„Nauki ścisłe a filozofia” i inne pisma filozoficzne (1933–1939) Stanisława Ignacego Witkiewicza – problemy tekstologiczno-edytorskie

Maciej Dombrowski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SE.2016.003

Abstrakt


Artykuł stanowi omówienie najważniejszych problemów tekstologiczno-edytorskich związanych z opracowaniem tomu Dzieł zebranych Stanisława Ignacego Witkiewicza „Nauki ścisłe a filozofia” i inne pisma filozoficzne (1933–1939), w którym zostały umieszczone dwadzieścia trzy rozprawy, z czego aż jedenaście tekstów stanowiły inedita. Stąd główne problemy łączyły się z opracowaniem rozpraw pozostawionych w rękopisach bądź maszynopisach i niewydanych za życia autora. Rękopisy były często niekompletne (brakowało początku, zakończenia czy fragmentów wewnątrz tekstu) lub uszkodzone (w wyniku nadpalenia bądź zbutwienia). Większość rękopisów (jako brudnopisy) zawierały liczne usterki, np. niedokończone zdania, brakujące słowa, lapsus calami, brak podziału na akapity. Dodatkowe trudności wiązały się z licznymi poprawkami i dopiskami autora, które nierzadko decydowały o nieczytelności tekstu. Rękopisy wymagały zatem uporządkowania, co postawiło autorów nowej edycji przed jednym z najważniejszych dylematów edytora opracowującego tekst na podstawie rękopisu: czy zachować autorski chaos, czy jednak wprowadzić edytorski porządek.

Kolejne omówione w artykule problemy to kwestia datowania tekstów (niezwykle problematyczna ze względu na częste zmiany układu samych rozpraw, ciągłe ich poprawianie i kompilowanie nowych całości), problem tytułów rozpraw (trudny do rozstrzygnięcia np. w przypadku prac pozbawionych początku) oraz ściśle z tym związana kwestia ostatecznego kształtu rozpraw, wynikająca z nieustannej pracy Witkacego nad tekstami, które zmieniały wielokrotnie swą postać i tytuły. Świadczą o tym liczne skreślenia, uzupełnienia, zmiany numeracji, przesunięcia fragmentów jednej rozprawy do innej, „wędrujące” między różnymi tekstami dodatki.


Słowa kluczowe


Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy); problemy tekstologiczne i edytorskie; rękopisy; maszynopisy; „Nauki ścisłe a filozofia” i inne pisma filozoficzne (1933–1939)”; wola autorska; problemy datacji

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Grzegorczyk P., 1957, Dzieło pisarskie Stanisława Ignacego Witkiewicza. Próba bibliografii, w: Stanisław Ignacy Witkiewicz. Człowiek i twórca. Księga pamiątkowa, red. T. Kotarbiński i J. E. Płomieński, Warszawa.

Ingarden R., Witkiewicz S. I., 2002, Korespondencja filozoficzna, z rękopisu wydał, wstępem i przypisami opatrzył B. Michalski, Warszawa.

Inwentarz Rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej, Nr 9001–10 000, Część I, Nr 9001–9500, 1977, oprac. i przygotowała do druku J. Grzybowska, Warszawa–Kraków.

Witkiewicz S. I., 2003, Dzieła zebrane, t. 14: Zagadnienie psychofizyczne, oprac. B. Michalski, Warszawa.

Witkiewicz S. I., 2010, Dzieła zebrane, t. 21: Listy do żony (1932–1935), przygotowała do druku A. Micińska, oprac. i przypisami opatrzył J. Degler, Warszawa.

Witkiewicz S. I., 2012, Dzieła zebrane, t. 22: Listy do żony (1936–1939), przygotowała do druku A. Micińska, oprac. i przypisami opatrzył J. Degler, Warszawa.

Witkiewicz S. I., 2014, Dzieła zebrane, t. 20: „Nauki ścisłe a filozofia” inne pisma filozoficzne (1933–1939), oprac. M. Dombrowski i M. Bizior-Dombrowska, Warszawa.








ISSN 2084-7963 (print)
ISSN 2391-7903 (online)

Partnerzy platformy czasopism