marcinkowski M. 2013 Cechy obce i lokalne w średniowiecznej i nowożytnej ceramice elbląskiej. Zarys problematyki na podstawie wybranych przykładów, AHP, t. 21, s. 239–296.

Meyza K. 1991 Pseudomajolika znaleziona na terenie Starego Miasta i Zamku Królewskiego, Kronika Zamkowa, t. 23, nr 1, s, 118–123.

Morysiński T. 2005 Nowożytne naczynia gliniane z Komorowa, Ruśca i Strzeniówki, [w:] Monument. Studia i Materiały Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków, nr 2, red. T. Morysiński, Warszawa, s. 375–414.

Naczynia białe 2005 Naczynia białe w Polsce południowej i środkowej. Wstęp do problematyki badawczej. Materiały z konferencji zorganizowanej w Łagowie w dniu 6 maja 2005 roku, red. A. Buko, L. Kajzer, Kielce–Łagów.

Nawrolska G. 2013 Przemiany kulturowe w XIII-wiecznym Elblągu efektem spotkania tradycji i obcych wpływów, AHP, t. 21, s. 79–100.

Nawrolski T. 1978 Stan i problematyka badań nad produkcją garncarską na Pomorzu Zachodnim w późnym średniowieczu, Archeologia Polski, t. 23, z. 1, s. 141–182.

Nawrolski T., Rębkowski M. 1995 Ein Beitrag zur Erforschung mittelalterlicher Keramik in Pommern, Offa, t. 52, s. 163–184.

Niegoda J. 1998 Asortyment i funkcja naczyń ceramicznych w średniowiecznym Wrocławiu, AHP, t. 7, s. 231–240.

Oniszczuk-Rakowska A. 2002 Ceramika nowożytna z latryn posesji przy ulicy Szklary 2–5 w Gdańsku, [w:] Dominikańskie Centrum św. Jacka w Gdańsku. Badania archeologiczne, t. 2, red. A. Gołembnik, Światowit, Supplement, seria P, t. IX, s. 207–272.

Poliński D. 1996 Przemiany w wytwórczości garncarskiej na ziemi chełmińskiej u schyłku wczesnego i na początku późnego średniowiecza, AHP, t. 4, Toruń.

Poliński D. 2000 Niektóre związki późnośredniowiecznego garncarstwa ziemi chełmińskiej z obszarami Europy Zachodniej, AHP, t. 8, s. 115–129.

Średniowieczne i nowożytne kafle 2007 Średniowieczne i nowożytne kafle. Regionalizmy-Podobieństwa-Różnice, red. M. Dąbrowska, H. Karwowska, Białystok.

Reinfuss R. 1960 Piece do wypału naczyń w polskim garncarstwie ludowym, Etnografia Polska, t. 3, s. 329–350.

Rębkowski M. 1995 Średniowieczna ceramika miasta lokacyjnego w Kołobrzegu, Kołobrzeg.

Ryszewska K. 2001 Późnośredniowieczna ceramika naczyniowa z opactwa benedyktynów w Mogilnie, Kielce.

Rzeźnik P. 1998 Przemiany wytwórczości garncarskiej średniowiecznego Wrocławia w czasie wielkiej reformy miejskiej, [w:] Kultura średniowiecznego Śląska i Czech, t. 3: Rewolucja XIII wieku, red. K. Wachowski, Wrocław, s. 121–154.

Sekuła M. 2004 Naczynia gliniane z początku XIX w. z wykopalisk w piwnicy Pałacu pod Blachą, Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, R. 52, nr 4, s. 435–451.

Sikora J., Trzciński Ł. 2013 Castrum Raczans – przyczynek do obcych wpływów na XIII-wiecznym Pomorzu Wschodnim, AHP, t. 21, s. 101–126.

Stachyra A. 2005 Odkrycia nowożytnych pieców garncarskich na terenie historycznego śródmieścia Lublina, Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego, R. 2005, s. 218–230.

Starski M. 2009a Uwagi o późnośredniowiecznej wytwórczości garncarskiej na Pomorzu Gdańskim, AHP, t. 18, s. 75–95.

Starski M. 2009b Późnośredniowieczne naczynia gliniane z zamku w Pucku, Studia i Materiały Archeologiczne, t. 14, s. 195–284.

Starski M. 2013a Naczynia białoszare w Pucku i na Pomorzu Gdańskim – rodzime czy obce. Próba identyfikacji jednego z nurtów późnośredniowiecznej wytwórczości garncarskiej, AHP, t. 21, s. 187–208.

Starski M. 2013b Nowożytne naczynia ceramiczne z badań północnej pierzei Placu Teatralnego w Warszawie, [w:] Archeologia dawnej Warszawy, t. 3, red. W. Pela, Warszawa, s. 134–185.

Starski M. 2014 Co skrywają podwórza. Badania archeologiczne zapleczy dwóch parcel przyrynkowych w Pucku, Zapiski Puckie, R. 13, s. 12–22.

Starski M. 2015 Rynek miasta lokacyjnego w Pucku w świetle badań archeologicznych, Warszawa.

Starski M. 2016 Późnośredniowieczne wyroby garncarskie z Pucka. Studium małomiasteczkowej wytwórczości garncarskiej na Pomorzu Gdańskim, Warszawa.

Starski M. 2017 Badania archeologiczne parceli pl. Wolności 29 w Pucku w 2015 i 2016 roku, Zapiski Puckie, nr 16, s. 7–16.

Sulkowska-Tuszyńska K. 1997 Średniowieczne naczynia ceramiczne z klasztoru norbertanek w Strzelnie, Toruń.

Sulkowska-Tuszyńska K. 2008 Bydgoski warsztat garncarski z około XVI wieku (część I – naczynia), Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu, z. 13, s. 11–22.

Szwed R. 2004 Wczesnonowożytna ceramika naczyniowa z ulicy św. Antoniego we Wrocławiu, [w:] Wrocław na przełomie średniowiecza i czasów nowożytnych. Materialne przejawy życia codziennego, red. J. Piekalski, K. Wachowski, Wratislavia Antiqua 6, Wrocław, s. 331–381.

Świechowska A., Dukwicz R. 1955 Warsztat garncarski z końca XVII wieku, [w:] Szkice staromiejskie, red. O. Puciata, Warszawa, s. 75–108.

Trzeciecki M. 2009 Stare i nowe w garncarstwie wczesnośredniowiecznego Płocka, [w:] Stare i nowe w średniowieczu, red. S. Moździoch, Wrocław, s. 187–228.

Ceramika płocka między XI a XIX wiekiem. Studium archeologiczne, Warszawa.

Wałowy A. 1979 Późnośredniowieczne garncarstwo krakowskie w świetle źródeł archeologicznych, Materiały Archeologiczne, t. 19, s. 5–162.

Weiser B. 2003 Töpferöfen von 500 bis 1500 n. Chr. im deutschsprachigen Raum und in angrenzdenden Gebieten, Zeitschrift für Archäologie des Mittelalters, R. 15, Bonn.

Wyrwińska E., Wyrwiński J. 2005 XVII wieczne piece garncarskie ze Śmigla, Folia Archaeologica Posnanensis, t. 41, s. 299–315.






Partnerzy platformy czasopism