Przyjaciel Ludu Łecki (ełcki). Roczniki 1842 i 1842 wraz z „Przydatkiem”, wstęp i oprac. G. Jasiński, Ostróda 2010

Grzegorz Nieć

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/TSB.2012.010

Abstrakt


„Przyjaciel Ludu Łecki” (1842, 1844) to pierwsze w historii świeckie pismo protestanckie w języku polskim – skierowane do ludności mazurskiej, wydawane przez grupę osób świeckich i duchownych, zabiegających o poprawę położenia ekonomicznego oraz moralnego Mazurów. Artykuł przybliża działalność redaktorską twórców pisma (Wilhelm Menzel i Gustaw Gizewiusz) oraz zadania miesięcznika zakreślone przez redakcję. Ponieważ omawiana publikacja stanowi fotograficzny przedruk gazety, recenzent skupia się przede wszystkim na krytycznej analizie wstępu do książki charakteryzującego pismo i krąg jego odbiorców.

Słowa kluczowe


"Przyjaciel Ludu Łecki"

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


A dąb rośnie. Antologia reportażu o Warmii i Mazurach po 1945 roku, wyb. T. Prusiński, wstęp A. Sakson, Warszawa – Dąbrówno 2002.

Chojnacki W., Szkice z dziejów polskiej kultury na Warmii i Mazurach, Olsztyn 1983.

Cieśla J., Nowe życie książki, „Polityka” 2011, nr 31, s. 92.

Cieślak T., Prasa polska na Mazurach i Warmii 1718–1939, Olsztyn 1964.

Dzieje literatury mazurskiej, wprowadzenie i oprac. G. Jasiński, Dąbrówno 2009.

Gospodarek T., Walka o kulturę narodową ludu na Śląsku (1815–1865), Wrocław 1968.

Górski K., Gerss (Giersz) Marcin (1808–1895), [w:] Polski słownik biograficzny, pod red. K. Lepszego i kom., t. 7, Wrocław – Kraków – Warszawa 1948–1958, s. 402–403.

Gzella G., „Pisma dla ludu” pod zaborami w pierwszej połowie XIX wieku, Toruń 1994.

Hinc A., Obraz dziejów ojczystych w pozaszkolnej edukacji historycznej społeczeństwa polskiego w Wielkim Księstwie Poznańskim w pieszej połowie XIX wieku, Poznań 2007.

Historia chłopów polskich, pod red. S. Inglota, t. 2: Okres zaborów, oprac. H. Brodowska i in., Warszawa 1972.

Historii kultury materialnej Polski w zarysie, t. 5: od 1795 do 1870, pod red. E. Koweckiej, oprac. M. Różycka–Glassowa i E. Kowecka, Wrocław 1978.

Jasiński J., Obitz Kurt Alfred (1907–1945), [w:] Polski słownik biograficzny, t. 23, Wrocław 1978, s. 429–431. Wańkowicz M., Na tropach Smętka, Warszawa 1959.

Jasiński J., Zagadnienia narodowe „Przyjaciela Ludu Łeckiego” (1842–1845) i jego współpracowników, [w:] J. Jasiński, Między Prusami a Polską. Rozprawy i szkice z dziejów Warmii i Mazur w XVIII–XX wieku, Olsztyn 2003, s. 309–322.

Kościół ewangelicki na Mazurach w XIX wieku (1817–1914), Olsztyn 2003.

Kowalczyk R., Wczoraj i dziś prasy lokalnej w Polsce, Poznań 2002.

Krótki przegląd literatury ewangelicko-polskiej Mazurów i Szlęzaków od r. 1670, Wiedeń – Cieszyn 1888.

Kruk E., Spadek. Zapiski mazurskie 2007–2008, Dąbrówno 2009.

Mazurzy w drugiej połowie XIX wieku. Kształtowanie się świadomości narodowej, Olsztyn 1994.

Mierzwa W., Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, Dąbrówno 2008.

O Bibliotece [on-line]. Moja Biblioteka Mazurska [dostęp 15 kwietnia 2012]. Dostępny w World Wide Web: http://www.mojabibliotekamazurska.pl/o_bibliotece.html.

Obitz K., Dzieje ludu mazurskiego, wprowadzenie i opracowanie G. Jasiński, Dąbrówno.

Ossowski J. J., Przyczynek do literatury mazurskiej ([cz. 1], „Atheneum” 1883, t. 3; [cz. 2], „Dziennik Poznański” 1882, nr 43–44, 46, 49–50 i odb. oraz „Wędrowiec” 1882, nr 31–35.

Ossowski J. J., Przyczynek do literatury mazurskiej, [w:] Dzieje literatury mazurskiej, wprowadzenie i oprac. G. Jasiński, Dąbrówno 2009.

Pietrzak–Pawłowska I., Gisevius (Gizewiusz) Gustaw, Herman, Marcin (1810–1848), [w:] Polski słownik biograficzny, pod red. K. Lepszego i kom., t. 8, Wrocław – Kraków – Warszawa 1959–1960, s. 4–6.

Pol W., Wybór poezji, wyb. i wstęp M. Janion, przypisy M. Grabowska, Wrocław – Warszawa – Kraków 1963.

Sowiński J., Między oryginałem, kopią a falsyfikatem. Polskie edycje faksymilowe, Kraków 2009, s. 103–135.

Toeppen M., Wierzenia mazurskie, przekład E. Piltzówny, językowo opracował i uwspółcześnił T. Ostojski, wstęp A. Szyfer i W. Ogrodziński, oprac. P. Błażewicz i J. M. Łapo, il. M. Wieliczko. [oraz] J. Turowski, Klucz do bardzo ważnych tajemnic, oprac. P. Błażewicz, Dąbrówno 2008.

Tyrowicz M., [Rec.] T. Cieślak, Prasa polska na Mazurach i Warmii 1718–1939, Olsztyn 1964., „Zeszyty Prasoznawcze” 1965, nr 3, s. 83.

Tyrowicz M., Prasa Galicji i Rzeczypospolitej Krakowskiej 1772–1850. Studia porównawcze, Kraków 1979.

Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, t.: A–J, Warszawa 2003.

Wakar A., O polskość Warmii w dawnych wiekach, Olsztyn 1969.

Wojtkowski A., Balicki Wincenty (1798–1844), [w:] Polski słownik biograficzny, t. 1, pod red. W. Konopczyńskiego i kom., Kraków 1935, s. 233.

Zakrzewski B., Tygodnik Literacki 1838–1845. Zarys monograficzny, Warszawa 1964.

Zarys historii gospodarstwa wiejskiego w Polsce, t. 2, pod red. J. Leskiewiczowej, Warszawa 1964.








ISSN 2080-1807 (print)
ISSN 2392-1633 (online)

Partnerzy platformy czasopism