Johann Gottlieb Fichte’s Justification of Belief in the Moral Order of the World

Tomasz Kupś

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/szhf.2010.013

Abstract


Answering the question about the grounds of our belief in the Providence Fichte clearly refers to the results of Kantian philosophy, according to which there are no (speculative) arguments of divine governance over the world. For the author of Theory of Knowledge the premise in such an argument should be the experience of sensual world. The error of the criticized arguments is deriving “the other” world as the justification and ground of the existence of “this” world, though this apparent knowledge was itself derived from a reverse argumentation, based on a peculiar experience of the world (of its order or beauty). Johann Gottlieb Fichte’s essay Über den Grund unseres Glaubens an eine göttliche Weltregierung, which was designed as a polemic with Friedrich Karl Forberg, was the reason for the Fichte’s atheism controversy.


Keywords


Johann Gottlieb Fichte, providence, moral order of the world, philosophy of religion, atheism

Full Text:

PDF (Polish)

References


Bobko A., Kant i Schopenhauer, Rzeszów 1996.

Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów, przeł. K. Leśniak, Warszawa 1984.

Fichte J. G., Appelation an das Publicum, [w:] tegoż, Sämmtliche Werke, t. 5, Berlin 1845–1846.

Fichte J. G., Pierwsze wprowadzenie do „Teorii wiedzy”, [w:] tegoż, Teoria wiedzy, przeł. M. J. Siemek, J. Garewicz, Warszawa 1996.

Fichte J. G., Powołanie człowieka, przeł. A. Zieleńczyk, Kęty 2002.

Fichte J. G., Über den Grund unseres Glaubens an eine göttliche Weltregierung, [w:] Appellation an das Publikum… Dokumente zum Atheismusstreit um Fichte, Forberg, Niethammer. Jena 1798/99, hrsg. von Werner Röhr, Leipzig 1987.

Fischer K., Geschichte der neuern Philosophie, t. 5, Heidelberg 1869.

Forberg F. K., Rozwój pojęcia religii, przeł. M. Jankowski, M. Anna Truś, „Filo-Sofija” 9, 2009.

Hegel G. F. W., Pisma wczesne z filozofii religii, przeł. G. Sowinski, Kraków 1999.

Hirsch E., Fichtes Religionsphilosophie im Rahmen der philosophischen Gesamtentwicklung Fichtes, Göttingen 1914.

Kant I. Krytyka władzy sądzenia, przeł. J. Gałecki, Warszawa 2004.

Kant I. Religia w obrębie samego rozumu, przeł. A. Bobko, Kraków 1993.

Kant I., Powszechna historia naturalna i teoria nieba, przeł. T. Kupś, R. Michalski, M. Żelazny, [w:] tegoż, Dzieła zebrane, t. 1, Toruń 2010.

Kant I., Danziger Rationaltheologie, [w:] Kant’s gesammelte Schriften, t. 27, Berlin 1972.

Kant I., Jedyna możliwa podstawa dowodu na istnienie Boga, przeł. Translatorium Filozofii Niemieckiej IF UMK, Kęty 2004.

Kant I., Krytyka praktycznego rozumu, przeł. B. Bornstein, Kęty 2002.

Kant I., Spór fakultetów, przeł. M. Żelazny, Toruń 2003.

Kodalle K. M., Ohst M. (red.), Fichtes Entlassung: der Atheismusstreit vor 200 Jahren, „Kritisches Journal der Philosophie” t.4, 1999.

Kozanecki T., Płockie rękopisy Józefa Kalasantego Szaniawskiego, „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” t. 1, 1961.

Kupś T., Filozofia religii Immanuela Kata, Toruń 2008.

Röhr W., Nachwort des Herausgebers, [w:] Appellation an das Publikum… Dokumente zum Atheismusstreit um Fichte, Forberg, Niethammer. Jena 1798/99, hrsg. von Werner Röhr, Leipzig 1987.

Wundt M., Johann Gottlieb Fichte, Stuttgart 1927.






Partnerzy platformy czasopism