Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski

Gdański Notatnik Historyczny

It’s good to live in Zaspa. The social and educational work of the “Zaspa” Housing Cooperative, 1981–1990
  • Home
  • /
  • It’s good to live in Zaspa. The social and educational work of the “Zaspa” Housing Cooperative, 1981–1990
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 4 (2025) /
  4. Artykuły i przyczynki

It’s good to live in Zaspa. The social and educational work of the “Zaspa” Housing Cooperative, 1981–1990

Authors

  • Amadeusz Naworski Uniwersytet Gdański

DOI:

https://doi.org/10.12775/GNH.2025.08

Keywords

People’s Republic of Poland, housing complexes, Zaspa, housing cooperative, apartment blocks, social and educational activities

Abstract

In 1972 r, at the 5th plenary session of the Central Committee of the PZPR, Edward Gierek introduced the guidelines of a new economic plan which was to result in 7.5 million new apartments being constructed until 1990. The program is also known by its slogan: “We’re building a second Poland.” Under this program, numerous housing complexes were built across the country, designed according to modern principles of architecture and urban planning. In addition to the apartments, social and educational activities were also conducted in the new housing complexes. One such complexes, distinctive due to its unusual building layout, is Zaspa in Gdańsk. The housing cooperative operating there from 1972 until 1990 created an interesting social and educational program for its residents. Initially, due to the lack of suitable premises, the program could not be fully implemented. Only the opening of the Community Centre in 1981 allowed for the full development of these activities.

Author Biography

Amadeusz Naworski, Uniwersytet Gdański

Amadeusz Naworski – absolwent studiów licencjackich Uniwersytetu Gdańskiego na kierunku historia, student II roku historii magisterskich studiów uzupełniających na Uniwersytecie Gdańskim. Badacz spółdzielczości mieszkaniowej w Gdańsku w latach 70. i 80. XX w.

References

Źródła archiwalne:

Archiwum Domu Kultury Spółdzielni Mieszkaniowej „Młyniec”

Dom Społeczny „Zaspa”,

Działalność Społeczno-Wychowawcza w Osiedlu Zaspa,

Księga Honorowa,

Ośrodek Kultury Mieszkaniowej.

Archiwum Państwowe w Gdańsku

Wojewódzki Związek Spółdzielni Mieszkaniowych w Gdańsku: 4196/168, 4196/265, 4196/711, 4196/712, 4196/713.

Zbiory prywatne:

Zbiory Bogumiły Marszał

Materiały na zebrania przedstawicieli członków LWSM „Zaspa” za lata 1974–1981.

Zbiory Kazimierza Sokołowskiego

Sokołowski K., LWSM ZASPA. Warunki do prowadzenia pracy opiekuńczo-wychowawczej w osiedlu obecnie i w przyszłości, Gdańsk 1979 [maszynopis],

Protokół przekazania stanowiska Prezesa Zarządu LWSM „Zaspa” spisany w dniu 1 lutego 1988 r.,

Informacja o realizacji wniosków zgłoszonych na Zebraniu Przedstawicieli w dniu 28 czerwca 1982 r.

Zbiory Danuty Parys-Siodelskiej

„WrZaspa. Gazeta mieszkańców Zaspy”, dodatek nadzwyczajny „Wieczoru Wybrzeża”, nr 1, 3.

Prasa:

„Dziennik Bałtycki” 1979, 1981–1985, 1987, 1989.

„Głos Wybrzeża” 1981–1983, 1984, 1986, 1990.

„Wieczór Wybrzeża” 1980, 1982.

Wywiady:

Wywiad z pracownikiem Domu Społecznego z dnia 17 kwietnia 2024 r.

Wywiad z pracownikiem Domu Społecznego z dnia 10 maja 2024 r.

Wywiad z pracownikiem Poradni Psychologicznej z dnia 13 maja 2024 r.

Opracowania:

Cymer A., Architektura w Polsce 1945–1989, Warszawa 2019.

Daniluk J., Wasielewski J., Dolny Wrzeszcz i Zaspa, Gdańsk 2012.

Gajcy H., Co słychać na „Młyńcu”, Gdańsk 1999 [biuletyn].

Tomaszewska I., Dzielnica Mieszkaniowa „Zaspa”, marzenia a rzeczywistość, „Porta Aurea Rocznik Instytutu Historii Sztuki UG”, 16, 2017, s. 211–238.

Gucewicz D., Z dziejów parafii katolickich na Przymorzu i Zaspie w okresie PRL, [w:] Zaspa i Przymorze, red. J. Dargacz P. Paluchowski, Gdańsk 2024 (Historie Gdańskich Dzielnic, t. 5), s. 247–284.

Jarosz D. Mieszkanie się należy. Studium z peerelowskich praktyk społecznych, Warszawa 2010.

Jundziłł I., Środowiskowy system wychowawczy w mieście, Warszawa 1983.

Jundziłł I., Człowiek w osiedlu mieszkaniowym „Zaspa”, cz. 3, Gdańsk 1980 [biuletyn].

Kasperski W., Problemy Spółdzielczości Mieszkaniowej 1956–1970, Warszawa 1971.

Kamiński A., Funkcje pedagogiki społecznej, Warszawa 1974.

Kościelak Z., Dzieło Opatrzności. XXV lat parafii Opatrzności Bożej w Gdańsku Zaspie, Gdańsk 2004.

Lisiecki K, Panek T., Wabik W., Gdańsk w stanie wojennym 1981–1983, 2021 [broszura IPN].

Michałowski L., Przymorze i Zaspa. Od anonimowych bolkowskich do przestrzeni znaczących, [w:] Zaspa i Przymorze, red. J. Dargacz P. Paluchowski, Gdańsk 2024 (Historie Gdańskich Dzielnic, t. 5), s. 153–180.

Rozmarynowska K., Niecodzienna historia trzech współczesnych gdańskich parków: Millenium Gdańska, im. Jana Pawła II i im. Prezydenta Ronalda Reagana, [w:] Zaspa i Przymorze, red. J. Dargacz P. Paluchowski, Gdańsk 2024 (Historie Gdańskich Dzielnic, t. 5), s. 341–364.

Zaspa i Przymorze, red. J. Dargacz, P. Paluchowski (Historie Gdańskich Dzielnic, t. 5), Gdańsk 2024.

Gdański Notatnik Historyczny

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2026-02-19

How to Cite

1.
NAWORSKI, Amadeusz. It’s good to live in Zaspa. The social and educational work of the “Zaspa” Housing Cooperative, 1981–1990. Gdański Notatnik Historyczny. Online. 19 February 2026. Vol. 4, pp. 106-133. [Accessed 23 February 2026]. DOI 10.12775/GNH.2025.08.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 4 (2025)

Section

Artykuły i przyczynki

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 14
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

People’s Republic of Poland, housing complexes, Zaspa, housing cooperative, apartment blocks, social and educational activities
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop