Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci: zdolność dzieci w wieku przedszkolnym do rozumienia moralnego przesłania przysłów

Abstrakt

Celem badania przedstawionego w artykule jest ustalenie, w jaki sposób omówienie przeczytanego tekstu pomaga dzieciom w wieku przedszkolnym zrozumieć moralne przesłanie przysłowia. Łącząc przysłowie z treścią przeczytanego tekstu, w badaniu zastosowano dialogowe czytanie utworu literackiego, w którym do rozmowy włącza się dziecko. Zdolność dzieci do zrozumienia przysłowia oceniono dwukrotnie: przed przeczytaniem opowiadania, kiedy nie było kontekstu przysłowia, oraz po przeczytaniu, kiedy kontekst użycia przysłowia po zadaniu pytań refleksyjnych mógł być już dla dzieci jasny. Aby sprawdzić wpływ czytania na rozumienie znaczenia przysłowia, do podsumowania odpowiedzi dzieci biorących udział w badaniu zastosowano kryterium t. Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że czytanie i omawianie historii miało wpływ na zdolność dzieci do zrozumienia przysłowia, gdy jego przesłanie moralne dało się odczytać w sposób bezpośredni: wyniki testu t wykazały, że po przeczytaniu opowiadania średnia ocen dzieci za prawidłowe wyjaśnienie znaczenia przysłowia była wyższa (M = 1,23; SD = 1,129) niż przed przeczytaniem (M = 0,79; SD = 0,932), a różnica między średnimi ocenami tych odpowiedzi była statystycznie istotna (p = 0,000). Przy ocenie zdolności odbioru przysłowia rozumianego przenośnie, wyniki testu t wykazały, że po przeczytaniu opowiadania średnia ocen dzieci za prawidłowe wyjaśnienie przysłowia była nieco wyższa (M = 0,65; SD = 0,859) niż przed przeczytaniem (M = 0,53; SD = 0,731), ale różnica ta nie była statystycznie istotna (p = 0,074).