Legibility. Problematyka badań – wyniki – praktyka

Tomasz Bierkowski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SE.2013.024

Abstrakt


W procesie tworzenia funkcjonalnego komunikatu typograficznego każda decyzja projektowa musi być racjonalnie uzasadniona. Wydaje się, że badania dotyczące czytelności oraz dostępność ich wyników mogą posłużyć jako obiektywne narzędzie weryfikacji jakości projektu. Problem jednak stanowi wartość merytoryczna badań, jak również brak ustalonej definicji pojęcia czytelności. Powstają zatem pytania: czym jest czytelność i jak ją badać? Czy w procesie recepcji tekstu w ogóle można koncentrować się wyłącznie na czytelności rozumianej jako rozpoznawalność znaków? Brak jednej, wypracowanej przez interdyscyplinarne środowisko naukowe definicji czytelności oraz prace na wielu zmiennych dają różne rezultaty, których – niestety – nie można traktować jako w pełni miarodajnych. Artykuł porusza kwestie dotyczące celowości i jakości prowadzonych badań nad czytelnością krojów pisma, wskazując m.in. na problemy z ich wykorzystaniem w praktyce. Przedstawiono również potencjalne źródła kłopotów z wzajemnym zrozumieniem, relacjami oraz komunikacją środowisk typografów i naukowców z innych dziedzin.


Słowa kluczowe


Legibility; typografia; czytelność znaków; funkcjonalność komunikacyjna; recepcja tekstów; kroje pisma

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Babbie E. R., 2004, Badania społeczne w praktyce, przeł. W. Betkiewicz et al., Warszawa.

Beier S., 2012, Reading Letters. Designing for Legibility, London.

Bierkowski T., 2013, Relatywizacja w stosowaniu reguł typograficznych, „Acta Poligraphica”, t. 1, s. 51–58.

Felici J., Czytelność – łatwość i dokładność percepcji form znaków oraz wyrazów z nich zbudowanych, w: idem, Kompletny przewodnik po typografii. Zasady doskonałego składania tekstu, przeł. M. Kotwicki, P. Biłda, Gdańsk 2006.

Kahneman D., 2012, Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym, przeł. P. Szymczak, Poznań.

Lapikon. Ala ma font(a). Warsztaty projektowania krojów pism przeznaczonych do publikacji dla dzieci, eseje A. Bessemans et al., przeł. A. Gorgoń, I. Blacha, E. Satalecka, Katowice 2012.

Pelli D. G., K. A. Tillman, Parts, Wholes, and Context in Reading: A triple Dissociation, www.psych.nyu.edu/pelli.

Piper A., 2012, Book Was There, Chicago–London.

Reynolds L., S. Walker, A. Duncan, 2006, Children’s responses to line spacing in early reading books or “Holes to tell which line you’re on”, „Visible Language”, 40 (3), s. 246–267.

Stiff P., 2011, Zrozumieć czytanie, w: Widzieć/wiedzieć: wybór najważniejszych tekstów o dizajnie, pod red. P. Dębowskiego, J. Mrowczyka, Kraków.

Tinker M., 1980, Podstawy efektywnego czytania, Warszawa.

Type cast, wywiad J. Chamberlina z K. Larsonem w: www.apa.org (dostęp:19.07.2013).

Walker S., 2005, The songs the letters sing: typography and children’s reading, „National

Centre for Language and Literacy, Reading”, s. 23.

Walker S., L. Reynolds, 2003, Serifs, sans serifs and infant characters in children’s reading book, „Information Design Journal”, 11 (2/3), s. 106–122.

Zachrisson B., 1970, Studia nad czytelnością druku, Warszawa.








ISSN 2084-7963 (print)
ISSN 2391-7903 (online)

Partnerzy platformy czasopism