Joseph Jacques Goll – nieznany dowódca inżynierów napoleońskiej twierdzy Gdańsk
DOI:
https://doi.org/10.12775/GNH.2025.06Słowa kluczowe
Gdańsk, Napoleon, fortyfikacje, epoka napoleońskaAbstrakt
Joseph Goll był francuskim inżynierem wojskowym, który służył w twierdzy gdańskiej w latach 1808–1813. Służbę wojskową rozpoczął w 1795 r., biorąc udział w licznych kampaniach. Służył pod rozkazami marszałków Davouta, Neya, Oudinota, wykazując się talentem i odwagą. Między 1808 a 1810 r. pełnił on funkcję szefa inżynierów garnizonu napoleońskiego i stworzył ponad dwadzieścia memoriałów oraz planów dotyczących fortyfikacji Gdańska. Stanowią one cenne źródło na temat motywów podejmowania się przez armię napoleońską w Gdańsku prac fortyfikacyjnych, ich przebiegu oraz pojawiających się ograniczeń.
Bibliografia
Źródła archiwalne:
Service Historique de la Défense Vincennes
Correspondance de la Grande Armée
2 C 81, Correspondance de l’armée du Rhin, novembre 1808,
2 C 511, Armée d’Allemagne. Garnisons françaises dans les places de Poméranie, de Westphalie (1808–1809), de Danzig, de Hanau, bataillons de marche 1809, zestawienie z 15 lipca 1809 r.,
2 C 637, Situations de la Grande Armée, 15 stycznia 1808 r.,
2 C 672, Situation de l’Armée du Rhin, luty 1809 r., bp.
Donation Davout
1 K 1, cartons 7, 10.
Dossiers personelles
GR 2 YE 1782, Goll Joseph.
Genie
1 VM 90, Mémoires, reconnaissances, projets de travaux de la défense concernant Dantzig 1724–1811,
1 VM 91 Mémoires, reconnaissances, projets de travaux de la défense concernant Dantzig 1811,
1 VM 92, Dantzig, Décembre 1811 à 1912.
Archiwum Państwowe w Gdańsku
300,92/33, Exemptions Servis-Berechnung für den 6ten Monat oder Marz 1809,
300,92/40, Berechnung der Exemtions-Servis-Casse – z okresu 1–31 XII 1808,
300,92/44, Berechnung vom Exemtions-Servis pro Februar Extra Monat et Martz Ao 1811,
300,92/540, Acta die Leistungen der Stadt in genere betreffend /rotulus/.
Muzeum Narodowe w Krakowie, Biblioteka Książąt Czartoryskich
Generała Michała Grabowskiego korespondencja wojskowa, papiery jako komendanta fortecy gdańskiej i różne 1808–1811, rkps 3159.
Źródła drukowane:
Correspondance de Napoléon Ier, publiée par ordre de l’empereur Napoléon III, Paris 1864, t. 16.
Correspondance de Napoléon Ier, publiée par ordre de l’empereur Napoléon III, Paris 1865, t. 17.
Opracowania:
Biskup K., Nowożytne fortyfikacje Gdańska, [w:] Zespół Forteczny Gdańsk–Wisłoujście, Gdańsk 1998, s. 15.
Bukal G., Fortyfikacje Gdańska i ujścia Wisły 1454-1793. Studium z dziejów nowożytnej architektury militarnej, Sopot 2012.
Charrier P., Davout et ses soldats au camp de Bruges. Un corps d’armée au camp de Boulogne, https://www.napoleon.org/histoire-des-2-empires/articles/davout-et-ses-soldats-au-camp-de-bruges-un-corps-darmee-au-camp-de-boulogne/#notes, [dostęp: 31 sierpnia 2025].
Gallaher J.C., Żelazny Marszałek. Biografia Ludwika M. Davouta, Gdańsk 2000.
Hallock W., Wade H., Outlines of the evolution of weights and measures and the metric system, London 1906.
Nieuważny A., Klucz do wszystkiego. Dzieje napoleońskiej twierdzy Gdańsk 1807–1814, Gdańsk 2022.
Stankiewicz J., Przygotowania do wojny z Rosją. Rozbudowa fortyfikacji, [w:] Historia Gdańska, t. 3, cz. 2: 1793–1815, red. E. Cieślak, Gdańsk 1993.
Strzok I., Fortyfikacje XIX-wiecznego Gdańska, [w:] Fortyfikacje Gdańska, red. idem, Gdańsk 2009, s. 58–73.
Święciochowski S., Francuskie budowle w Gdańsku czyli rzecz o fortyfikacjach, „Teka Komisji Urbanistyki i Architektury”, t. 32, 2000, s. 193–201.
Wołodkowicz C., Dzieje Nowego Portu w okresie napoleońskim (1807–1814). Aspekty militarne, [w:] Nowy Port, red. J. Dargacz, K. Kurkowska, L. Molendowski, Gdańsk 2021 (Historie Gdańskich Dzielnic, t. 3.), s. 109–127.
https://www.alsace-histoire.org/netdba/gollii-branches-protestantes/ [dostęp: 23 października 2025].
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 18
Liczba cytowań: 0
