Wielkie roboty a sprawa polska. Analiza polskich wydań komiksów o Transformerach w latach dziewięćdziesiątych XX wieku

Michał Wolski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SE.2020.00013

Abstrakt


Celem artykułu jest omówienie aspektów edytorskich serii dwudziestu czterech komiksów pt. „Transformers”, wydawanej w latach 1991–1995 w Polsce przez wydawnictwo TM-Semic. Obok analizy  poszczególnych wydań oraz kwestii związanych z funkcjonowaniem głównonurtowego komiksu amerykańskiego na polskim rynku w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku istotnym elementem opracowania jest nakreślenie szerszego kontekstu, w jakim w Europie – a wcześniej w Stanach Zjednoczonych – funkcjonowały teksty kultury oparte na dużych markach, przede wszystkim zabawkarskich. W tej perspektywie ważna staje się konstatacja, że utwory takie – w tym komiksy – miały podwójny merkantylny cel: sprzedawać się w możliwie wysokich nakładach oraz reklamować inne produkty, w tym przypadku zabawki. Artykuł analizuje działanie tej strategii w Stanach Zjednoczonych, następnie jej adaptację w Holandii i wersję polską opartą na serii holenderskiej. Autor stara się również odpowiedzieć na pytanie, czy – i jeśli tak – to jakie aspekty edytorskie przemawiały do polskiego odbiorcy zarówno pod kątem opracowania edytorskiego i typograficznego, jak i kwestii tłumaczeniowych.

Słowa kluczowe


Transformers; komiks; TM-Semic; tłumaczenia; komiks amerykański; zabawki; Hasbro

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bibliografia podmiotowa:

„The Transformers” 1984–1991, z. 1–80.

„De Transformers” 1996–1991, z. 1–32.

„Transformers” 1991–1995, z. 1–24.

Bibliografia przedmiotowa:

Bainbridge J., 2016, Transformers: The Movie. Making Modern Mythology the Marvel Way, w: Marvel Comics into film: Essays on adaptations since the 1940s, eds M. J. McEniry, R. M. Peaslee, & R. G. Weiner, Jefferson.

Dixon B., 1990, Playing Them False. A Study of Children’s Toys, Games and Puzzles, Staffordshire.

Geraghty L., 2010, Drawn to Television: American Animated Sf Series of the 1980s, „Science Fiction Film & Television”, iss. 3(2).

Jakóbczak A., 2018, Transformersi. Superbohaterowie polskiej reklamy 80.–90., Kraków.

Kowalczuk Ł., 2013, TM-Semic. Największe komiksowe wydawnictwo lat dziewięćdziesiątych w Polsce, Poznań.

Madej A., 1992, Historia filmu dzisiaj: wątpliwości i nadzieje, w: Filmoznawstwo – film – telewizja, red. J. Trzynadlowski, Wrocław.

Newbold J., 2018, The Forensic Comicologist: Insights from a Life in Comics, Jefferson.

Scott S. M., 2009, Toys and American Culture: An Encyclopedia, Greenwood.

Transformers Wiki, tfwiki.net.

Tucker R., 2018, Mordobicie. Wojna superbohaterów – Marvel kontra DC, tłum. K. Kurek, Warszawa.

Wieczorek J., 2019, Tłumaczenie nazw własnych postaci w komiksach „Transformers” wydanych w Polsce, „Studia Translatorica”, t. 10.

Filmografia

Transformers: the Movie, 1986, USA, reż. N. Shin.

The Toys That Made Us, 2017–, prod. Brian Volk-Weiss.








ISSN 2084-7963 (print)
ISSN 2391-7903 (online)

Partnerzy platformy czasopism