Budowanie domu na skale – o chrześcijańskiej wizji procesu wychowania

Marek Filipczuk

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/TiCz.2018.029

Abstrakt


Personalizm chrześcijański, w którym przyjmuje się podstawową rzeczywistość Boga osobowego i człowieka jako osoby, jest na właściwej drodze do zrozumienia w pełni pojęcia osobowości, łączącego w sobie zarazem duchowość, indywidualne piętno oraz uspołecznienie jako nierozłączne rysy istoty człowieka. W pedagogice w pierwszej kolejności chodzi o odpowiedź na fundamentalne dla teorii wychowania pytania, które brzmią: kim jest człowiek i jaka jest jego natura? Na tym opiera się określenie celu wychowania, odniesienie do odpowiedniego systemu wartości, czyli związku etyki i wychowania, a także określenie elementów konstytuujących harmonijny i integralny rozwój osobowości jako normy personalistycznej.

Pedagogika personalistyczna kładzie nacisk na afirmację osoby, wychowuje w postawie chronienia relacji z innymi osobami i całym otoczeniem człowieka. Z pomocą przychodzi kształcenie i wychowanie rozumności człowieka i jego wolności; kształcenie wyobrażeń i wychowanie uczuć. Jest tu zarówno miejsce na chronienie powiązań przez przyjaźń i miłość z innymi ludźmi, jak i na budowanie właściwej relacji z Bogiem w religii. Wychowanie polega na nawiązaniu relacji z tym, co prawdziwe i dobre, słuszne i właściwe; ma zaowocować zharmonizowaniem całej osobowości człowieka.


Słowa kluczowe


antropologia chrześcijańska; Jezus Chrystus; moralność; pedagogika personalistyczna; wychowanie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Benedykt XVI, Deus caritas est. Encyklika o miłości chrześcijańskiej, Watykan 2005.

Bergoglio, J.M., papież Franciszek, Wymagania i pasja. O wychowaniu chrześcijańskim, Kraków 2013.

Brzezinka, W., Wychowanie i pedagogika w dobie przemian kulturowych, Kraków 2005.

Cichoń, W., Aksjologiczne ujęcie procesu wychowania, w: Człowiek – wartości – wychowanie, red. F. Adamski, Kraków 1993, s. 121–140.

Cogiel, M., Kontrowersje wokół wychowania. Dylematy teorii i praktyki edukacyjnej, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 27–28 (1995), s. 53–63.

Cogiel, M., Wychowanie personalistyczne wobec nowego paradygmatu edukacji, AK 136 (2001) 552, s. 283–290.

Dziekoński, S., Podmiotowy charakter wychowawczego działania katechety, w: Dzisiejszy katecheta – stan aktualny i wyzwania, red. J. Stala, Kraków 2002, s. 89–109.

Dziekoński, S., Wychowanie w nauczaniu Kościoła od XIX w. do Soboru Watykańskiego II, Warszawa 2000.

Exeler, A., L’educatione religiosa. Unitinerario alla maturazione dell’uomo, Torino 1990.

Gałkowski, S., Celowość a wychowanie, w: Wybrane zagadnienia z psychologii wychowawczej, red. A. Gała, Wrocław 1994, s. 7–18.

Gogacz, M., Podstawy wychowania, Niepokalanów 1993.

Góralczyk, P., Trudny proces wychowania, „Sosnowieckie Studia Teologiczne” 7 (2005), s. 155–169.

Góralczyk, P., Wychowawcza etyka seksualna, Ząbki 2000.

Jan Paweł II, Homilia podczas Mszy dla rodzin, Braga–Monte Sameiro, 15 V 1982, w: Jan Paweł II, Nauczanie papieskie, t. V/1, Poznań 1982, s. 741.

Jan Paweł II, Homilia w czasie Mszy św. odprawionej na Placu Zwycięstwa (2 czerwca 1979 r.), Warszawa 1979, nr 3.

Jan Paweł II, Przemówienie do przedstawicieli świata nauki (Lublin, 9 VI 1987), w: Jan Paweł II, Pielgrzymki do Ojczyzny, red. J. Poniewierski, Kraków 1997, s. 398.

Jan Paweł II, Przemówienie na uniwersytecie w Padwie (12.09.1982), w: Jan Paweł II, Wiara i kultura, Rzym–Lublin 1998, s. 161–163.

Kadziński, T., Powinność wychowawcza Kościoła – szkoła katolicka, „Paedagogia Christiana” 4 (1999), s. 104–112.

Katechizm Kościoła Katolickiego, Poznań 1994.

Kondziela, J., Chrześcijańskie ujęcie praw człowieka, ChS 63–64 (1978), s. 54–55.

Kongregacja Nauki Wiary, Libertatis nuntius. Instrukcja, w: Dokumenty Kongregacji Nauki Wiary 1966–1994, opr. Z. Zimowski, J. Królikowski, Tarnów 1995, s. 215–235.

Krąpiec, M. A., Człowiek podmiotem wychowania, „Zeszyty Formacji Katechetów” 4 (2004) 2, s. 25–29.

Kukołowicz, T., Wychowanie – arcyludzki problem, w: Wychowawca na czas próby. Jakiego człowieka chcemy wychować?, Marki–Struga 1997, s. 11–32.

Kunowski, S., Podstawowe zasady wychowania w Deklaracji, AK 60 (1968) 359, s. 414–424.

Kunowski ,S., Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa 1993.

Lepa, A., Manipulowanie człowiekiem jako problem współczesnej pedagogii, „Ethos” 5 (1992) 1, s. 77–87.

Maritain, J., Od filozofii człowieka do filozofii wychowania, w: Człowiek, wychowanie, kultura, red. F. Adamski, Kraków 1993, s. 61–79.

Matulka, Z., Samowychowanie chrześcijańskie, Toruń 1995.

Misiaszek, K., Wychowanie chrześcijańskie w świetle Katechizmu Kościoła Katolickiego, ChS 23 (1993) 4, s. 88–101.

Nagórny, J., Chrześcijańskie wychowanie do wartości moralnych, „Seminare” 10 (1994), s. 69–92.

Niparko, R., Wychowanie religijne jako wychowanie humanistyczne – perspektywa personalistyczna, „Paedagogia Christiana” 2 (2003), s. 9–22.

Nowak, M., Podstawy pedagogiki otwartej, Lublin 1999.

Nowak, M., Wychowanie religijne w pedagogice katolickiej XX wieku, „Paedagogia Christiana” 1 (2001), s. 43–69.

Nowak, M., Wychowanie w personalizmie, ChS 4 (1993), s. 60–64.

Orczyk, A., Założenia filozoficzne i wychowawcze chrześcijańskiej pedagogiki personalistycznej, „Zeszyty Formacji Katechetów” 2 (2004), s. 39–43.

Pasternak, W., Dydaktyka wartości, w: Człowiek – wychowanie – kultura, red F. Adamski, Kraków 1993, s. 146–158.

Pellegrino, G., Jak wychowywać?, Warszawa 1994.

Proietti Segnalini, R., La pedagogia personalizzata e l’azione pedagogico-pastorale nella scuola, Roma 1990.

Sobór Watykański II, Gravissimum educationis. Deklaracja o wychowaniu chrześcijańskim, w: Sobór Watykański II, Konstytucje, Dekrety, Deklaracje, Poznań 2002.

Tarnowski, J., Jak wychowywać?, Warszawa 1993

Tarnowski, J., Wołanie o mistrza. W 30-lecie soborowej Deklaracji o wychowaniu chrześcijańskim z ks. J. Tarnowskim rozmawiają E. Osewska i T. Ochinowski, „Więź” 12 (1995), s. 81–95.

Tomasik, P., Nauczanie religii w publicznym liceum ogólnokształcącym wobec założeń programowych polskiej szkoły, Warszawa 1998.

Vloet, J. van der, Obraz człowieka jako fundament pedagogii, ComP 12 (1992) 3, s. 3–11.

Wychowanie chrześcijańskie a kultura, red. M. Nowak, T. Ożóg, Lublin 2000.

Zimny, J., Zasady chrześcijańskiego wychowania, http://www.pedkat.pl/index.php/255-ks-zimny-jan-zasady-chrzescijanskiego-wychowania (data dostępu: 20.09.2016).


##plugins.generic.alm.title##

##plugins.generic.alm.loading##

Metrics powered by PLOS ALM






ISSN print   1731-5638
ISSN online 2391-7598

Partnerzy platformy czasopism