Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Lista recenzentów
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Archaeologia Historica Polona

Metallurgical analyses in studies on the origin of forged coins from the 11th century in Pomerania (Poland)
  • Strona domowa
  • /
  • Metallurgical analyses in studies on the origin of forged coins from the 11th century in Pomerania (Poland)
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 32 Nr 32 (2025) /
  4. Artykuły

Metallurgical analyses in studies on the origin of forged coins from the 11th century in Pomerania (Poland)

Autor

  • Ryszard Kaźmierczak Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Archeologii https://orcid.org/0000-0003-1604-6081
  • Wojciech Chudziak Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Archeologii https://orcid.org/0000-0003-3409-0991
  • Piotr Błędowski Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Archeologii https://orcid.org/0009-0004-6908-0392
  • Nikodem Czechowski Moonstreet Labs, Stare Babice, Polska https://orcid.org/0000-0002-3830-6553
  • Mariola Krawitowska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Wydział Chemii, Pracownia Analiz Instrumentalnych https://orcid.org/0009-0003-4122-9047
  • Marcin Weinkauf Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Archeologii https://orcid.org/0000-0002-3195-4988

DOI:

https://doi.org/10.12775/AHP.2024-2025.011

Abstrakt

Counterfeit coins in circulation during the early Middle Ages are considered to be products made primarily of copper alloys, often silver-plated or silver-washed. To describe it accurately, it is important that the selected measuring technique accounts for the complexity of such a structure. The application of the right method is of key importance given that the coins in circulation are made using an alloy with an intentionally reduced silver content, which are referred to as imitative coins or coins issued based on original coin stamps. Based on macroscopic and microscopic observations to which a group of 49 coins unearthed at the early medieval site of Pawłówek was subjected to (23 of which showed characteristics of forgeries), four were subjected to a detailed SEM/EDX analysis to identify differences in the chemical composition of the surface of these objects, and then they were tested by XRF fluorescence spectroscopy Based on the findings, it can be concluded that in all these cases, we are dealing with counterfeit coins. On their heavily corroded surface, a top layer of silver was present zonally, with a bronze or brass core underneath.

Bibliografia

Anheuser K., 1996, Silver plating on a Carolingan denier of Pepin III reconsidered, Num Chroncle, vol. 156, pp. 237–239.

Bogucki M., 2008, Forged coins in early medieval Poland, Wiadomości Numizmatyczne, vol. 52/2, pp. 209–236.

Bogucki M., Magiera J., 2015, Lund – Odense – Lund – Kołobrzeg. Danish inluences In the Zemuzil Bomeraniorum Coinage, MYNTSTUDIER, Festskrift till Kenneth Jonsson. Stockholm, pp. 11–20.

Chabrzyk P., Młodecka H., 2013, Obecność cynku w monetach pochodzących z wczesnośredniowiecznych skarbów Polski Środkowej. ARGENTI FOSSORES ET ALII. Znaczenie gospodarcze wschodnich części Górnego Śląska i zachodnich krańców Małopolski w późnej fazie wczesnego średniowiecza (X – XII wiek), ed. P. Boroń, Wrocław, pp. 243–256.

CNP, 1939, Corpus Nummorum Poloniae, ed. M. Gumowski, Kraków.

Czechowski N., Zaleszczyk W., Musiałowski A., Chudziak W., 2012, Naśladownictwa monet saskich z Pawłówka, gm. Sicienko w świetle badań materiałoznawczych, typescript in the Institute of Archaeology, Nicolaus Copernicus University in Toruń, Toruń.

Hamilton D. L., 1999, Conservation of cultural materials from underwater sites, Archives and Museum Informatics, vol. 13, pp. 291–323..

Kędzierski A., 2021, Skarb Słuszków I. Denary krzyżowe z przełomu XI i XII wieku, Warszawa.

La Niece S., 1990, Silver plating on copper, bronze and brass, Antiquaries Journal, vol. 70, pp. 102–114.

La Niece S., 1993, Technology of silver-plated coin forgeries, [in:] Metallurgy in numismatics, 23, eds. M. M. Archibald, M. R. Cowell, London, pp. 227–236.

Miazga B., 2017, Zabytek archeologiczny jako źródło informacji o przeszłości. Badania specjalistyczne śladów produkcji, użytkowania i depozycji artefaktów, Wrocław.

Miśta-Jakubowska E.A., Czech-Błońska R., Duczko W., Gójska A. M., Kalbarczyk P., Turosf A., Żabiński G., Widawski M., 2019, Origin and production of silver in Early Medieval Poland, Archaeologia Polona, vol. 57, pp. 241–255.

Musiałowski A., 2012, Wczesnośredniowieczna mennica fałszerska na Pomorzu?, [in:] Pieniądz i systemy monetarne. Wspólne dziedzictwo Europy. Studia i Materiały. Białoruś–Bułgaria–Litwa–Łotwa–Mołdawia–Polska–Rosja–Rumunia–Słowacja–Ukraina, eds. B. Kuklik, K. Filipow, Augustów–Warszawa, pp. 108–111.

Musiałowski A., 2022, Ekspertyza numizmatyczna wczesnośredniowiecznych monet ze stanowiska 11 w Pawłówku, gm. Sicienko, woj. kujawsko-pomorskie, typescript in the Institute of Archaeology, Nicolaus Copernicus University in Toruń, Toruń.

North J., 1980, English hammered coinage, London.

Pańczyk E., Sartowska B., Waliś L., Dudek J., Weker W., Widawski M., 2015, The origin and chronology of medieval silver coins based on the analysis of chemical composition, Nukleonika, vol. 60 (3), pp. 657–663.

Paszkiewicz B., 2012, The Pomeranian imitative coinage and the recent discoveries from Gdańsk, [in:] Nummi Docent! Munzen – Schätze – Funde, Festschrift für Peter Ilisch zum 65. Geburtstag AM 28, eds. G. Dethfles et al., Osnabrück, pp. 127–142.

Suchodolski S., 1998, Fałszywe monety z X – XI w. w Polsce, [in:] Fałszerstwa i naśladownictwa monet, ed. M. Gącarzewicz, Poznań, pp. 37–47.

Szczurek T., 2020, Polskie znaleziska brandenburskich denarów askańskich podrabianych w epoce (ok. 1295–1300), Numismatické listy, vol. 75 (1–4), pp. 134–147.

Wiechmann R., 2013, Kupfer und Messing statt Silber. Münzimitationen des 11. und 12. Jahrhunderts aus Nordostdeutschland, [in:] Wolińskie spotkania mediewistyczne II. Economies, Monetisation and Society in the West Slavic lands 800–1200 AD, eds. M. Bogucki, M. Rębkowski, Szczecin, pp. 267–312.

Zwicker U., Gale N., Gale Z., 1991, Metallographische, analytische und technologische Untersuchungen sowie Messungender Bleiisotope an Otto-Adelheid-Pfennigen und Vergleichsmünzen meist aus dem 9.–11. Jahrhundert. Ein Beitrag zur Münzprägung der sächsischen Kaiser, [in] Otto-Adelheid-Pfennige. Untersuchungen zu Münzen des 10./11. Jahrhunderts Untersuchungen zu Münzen des 10./11. Jahrhunderts, Commentationes denummis saeculorum IX – XI in Suecia Repertis, Nova Series 7, eds. G. Hatz et al., Stockholm, pp. 59–146.

Archaeologia Historica Polona

Opublikowane

2026-10-22

Jak cytować

1.
KAŹMIERCZAK, Ryszard, CHUDZIAK, Wojciech, BŁĘDOWSKI, Piotr, CZECHOWSKI, Nikodem, KRAWITOWSKA, Mariola & WEINKAUF, Marcin. Metallurgical analyses in studies on the origin of forged coins from the 11th century in Pomerania (Poland). Archaeologia Historica Polona [online]. 22 październik 2026, T. 32, nr 32, s. 283–298. [udostępniono 12.11.2026]. DOI 10.12775/AHP.2024-2025.011.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 32 Nr 32 (2025)

Dział

Artykuły

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Piotr Błędowski, Wojciech Chudziak, Nikodem Czechowski, Ryszard Kaźmierczak, Mariola Krawitowska, Marcin Weinkauf

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 0
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa