Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski

Gdański Notatnik Historyczny

Dispute over the appointment of the village headship in Sopot, 1795–1796
  • Home
  • /
  • Dispute over the appointment of the village headship in Sopot, 1795–1796
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 4 (2025) /
  4. Artykuły i przyczynki

Dispute over the appointment of the village headship in Sopot, 1795–1796

Authors

  • Janusz Dargacz Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Muzeum Gdańska https://orcid.org/0000-0003-3410-4580

DOI:

https://doi.org/10.12775/GNH.2025.05

Keywords

Kajetan Sierakowski, Sopot, Waplewo, Dworek Sierakowskich, village headship, domain office

Abstract

Count Kajetan Sierakowski is one of the better known people in the history of Sopot. The holiday manor house he built, now known as the Dworek Sierakowskich, is the oldest fully preserved historic building in the city. Sierakowski’s activities in Sopot have, thus far, been described in an abbreviated form, and not without errors. In fact, the available archival material makes it possible to follow his work in greater detail and understand what enticed him to purchase a farm in Sopot in 1793. Of particular interest is the litigation against royal officials regarding the appointment of the village headship of Sopot in 1795–1796. The documents produced in the course of the case allow, among other things, to precisely date the construction of the Dworek Sierakowskich. At the same time, it is an interesting contribution to research on the workings of the domain administration in West Prussia in the late 18th century.

Author Biography

Janusz Dargacz, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, Muzeum Gdańska

Janusz Dargacz – historyk, muzealnik, doktor nauk humanistycznych o specjalności historia XIX w. Zawodowo związany z Instytutem Historii PAN oraz Muzeum Gdańska. Jego zainteresowania badawcze skupiają się na dziejach Gdańska i Pomorza od XVIII do XX w.

References

Źródła archiwalne:

Archiwum Państwowe w Gdańsku

Kamera Wojenna i Domen w Kwidzynie, 8/2385, 8/2408, 8/2424,

Królewski Urząd Domenalno-Rentowy w Oliwie, 59/6,

Królewski Urząd Domenalno-Rentowy w Sopocie, 66/314.

Archiwum Państwowe w Gdańsku, Oddział w Gdyni

Sąd Obwodowy w Sopocie, 146/144.

Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz Berlin

II HA, Abt. 9 Westpreußen und Netzedistrikt, Verpachtung des Amts Oliva, nr 3.

Muzeum Sopotu

MS/H/27, Umowa o zamianie gruntów w Sopocie, 1797.

PAN Biblioteka Gdańska, Pracownia Kartografii

C I 33.2, Situations Zeichnung vom Dorfe Zoppot und der daselbst befindlichen See-Bade-Anstalt, ok. 1830.

C I 33.4, Plan des See-Bade-Ortes Zoppot bei Danzig, 1843–1844.

Źródła drukowane:

Annales monasterii olivensis ord. cist. Aetate posteriores, curavit P. Czaplewski, Fasciculus I, Toruni 1916.

Die Matrikel des päpstlichen Seminars zu Braunsberg 1578–1798, hrsg. von G. Lühr, Braunsberg 1925.

„Handbuch über den Königlich-Preussischen Hof und Staat“, 1796.

Opracowania:

Bär M., Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preussen zur Zeit der preussischen Besitzergreifung, Leipzig 1911.

Bömelburg H.-J., Zwischen polnischer Ständegesellschaft und preußischem Obrigkeitsstaat: vom Königlichen Preußen zu Westpreußen (1756–1806), München 1995.

Bukowski A., Waplewo, Wrocław 1989.

Dargacz J., Sołtysi we wsiach królewskich Prus Zachodnich w latach 1772–1872. Zarys problematyki, „Zapiski Historyczne“, t. 90, 2025, z. 4, s. 39–67.

Dargacz J., Źródła do dziejów Sopotu. Umowa o zamianie gruntów w Sopocie zawarta między Kajetanem Sierakowskim a Johannem Josephem Fichtem w 1797 roku, „Kronika Muzeum Sopotu”, nr 3, 2002, s. 11–14.

Groth A., Sopot i sąsiednie wsie w czasach nowożytnych, [w:] Dzieje Sopotu do roku 1945, red. B. Śliwiński, Gdańsk 1998, s. 83–105.

Mamuszka F., Bedeker sopocki, Gdańsk 1982.

Mamuszka F., Kronika życia polskiego w Sopocie na przestrzeni wieków, Gdańsk 1990.

Mamuszka F., Sopot. Szkice z dziejów, Gdańsk 1975.

Odyniec W., Strażnicy brzegu morskiego (XVI–XVIII w.), „Zeszyty Naukowe Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Historia”, 1985, nr 15, s. 21–31.

Schultz F., Chronik der Stadt Seebad Zoppot, Danzig 1905.

Sperski M., Dzieje sopockiego Dworku Sierakowskich, „Rocznik Sopocki” 1998/1999, t. 2, s. 208–217.

Sperski M., Sopockie dwory gdańskich patrycjuszy, „Rocznik Sopocki”, 1995, s. 59–80.

Gdański Notatnik Historyczny

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2026-02-19

How to Cite

1.
DARGACZ, Janusz. Dispute over the appointment of the village headship in Sopot, 1795–1796. Gdański Notatnik Historyczny. Online. 19 February 2026. Vol. 4, pp. 59-76. [Accessed 23 February 2026]. DOI 10.12775/GNH.2025.05.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 4 (2025)

Section

Artykuły i przyczynki

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 18
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

Kajetan Sierakowski, Sopot, Waplewo, Dworek Sierakowskich, village headship, domain office
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop