Smok, słowiczki i sarna w „Trenie I” Jana Kochanowskiego. Glosa do interesującej transformacji utworu w Sieci i nie tylko - Lawenda, Tomasz (Sztuka Edycji, 2026)
Artykuł jest poświęcony dość upowszechnionej, choć nieuprawnionej językowo i semantycznie, transformacji alegorycznego obrazu smoka i słowiczków w Trenie I Jana Kochanowskiego (w. 9–14). Oto w wielu współczesnych redakcjach wiersza można zauważyć charakterystyczny lapsus literowy, który do osadzonej w tradycji starożytnej sceny napaści gada na pisklęta wprowadza niespodziewanie jeszcze jedną, zgoła przypadkową ofiarę – sarnę. Błąd ten wypacza fundamentalne dla utworu założenie ideowe, zgodnie z którym aktywność smoka (śmierci) zwrócona jest od początku wyłącznie przeciwko słowiczkom (Orszulce) i tylko względem nich realizuje swój dobrze przemyślany – demoniczny niemal – plan. Mimo ewidentnego przesunięcia znaczeń zmetamorfizowany w ten sposób tren cieszy się w ostatnim czasie znaczną popularnością zarówno w sferze wirtualnej, jak i w obszarze książki tradycyjnej.