Wiara i rozum – fakty i mity. Racjonalność wiary katolickiej

Tomasz Dutkiewicz

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/TiCz.2019.045

Abstrakt


Człowiek zawsze żył i żyje nadal w świecie mitów. Wymyślone przez niego przeświadczenia odnośnie do rozmaitych aspektów rzeczywistości, niezgodne z obiektywnym stanem rzeczy, kształtują nie tylko jego wyobrażenia o świecie, lecz także jego postawy i konkretne działania.

Celem artykułu jest ukazanie fałszywości trzech szeroko rozpowszechnionych mitów, odnoszących się do relacji panujących pomiędzy wiarą a rozumem. Pierwszy z nich odwołuje się do rzekomej naturalnej sprzeczności, jaka panować miałaby pomiędzy poznaniem właściwym wierze i poznaniem racjonalnym. Jest on zarazem źródłem dwóch kolejnych, z których jeden głosi niemożliwość naturalnego poznania Boga, które zarezerwowane miałoby być jedynie wierze, drugi natomiast, stanowiący pokłosie protestanckiego fideizmu, redukuje wiarę do ludzkiej sfery emocjonalno-przeżyciowej.

W konfrontacji z powyższymi mitami ukazane zostają trzy ważne prawdy, stanowiące integralny element katolickiej doktryny, dotyczące: jedności poznania rozumowego i poznania przez wiarę, które choć różnymi drogami, prowadzą jednak do tego samego celu-prawdy; możliwości naturalnego poznania Boga; oraz racjonalności aktu wiary, która w swej istocie nie jest przeżywaniem, ale – zgodnie z jej klasyczną definicją podaną przez św. Augustyna – przyjmowaniem objawionej prawdy w wyniku wolnego wyboru.


Słowa kluczowe


wiara; rozum; racjonalność wiary; uczucia

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Arystoteles, Metafizyka, tłum. K. Leśniak, PWN, Warszawa 1984.

Bocheński J., Zarys historii filozofii, Wyd. „Philed”, Kraków 1993.

Bokwa I. (red.), Breviarium Fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła, Księgarnia Świętego Wojciecha, Poznań 2007.

Bożyk M. M., Problematyka filozoficznych podstaw pedagogiki w sporze Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej KUL z marksizmem, „Polska Myśl Pedagogiczna” 3 (2017), s. 63–80.

Bronk A., Religia i nauka, w: tenże, Zrozumieć świat współczesny, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1998, s. 203–256.

Buxakowski J., Objawienie i wiara, Wyd. „Bernardinum”, Pelplin 2007.

Dei Filius konstytucja dogmatyczna Soboru Watykańskiego I o wierze katolickiej z 24 kwietnia 1870 r., ASS 5 (1869–1870), s. 481–493.

Galarowicz J., Na ścieżkach prawdy, Wydawnictwo Naukowe PAT, Kraków 1992.

Granat W., Teodycea, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1968.

Jan Paweł II, Fides et ratio, encyklika o relacjach między wiarą a rozumem z 14 września 1998 r., AAS 91 (1999), s. 5–88.

Jan Paweł II, Veritatis splendor, encyklika o niektórych podstawowych problemach nauczania moralnego Kościoła z 6 sierpnia 1993 r., AAS 85 (1993), s. 1133–1228.

Krąpiec M. A., Filozofia w teologii, Instytut Edukacji Narodowej, Lublin 1999.

Maritain J., Trzej reformatorzy, tłum. K. Michalski, Wyd. „Fronda” i Wyd. „Apostolicum”, Warszawa–Ząbki, 2005.

Spaeman R., Racjonalność a wiara w Boga, tłum. M. Wiertlewska, „Poznańskie Studia Teologiczne” 23 (2009), s. 277–292.

Stępień A. B., Rys rozwoju filozofii marksistowskiej i problem dialogu filozoficznego z marksizmem, w: tenże (red.), Wobec filozofii marksistowskiej. Polskie doświadczenia, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1990, s. 21–59.

Woroniecki J., U podstaw kultury katolickiej, Instytut Edukacji Narodowej, Lublin 2002.


##plugins.generic.alm.title##

##plugins.generic.alm.loading##

Metrics powered by PLOS ALM






ISSN print   1731-5638
ISSN online 2391-7598

Partnerzy platformy czasopism