Szkoły publiczne i niepubliczne: różnice w strategiach zarządzania i polityce edukacyjnej

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie kluczowych różnic w strategiach zarządzania oraz polityce edukacyjnej szkół publicznych i niepublicznych na podstawie wyników badań jakościowych. Analiza łączy przegląd literatury przedmiotu, obowiązujących przepisów prawa oświatowego oraz dane empiryczne zgromadzone podczas pogłębionych wywiadów przeprowadzonych z dyrektorami i nauczycielami reprezentującymi oba typy szkół. W części teoretycznej omówiono organizacyjne podstawy funkcjonowania szkół publicznych i niepublicznych, ze szczególnym uwzględnieniem zakresu autonomii dyrektora, modeli finansowania oraz nadzoru pedagogicznego. Wyniki badań jakościowych wskazują, że szkoły publiczne funkcjonują w warunkach wysokiego poziomu regulacji i ograniczonej elastyczności zarządczej, natomiast szkoły niepubliczne charakteryzują się większą swobodą decyzyjną, szybszym wdrażaniem innowacji oraz bardziej zindywidualizowaną polityką edukacyjną. Zgromadzone dane ujawniają również odmienne
strategie współpracy z rodzicami oraz różnice w kulturze organizacyjnej obu sektorów. Wnioski podkreślają potrzebę wzmocnienia autonomii dyrektorów szkół publicznych oraz wskazują na możliwość adaptacji wybranych praktyk stosowanych w szkołach niepublicznych w celu podniesienia jakości kształcenia.