Impact of the microbiome on skin health - assessing the potential of probiotics in the treatment of rosacea
DOI:
https://doi.org/10.12775/QS.2026.63.73381Keywords
gut microbiome, gut dysbiosis, rosacea, probiotics, skin-gut axisAbstract
Background: Rosacea is a chronic inflammatory dermatosis characterized by flushing, persistent erythema, telangiectasia, papules, and pustules affecting the facial skin. Increasing evidence suggests that disturbances in the skin and gut microbiota may contribute to disease pathogenesis through the gut–skin axis.
Aim: This study aimed to review current knowledge regarding the role of the microbiome in rosacea pathogenesis and the potential therapeutic significance of probiotics.
Materials and Methods: A narrative literature review was conducted using the PubMed, Cochrane Library, and Google Scholar databases. The following keywords were used: microbiome, rosacea, probiotics, and gut–skin axis. After screening and removal of duplicates, 122 publications were included, comprising original studies, review articles, case reports, and clinical guidelines.
Results: Available evidence indicates a significant association between rosacea and dysbiosis of the skin and gut microbiota. Microbial alterations may contribute to immune dysregulation, epithelial barrier dysfunction, and activation of inflammatory pathways. Microorganisms such as Demodex folliculorum, Bacillus oleronius, Staphylococcus epidermidis, and Helicobacter pylori appear particularly relevant. Probiotic supplementation may improve barrier integrity, reduce inflammation, and enhance standard rosacea therapy.
Conclusions: Modulation of the microbiome with probiotics may represent a promising adjunctive strategy in rosacea treatment; however, further clinical studies are required to establish evidence-based recommendations.
Keywords gut microbiome, gut dysbiosis, rosacea, probiotics, skin-gut axis
References
1. Daou H, Paradiso M, Hennessy K, Seminario-Vidal L. Rosacea and the Microbiome: A Systematic Review. Dermatol Ther (Heidelb). 2021;11(1):1-12. doi:10.1007/s13555-020-00460-1
2. Woźniacka A, Czuwara J, Krasowska D, et al. Rosacea. Diagnostic and therapeutic recommendations of the Polish Dermatological Society. Part 1. Epidemiology, classification and clinical presentation. Dermatology Review/Przegląd Dermatologiczny. 2022;109(2):101-121. doi:10.5114/dr.2022.117981.
3. Zhu W, Hamblin MR, Wen X. Role of the skin microbiota and intestinal microbiome in rosacea. Front Microbiol. 2023;14:1108661. Published 2023 Feb 10. doi:10.3389/fmicb.2023.1108661
4. Sánchez-Pellicer P, Eguren-Michelena C, García-Gavín J, et al. Rosacea, microbiome and probiotics: the gut-skin axis. Front Microbiol. 2024;14:1323644. Published 2024 Jan 8. doi:10.3389/fmicb.2023.1323644
5. Mahmud MR, Akter S, Tamanna SK, et al. Impact of gut microbiome on skin health: gut-skin axis observed through the lenses of therapeutics and skin diseases. Gut Microbes. 2022;14(1):2096995. doi:10.1080/19490976.2022.2096995
6. Kim HS. Microbiota in Rosacea. Am J Clin Dermatol. 2020;21(Suppl 1):25-35. doi:10.1007/s40257-020-00546-8
7. Kanada KN, Nakatsuji T, Gallo RL. Doxycycline indirectly inhibits proteolytic activation of tryptic kallikrein-related peptidases and activation of cathelicidin. J Invest Dermatol. 2012;132(5):1435-1442. doi:10.1038/jid.2012.14
8. Thibaut de Ménonville S, Rosignoli C, Soares E, et al. Topical Treatment of Rosacea with Ivermectin Inhibits Gene Expression of Cathelicidin Innate Immune Mediators, LL-37 and KLK5, in Reconstructed and Ex Vivo Skin Models. Dermatol Ther (Heidelb). 2017;7(2):213-225. doi:10.1007/s13555-017-0176-3
9. De Pessemier B, Grine L, Debaere M, Maes A, Paetzold B, Callewaert C. Gut-Skin Axis: Current Knowledge of the Interrelationship between Microbial Dysbiosis and Skin Conditions. Microorganisms. 2021;9(2):353. Published 2021 Feb 11. doi:10.3390/microorganisms9020353
10. Chang YS, Huang YC. Role of Demodex mite infestation in rosacea: A systematic review and meta-analysis. J Am Acad Dermatol. 2017;77(3):441-447.e6. doi:10.1016/j.jaad.2017.03.040
11. Roihu T, Kariniemi AL. Demodex mites in acne rosacea. J Cutan Pathol. 1998;25(10):550-552. doi:10.1111/j.1600-0560.1998.tb01739.x
12. Moran EM, Foley R, Powell FC. Demodex and rosacea revisited. Clin Dermatol. 2017;35(2):195-200. doi:10.1016/j.clindermatol.2016.10.014
13. Forton F, Seys B. Density of Demodex folliculorum in rosacea: a case-control study using standardized skin-surface biopsy. Br J Dermatol. 1993;128(6):650-659. doi:10.1111/j.1365-2133.1993.tb00261.x
14. O'Reilly N, Menezes N, Kavanagh K. Positive correlation between serum immunoreactivity to Demodex-associated Bacillus proteins and erythematotelangiectatic rosacea. Br J Dermatol. 2012;167(5):1032-1036. doi:10.1111/j.1365-2133.2012.11114.x
15. Jarmuda S, O'Reilly N, Żaba R, Jakubowicz O, Szkaradkiewicz A, Kavanagh K. Potential role of Demodex mites and bacteria in the induction of rosacea. J Med Microbiol. 2012;61(Pt 11):1504-1510. doi:10.1099/jmm.0.048090-0
16. Whitfeld M, Gunasingam N, Leow LJ, Shirato K, Preda V. Staphylococcus epidermidis: a possible role in the pustules of rosacea. J Am Acad Dermatol. 2011;64(1):49-52. doi:10.1016/j.jaad.2009.12.036
17. Dahl MV, Ross AJ, Schlievert PM. Temperature regulates bacterial protein production: possible role in rosacea. J Am Acad Dermatol. 2004;50(2):266-272. doi:10.1016/j.jaad.2003.05.005
18. Lazaridou E, Giannopoulou C, Fotiadou C, Vakirlis E, Trigoni A, Ioannides D. The potential role of microorganisms in the development of rosacea. J Dtsch Dermatol Ges. 2011;9(1):21-25. doi:10.1111/j.1610-0387.2010.07513.x
19. Callaway E. C-section babies are missing key microbes [published online ahead of print, 2019 Sep 18]. Nature. 2019;10.1038/d41586-019-02807-x.
20. Arumugam M, Raes J, Pelletier E, et al. Enterotypes of the human gut microbiome [published correction appears in Nature. 2011 Jun 30;474(7353):666] [published correction appears in Nature. 2014 Feb 27;506(7489):516]. Nature. 2011;473(7346):174-180. doi:10.1038/nature09944
21. Pham VT, Dold S, Rehman A, Bird JK, Steinert RE. Vitamins, the gut microbiome and gastrointestinal health in humans. Nutr Res. 2021;95:35-53. doi:10.1016/j.nutres.2021.09.001
22. Wang J, Wu S, Zhang Y, Yang J, Hu Z. Gut microbiota and calcium balance. Front Microbiol. 2022;13:1033933. Published 2022 Dec 20. doi:10.3389/fmicb.2022.1033933
23. Bielik V, Kolisek M. Bioaccessibility and Bioavailability of Minerals in Relation to a Healthy Gut Microbiome. Int J Mol Sci. 2021;22(13):6803. Published 2021 Jun 24. doi:10.3390/ijms22136803
24. Selma-Royo M, Tarrazó M, García-Mantrana I, Gómez-Gallego C, Salminen S, Collado MC. Shaping Microbiota During the First 1000 Days of Life. Adv Exp Med Biol. 2019;1125:3-24. doi:10.1007/5584_2018_312
25. Garcia-Mantrana I, Selma-Royo M, Alcantara C, Collado MC. Shifts on Gut Microbiota Associated to Mediterranean Diet Adherence and Specific Dietary Intakes on General Adult Population. Front Microbiol. 2018;9:890. Published 2018 May 7. doi:10.3389/fmicb.2018.00890
26. Wong JM, de Souza R, Kendall CW, Emam A, Jenkins DJ. Colonic health: fermentation and short chain fatty acids. J Clin Gastroenterol. 2006;40(3):235-243. doi:10.1097/00004836-200603000-00015
27. Bowe WP, Logan AC. Trądzik pospolity, probiotyki i oś jelito-mózg-skóra - powrót do przyszłości?. Gut Pathog . 2011;3(1):1. Opublikowano 31 stycznia 2011 r. doi:10.1186/1757-4749-3-1
28. Feng F, Li R, Tian R, Wu X, Zhang N, Nie Z. The causal relationship between gut microbiota and immune skin diseases: A bidirectional Mendelian randomization. PLoS One. 2024;19(3):e0298443. Published 2024 Mar 21. doi:10.1371/journal.pone.0298443
29. Egeberg A, Weinstock LB, Thyssen EP, Gislason GH, Thyssen JP. Rosacea and gastrointestinal disorders: a population-based cohort study. Br J Dermatol. 2017;176(1):100-106. doi:10.1111/bjd.14930
30. Parodi A, Paolino S, Greco A, et al. Small intestinal bacterial overgrowth in rosacea: clinical effectiveness of its eradication. Clin Gastroenterol Hepatol. 2008;6(7):759-764. doi:10.1016/j.cgh.2008.02.054
31. Losurdo, Giuseppe et al. “The Influence of Small Intestinal Bacterial Overgrowth in Digestive and Extra-Intestinal Disorders.” International journal of molecular sciences vol. 21,10 3531. 16 May. 2020, doi:10.3390/ijms21103531 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7279035/
32. Lazaridou E, Korfitis C, Kemanetzi C, et al. Rosacea and Helicobacter pylori: links and risks. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2017;10:305-310. Published 2017 Aug 10. doi:10.2147/CCID.S121117
33. AlBalbeesi A, Alsalman H, Alotaibi H, Halawani M, Almukhadeb E, Alsaif F i in. Częstość występowania zakażenia Helicobacter pylori u pacjentów z trądzikiem różowatym i przewlekłą pokrzywką spontaniczną w szpitalu trzeciego stopnia w Rijadzie w Arabii Saudyjskiej. Cureus. 2021; 13 :e17617.
34. Yang X. Związek między Helicobacter pylori a trądzikiem różowatym: przegląd i dyskusja. BMC Infect Dis. 2018; 18 :1–6.
35. Lazaridou E, Korfitis C, Kemanetzi C, Sotiriou E, Apalla Z, Vakirlis E, Fotiadou C, Lallas A, Ioannides D. Rosacea i Helicobacter pylori: linki i ryzyko. Clin Cosmet Investig Dermatol . 2017;10:305-310 https://doi.org/10.2147/CCID.S121117
36. Bhattarai S, Agrawal S, Rijal A i in. Badanie częstości występowania Helicobacter pylori u pacjentów z trądzikiem różowatym. Kathmandu Univ Med J. 2014; 10 (4):49–52. doi: 10.3126/kumj.v10i4.10995.
37. Wang WW, Wu CY, Zhao SY. Korelacja między polimorfizmem -251A/T IL-8 a podatnością Helicobacter pylori. Hainan Medicine. 2013; 24 (16):2344–2345.
38. Zhang Y, Liu H, She FF i in. Wykrywanie i mechanizm genu Helicobacter pylori w błonie śluzowej żołądka u pacjentów z trądzikiem różowatym. J Fujian Med. 2016; 38(1):53–56.
39. Gieryńska M, Szulc-Dąbrowska L, Struzik J, Mielcarska MB, Gregorczyk-Zboroch KP. Integrity of the Intestinal Barrier: The Involvement of Epithelial Cells and Microbiota-A Mutual Relationship. Animals (Basel). 2022;12(2):145. Published 2022 Jan 8. doi:10.3390/ani12020145
40. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0005273615003685?via%3Dihub
41. Arpaia N, Campbell C, Fan X, et al. Metabolites produced by commensal bacteria promote peripheral regulatory T-cell generation. Nature. 2013;504(7480):451-455. doi:10.1038/nature12726
42. Mantis NJ, Forbes SJ. Secretory IgA: arresting microbial pathogens at epithelial borders. Immunol Invest. 2010;39(4-5):383-406. doi:10.3109/08820131003622635
43. Yun Y., Kim H.N., Chang Y., Lee Y., Ryu S., Shin H., et al.: Characterization of the blood microbiota in Korean females with rosacea. Dermatology 2019, 235, 255-259.
44. Kuchly B., Aucher P., Violette J., Bourdiol M.C.: Rheinheimera bacteremia. Med Mal Infect 2020, 50, 377-378.
45. Kendall SN. Remisja trądzika różowatego wywołana skróceniem czasu pasażu jelitowego. Clin Exp Dermatol. 2004; 29 (3):297–299. doi: 10.1111/j.1365-2230.2004.01461.x.
46. Chen Y.J., Lee W.H., Ho H.J., Tseng C.H., Wu C.Y.: An altered fecal microbial profiling in rosacea patients compared to matched controls. J Formos Med Assoc 2020, 120, 256-264.
47. Nam J.H., Yun Y., Kim H.S., Kim H.N., Jung H.J., Chang Y., et al.: Rosacea and its association with enteral microbiota in Korean females. Exp Dermatol 2018, 27, 37-42.
48. Sener S., Akbas A., Kilinc F., Baran P., Erel O., Aktas A.: Thiol/disulfide homeostasis as a marker of oxidative stress in rosacea: a controlled spectrophotometric study. Cutan Ocul Toxicol 2019, 38, 55-58.
49. Bowe WP, Logan AC. Acne vulgaris, probiotics and the gut-brain-skin axis - back to the future?. Gut Pathog. 2011;3(1):1. Published 2011 Jan 31. doi:10.1186/1757-4749-3-1
50. Wang SX, Wu WC. Wpływ stresu psychologicznego na motorykę jelita cienkiego oraz bakterie i błonę śluzową u myszy. World J Gastroenerol. 2005; 11 :2016–21.
51. Addolorato G, Mirijello A, D'Angelo C, Leggio L, Ferrulli A, Abenavoli L. i in. Lęk i depresja jako stan i cecha u pacjentów cierpiących na choroby przewodu pokarmowego: ocena psychometryczna 1641 pacjentów skierowanych do poradni chorób wewnętrznych. Int J Clin Pract. 2008; 62 :1063–9. doi: 10.1111/j.1742-1241.2008.01763.x.
52. Pimentel M, Hallegua D, Chow EJ, Wallace D, Bonorris G, Lin HC. Eradykacja przerostu bakteryjnego jelita cienkiego zmniejsza objawy zespołu przewlekłego zmęczenia: badanie z podwójną ślepą próbą i randomizacją. Gastroenterologia.2000; 118 :A414. doi: 10.1016/S0016-5085(00)83765-8.
53. Parodi A, Paolino S, Greco A, Drago F, Mansi C, Rebora A. i in. Nadmierny rozrost bakteryjny jelita cienkiego w trądziku różowatym: skuteczność kliniczna jego eradykacji. Clin Gastroenterol Hepatol. 2008; 6 :759–64. doi: 10.1016/j.cgh.2008.02.054.
54. Ralph HJ, Volker DH, Chin J. Wpływ niedoboru kwasów tłuszczowych omega-3 na strukturę i mikrobiologię jelit szczurów. Asia Pac J Clin Nutr. 2004; 13(Suppl):S79.
55. Freeman MP. Kwasy tłuszczowe omega-3 w ciężkim zaburzeniu depresyjnym. J Clin Psychiatry. 2009; 70 (Suppl):7–11. doi: 10.4088/JCP.8157su1c.02.
56. Rubin MG, Kim K, Logan AC. Trądzik pospolity, zdrowie psychiczne i kwasy tłuszczowe omega-3: raport przypadków. Lipids Health Dis. 2008; 7:36 . doi: 10.1186/1476-511X-7-36.
57. Juhlin L, Michaëlsson G. Tworzenie się mikroskrzepów fibrynowych u pacjentów z trądzikiem. Acta Derm Venereol. 1983; 63 :538–40.
58. Viana AF, Maciel IS, Dornelles FN, Figueiredo CP, Siqueira JM, Campos MM. i in. Receptory kininy B1 pośredniczą w reakcji behawioralnej przypominającej depresję u zestresowanych myszy leczonych ogólnoustrojowym lipopolisacharydem E. coli. Neuroinflammation. 2010; 7:98 . doi: 10.1186/1742-2094-7-98.
59. Desbonnet L, Garrett L, Clarke G, Bienenstock J, Dinan TG. Probiotyk Bifidobacteria infantis: ocena potencjalnych właściwości przeciwdepresyjnych u szczurów. J Psychiatr Res. 2008; 43 :164–74. doi: 10.1016/j.jpsychires.2008.03.009.
60. Girard SA, Bah TM, Kaloustian S, Lada-Moldovan L, Rondeau I, Tompkins TA. i in. Lactobacillus helveticus i Bifidobacterium longum przyjmowane w połączeniu zmniejszają skłonność do apoptozy w układzie limbicznym po zawale mięśnia sercowego w modelu szczurzym. Br J Nutr. 2009; 102 :1420–5. doi: 10.1017/S0007114509990766.
61. Wall R, Ross RP, Shanahan F, O'Mahony L, Kiely B, Quigley E. i in. Wpływ podanego bifidobakterii na skład kwasów tłuszczowych gospodarza mysiego. Lipids. 2010; 45 :429–36. doi: 10.1007/s11745-010-3410-7.
62. Sudo N, Chida Y, Aiba Y, Sonoda J, Oyama N, Yu XN. i in. Programy kolonizacji mikrobiologicznej po urodzeniu w układzie podwzgórze-przysadka-nadnercza w odpowiedzi na stres u myszy. J Physiol. 2004; 558 :263–75. doi: 10.1113/jphysiol.2004.063388.
63. Bercik P, Verdu EF, Foster JA, Macri J, Potter M, Huang X. i in. Przewlekły stan zapalny przewodu pokarmowego wywołuje zachowania lękowe i zmienia biochemię ośrodkowego układu nerwowego u myszy. Gastroenterologia. 2010; 139 :2102–2112.e1. doi: 10.1053/j.gastro.2010.06.063.
64. Shen Q, Shang N, Pinglan L. Aktywność antyoksydacyjna in vitro i in vivo bakterii Bifidobacterium animalis 01 wyizolowanych od stulatków. Curr Microbiol. 2010. w druku.
65. Collins S, Verdu E, Denou E, Bercik P. Rola drobnoustrojów chorobotwórczych i bakterii komensalnych w zespole jelita drażliwego. Dig Dis. 2009; 27 (Suppl 1):85–9. doi: 10.1159/000268126.
66. Herpfer I, Katzev M, Feige B, Fiebich BL, Voderholzer U, Lieb K. Wpływ substancji P na pamięć i nastrój u zdrowych mężczyzn. Hum Psychopharmacol.2007; 22 :567–73. doi: 10.1002/hup.876.
67. Lieb K, Walden J, Grunze H, Fiebich BL, Berger M, Normann C. Stężenia substancji P w surowicy i odpowiedź na farmakoterapię przeciwdepresyjną. Farmakopsychiatria. 2004; 37 :238–9. doi: 10.1055/s-2004-832599.
68. Bowe WP, Joshi SS, Shalita AR. Dieta i trądzik. J Am Acad Dermatol. 2010; 63:124–41. doi: 10.1016/j.jaad.2009.07.043.
69. Pearson S, Schmidt M, Patton G, Dwyer T, Blizzard L, Otahal P, Venn A. Depresja i insulinooporność: powiązania przekrojowe u młodych dorosłych. Diabetes Care. 2010; 33 :1128–33. doi: 10.2337/dc09-1940.
70. Timonen M, Salmenkaita I, Jokelainen J, Laakso M, Härkönen P, Koskela P, Meyer-Rochow VB, Peitso A, Keinänen-Kiukaanniemi S. Insulinooporność i objawy depresyjne u młodych dorosłych mężczyzn: ustalenia fińskich poborowych wojskowych. Psychosom Med. 2007; 69 :723–8. doi: 10.1097/PSY.0b013e318157ad2e.
71. Burcelin R. Streszczenie 019, Keystone Symposia - Diabetes. Whistler, Kolumbia Brytyjska, Kanada; 2010. Mikroflora jelitowa, stan zapalny i choroby metaboliczne.
72. Cani PD, Delzenne NM. Wzajemne oddziaływanie otyłości i powiązanych zaburzeń metabolicznych: nowe spojrzenie na mikrobiotę jelitową. Curr Opinion Pharmacol. 2009; 9 :737–43. doi: 10.1016/j.coph.2009.06.016.
73. Cani PD, Possemiers S, Van de Wiele T, Guiot Y, Everard A, Rottier O. i in. Zmiany mikrobioty jelitowej kontrolują stan zapalny u otyłych myszy poprzez mechanizm obejmujący poprawę przepuszczalności jelit wywołaną przez GLP-2. Gut. 2009; 58 :1091–103. doi: 10.1136/gut.2008.165886.
74. Kim SK, Guevarra RB, Kim YT, et al. Role of Probiotics in Human Gut Microbiome-Associated Diseases. J Microbiol Biotechnol. 2019;29(9):1335-1340. doi:10.4014/jmb.1906.06064
75. Gueniche A., Benyacoub J., Philippe D., Bastien P., Kusy N., Breton L. i in.. (2010). Lactobacillus paracasei CNCM I-2116 (ST11) hamuje stan zapalny skóry wywołany substancją P i przyspiesza odbudowę bariery skórnej in vitro . Eur. J. Dermatol. 20 , 731–737. doi: 10.1684/ejd.2010.1108, PMID:
76. Philippe D., Blum S., Benyacoub J. (2011). Doustne podawanie Lactobacillus paracasei poprawia regenerację funkcji bariery skórnej i zmniejsza miejscowy stan zapalny skóry . Eur. J. Dermatol. 21 , 279–280. doi: 10.1684/ejd.2010.1242, PMID:
77. Gueniche A., Philippe D., Bastien P., Reuteler G., Blum S., Castiel-Higounenc I., i in.. (2014). Randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie wpływu Lactobacillus paracasei NCC 2461 na reaktywność skóry . Benef Microbes 5 , 137–145. doi: 10.3920/BM2013.0001, PMID
78. Khmaladze I., Butler É., Fabre S., Gillbro JM (2019). Lactobacillus reuteriDSM 17938 — badanie porównawcze wpływu probiotyków i lizatów na skórę człowieka . Exp. Dermatol. 28 , 822–828. doi: 10.1111/exd.13950, PMID:
79. Lee DE, Huh C.-S., Ra J., Choi I.-D., Jeong J.-W., Kim S.-H. i in. (2015). Dowody kliniczne wpływu Lactobacillus plantarum HY7714 na starzenie się skóry: randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie . J. Microbiol. Biotechnol. 25 , 2160–2168. doi: 10.4014/jmb.1509.09021, PMID:
80. Nam B., Kim SA, Park SD, Kim HJ, Kim JS, Bae CH i in.. (2020). Regulacyjne działanie Lactobacillus plantarum HY7714 na zdrowie skóry poprzez poprawę stanu jelit . PLoS One 15 :e0231268. doi: 10.1371/journal.pone.0231268, PMID:
81. Ra J., Lee DE, Kim SH, Jeong J.-W., Ku HK, Kim T.-Y. i in. (2014). Wpływ doustnego podania Lactobacillus plantarum HY7714 na nawilżenie naskórka u bezwłosych myszy napromieniowanych ultrafioletem B. J. Microbiol. Biotechnol. 24 , 1736–1743. doi: 10.4014/jmb.1408.08023, PMID:
82. Salem I, Ramser A, Isham N, Ghannoum MA. Mikrobiom jelitowy jako główny regulator osi jelitowo-skórnej . Front Microbiol . 2018; 9 :1459. doi: 10.3389/fmicb.2018.01459.
83. O'Neill CA, Monteleone G, McLaughlin JT, Paus R. Oś jelito-skóra w zdrowiu i chorobie: paradygmat o implikacjach terapeutycznych . BioEssays . 2016; 38 ( 11):1167–29. doi: 10.1002/bies.201600008.
84. Polkowska‐Pruszyńska B, Gerkowicz A, Krasowska D. Zmiany mikrobiomu jelitowego w alergicznych i zapalnych chorobach skóry – aktualizacja . J EurAcad Dermatol Venereol . 2019; 34 ( 3 ):455–464. doi: 10.1111/jdv.15951.
85. Manzhalii E., Hornuss D., Stremmel W. (2016). Dermatozy jelitowe znacząco poprawione dzięki doustnemu podaniu Escherichia coli Nissle 1917 . World J. Gastroenterol. 22 , 5415–5421. doi: 10.3748/wjg.v22.i23.5415, PMID:
86. Buianova I., Girnyk G., Senyshyn N., Hepburn IS (2018). Połączenie jelito-skóra: rola mikrobiomu jelitowego w trądziku różowatym: 216 . Wył. J. Am. Coll. Gastroenterol. 113 :S126. doi: 10.14309/00000434-201810001-00216
87. Fortuna M.C., Garelli V., Pranteda G., Romaniello F., Cardone M., Carlesimo M., et al.: A case of scalp rosacea treated with low dose doxycycline and probiotic therapy and literature review on therapeutic options. Dermatol Ther 2016, 29, 249-251.
88. Gibson, G., Hutkins, R., Sanders, M. i in. Dokument konsensusu ekspertów: Oświadczenie konsensusu Międzynarodowego Stowarzyszenia Naukowego Probiotyków i Prebiotyków (ISAPP) w sprawie definicji i zakresu prebiotyków. Nat Rev Gastroenterol Hepatol 14 , 491–502 (2017). https://doi.org/10.1038/nrgastro.2017.75
89. Rousseaux A, Brosseau C, Le Gall S, Piloquet H, Barbarot S, Bodinier M. Human Milk Oligosaccharides: Their Effects on the Host and Their Potential as Therapeutic Agents. Front Immunol. 2021;12:680911. Published 2021 May 24. doi:10.3389/fimmu.2021.680911
90. Kim S, Han SY, Lee J, et al. Bifidobacterium longum and Galactooligosaccharide Improve Skin Barrier Dysfunction and Atopic Dermatitis-like Skin. Allergy Asthma Immunol Res. 2022;14(5):549-564. doi:10.4168/aair.2022.14.5.549
91. Coppola S, Avagliano C, Sacchi A, et al. Potential Clinical Applications of the Postbiotic Butyrate in Human Skin Diseases. Molecules. 2022;27(6):1849. Published 2022 Mar 12. doi:10.3390/molecules27061849
92. Daehn IS, Varelias A, Rayner TE. Sodium butyrate induced keratinocyte apoptosis. Apoptosis. 2006;11(8):1379-1390. doi:10.1007/s10495-006-7960-3
93. Patangia DV, Anthony Ryan C, Dempsey E, Paul Ross R, Stanton C. Impact of antibiotics on the human microbiome and consequences for host health. Microbiologyopen. 2022;11(1):e1260. doi:10.1002/mbo3.1260
94. Ge Y, Liu W, Tao H, Zhang Y, Liu L, Liu Z, Qiu B, Xu T. Wpływ przemysłowej diety wzbogaconej o kwasy tłuszczowe trans na mikrobiotę jelitową myszy C57BL/6 . Eur J Nutr . 2019; 58 ( 7 ):2625–2638. doi: 10.1007/s00394-018-1810-2.
95. Rosa DF, Sarandy MM, Novaes RD, Freitas MB, Do Carmo Gouveia Pelúzio M, Gonçalves RV. Dieta wysokotłuszczowa i spożycie alkoholu sprzyjają stanom zapalnym i upośledzają gojenie się ran skóry u szczurów wistar . Mediators Inflamm . 2018; 2018 :4658583. doi: 10.1155/2018/4658583.
96. Morales P, Fujio S, Navarrete P, Ugalde JA, Magne F, Carrasco-Pozo C, Tralma K, Quezada M, Hurtado C, Covarrubias N, i in. Wpływ lipidów w diecie na funkcjonowanie jelita grubego i mikrobiotę: podejście eksperymentalne obejmujące zaburzenie wchłaniania tłuszczu wywołane orlistatem u ochotników . Clin Transl Gastroenterol . 2016; 7 ( 4 ):e161. doi: 10.1038/ctg.2016.20.
97. Ellis SR, Nguyen M, Vaughn AR, Notay M, Burney WA, Sandhu S, Sivamani RK. Mikrobiom skóry i jelit oraz jego rola w powszechnych schorzeniach dermatologicznych . Mikroorganizmy . 2019; 7 ( 11 ):550. doi: 10.3390/microorganisms7110550.
98. Singh RK, Chang HW, Yan D, Lee KM, Ucmak D, Wong K, Abrouk M, Farahnik B, Nakamura M, Zhu TH i in. Wpływ diety na mikrobiom jelitowy i implikacje dla zdrowia człowieka . J Transl Med . 2017; 15 ( 1 ). doi: 10.1186/s12967-017-1175-y.
99. Coras R, Kavanaugh A, Boyd T, Huynh D, Lagerborg KA, Xu YJ, Rosenthal SB, Jain M, Guma M. Metabolit choliny, trimetyloamina N-tlenek (TMAO), jest związany ze stanem zapalnym w łuszczycowym zapaleniu stawów . Clin Exp Rheumatol . 2019; 37 :481–484.
100. Mei F, Duan Z, Chen M, Lu J, Zhao M, Li L, Shen X, Xia G, Chen S. Wpływ diety bogatej w peptydy kolagenowe na mikrobiotę jelitową i metabolizm krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych . J Funct Foods . 2020; 75 :104278. doi: 10.1016/j.jff.2020.104278.
101. Graf D, Di Cagno R, Fåk F, Flint HJ, Nyman M, Saarela M, Watzl B. Wkład diety w skład mikrobiomu jelitowego człowieka . Microb Ecol Health Dis . 2015; 26 :26164. doi: 10.3402/mehd.v26.26164.
102. Egawa G, Honda T, Kabashima K. SCFA kontrolują reakcje immunologiczne skóry poprzez zwiększenie liczby Treg . J Invest Dermatol . 2017; 137 ( 4 ):800–801. doi: 10.1016/j.jid.2016.12.022.
103. Komine M. Najnowsze postępy w badaniach nad łuszczycą; klucz do tajemniczej relacji z mikrobiomem jelitowym . Int J Mol Sci . 2020; 21 ( 7 ):2582. doi: 10.3390/ijms21072582.
104. Smith PM, Howitt MR, Panikov N, Michaud M, Gallini CA, Bohlooly-Y M, Glickman JN, Garrett WS. Metabolity drobnoustrojów, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, regulują homeostazę komórek T-reg jelita grubego . Science . 2013; 341 ( 6145 ):569–573. doi: 10.1126/science.1241165.
105. Maslowski KM, Vieira AT, Ng A, Kranich J, Sierro F, Yu D, Schilter HC, Rolph MS, Mackay F, Artis D i in. Regulacja odpowiedzi zapalnych przez mikrobiotę jelitową i receptor chemoatraktantowy GPR43 . Nature . 2009; 461 ( 7268 ):1282–1286. doi: 10.1038/nature08530.
106. Grice EA, Segre JA. Mikrobiom skóry . Nat Rev Microbiol . 2011; 9 ( 4 ):244–253. doi: 10.1038/nrmicro2537.
107. Berardesca E, Bonfigli A, Cartigliani C, Kerob D, Tan J. A Randomized, Controlled Clinical Trial of a Dermocosmetic Containing Vichy Volcanic Mineralizing Water and Probiotic Fractions in Subjects with Rosacea Associated with Erythema and Sensitive Skin and Wearing Protective Masks. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2023;16:71-77. Published 2023 Jan 11. doi:10.2147/CCID.S391893
108. Benedusi M, Kerob D, Guiotto A, Cervellati F, Ferrara F, Pambianchi E. Topical Application of M89PF Containing Vichy Mineralising Water and Probiotic Fractions Prevents Cutaneous Damage Induced by Exposure to UV and O3. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2023;16:1769-1776. Published 2023 Jul 8. doi:10.2147/CCID.S414011
109. Doron S, Snydman DR. Risk and safety of probiotics. Clin Infect Dis. 2015;60 Suppl 2(Suppl 2):S129-S134. doi:10.1093/cid/civ085
110. Doron S, Snydman DR. Risk and safety of probiotics. Clin Infect Dis. 2015;60 Suppl 2(Suppl 2):S129-S134. doi:10.1093/cid/civ085
111. Bassetti S, Frei R, Zimmerli W. Fungemia wywołana przez Saccharomyces cerevisiaepo leczeniu Saccharomyces boulardii . Am J Med 1998; 105:71–2.
112. Niault M, Thomas F, Prost J i in. Fungemia wywołana przez gatunki Saccharomycesu pacjenta leczonego dojelitowo Saccharomyces boulardii . Clin Infect Dis 1999; 28:930.
113. De Groote MA, Frank DN, Dowell E i in. Bakteriemia Lactobacillus rhamnosus GG związana ze stosowaniem probiotyków u dziecka z zespołem krótkiego jelita. Pediatr Infect Dis J 2005; 24:278–80.
114. Ledoux D, Labombardi VJ, Karter D. Bakteriemia Lactobacillus acidophilus po zastosowaniu probiotyku u pacjenta z AIDS i chorobą Hodgkina. Int J STD AIDS 2006; 17:280–2.
115. Zein EF, Karaa S, Chemaly A i in. Posocznica wywołana przez Lactobacillus rhamnosus u pacjenta chorego na cukrzycę związana ze stosowaniem probiotyków: opis przypadku. Ann Biol Clin (Paryż) 2008; 66:195–8.
116. Presterl E, Kneifel W, Mayer HK i in. Zapalenie wsierdzia wywołane przez Lactobacillus rhamnosus w wyniku spożycia jogurtu? Skanuj J Infect Dis 2001; 33:710–4.
117. Rautio M, Jousimies-Somer H, Kauma H i in. Ropień wątroby wywołany przez szczep Lactobacillus rhamnosus nieodróżnialny od szczepu L. rhamnosus GG. Clin Infect Dis 1999; 28:1159–60.
118. Besselink MG, van Santvoort HC, Buskens E i in. Profilaktyka probiotyczna w przewidywanym ciężkim ostrym zapaleniu trzustki: randomizowane, podwójnie zaślepione badanie kontrolowane placebo. Lancet 2008; 371:651–9.
119. Oh MS, Phelps KR, Traube M i in. Kwasica D-mlekowa u mężczyzny z zespołem krótkiego jelita. N Engl J Med 1979; 301:249–52.
120. Lin CF, Fung ZF, Wu CL i in. Charakterystyka molekularna determinanty oporności na chloramfenikol (cat-TC) przenoszonej przez plazmid (pTC82) z Lactobacillus reuteriG4. Plasmid 1996; 36:116–24.
121. Tannock GW, Luchansky JB, Miller L i in. Charakterystyka molekularna determinantu oporności na erytromycynę (ermGT) przenoszonego przez plazmid (pGT633) z Lactobacillus reuteri 100–63. Plasmid 1994; 31:60–71.
122. Dessart SR, Steenson LR. Wysokoczęstotliwościowy transfer międzygatunkowy i wewnątrzgatunkowy koniugacyjny transferu plazmidów oporności na leki w Leuconostoc mesenteroides ssp. cremoris. J Dairy Sci 1991; 74:2912–9.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Gabriela Skórska , Katarzyna Gunia, Aleksandra Lecnar, Ewa Szklarek, Oliwia Matras, Gabriela Grylowska, Anna Paluch, Andrzej Palak, Marcin Rebizant, Michał Tryba
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 68
Number of citations: 0
