Graficzna teza akademicka Andrzeja Kuropatnickiego

Robert T. Tomczak

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SZ.2017.10

Abstrakt


Andrzej Kuropatnicki’ academic graphical thesis

Graphical academic theses are a very interesting source due to its interdisciplinary nature and the richness of their ideological, political or artistic content. Nevertheless, a majority of “Polish theses” have not been properly examined or analysed by Polish researchers. This is also true for a highly valuable Kuropatnicki’s graphical thesis of 1682, being an apotheosis of King Jan III Sobieski as the victor of Chocim, and Prince Jakub as his successor on the throne, which for a long time had been known only in part. The discovery of the whole original thesis in the National Library in Prague made it possible a thorough and multi-faceted study of the source and to broaden the current knowledge on the subject. Using the hermeneutic approach, philological and comparative methods, together with the literature on the subject of history of arts, it was possible to present the authors of the graphic (the etcher and painter), its inspirer, and also its sophisticated scientific, ideological, artistic and socio-political context, which led to the printing and propagating of Kuropatnicki’s graphical thesis. In addition, the basic research terminology has been made uniform and some pioneering interpretations put forward.

Kuropatnicki’s graphical thesis turned out to be an original and in many aspects innovative ideological and propagandist medium to glorify King Jan III Sobieski and his son in the iconography of the so-called “pre-Vienna epoch”. A prestigious representation of the king in the all’antica type ideally inscribed to both Sobieski’s personal political programme, and the state one, for it explicitly manifested pro-Habsburg and anti-Turkish sentiments in the Commonwealth at that time.


Słowa kluczowe


graficzna teza akademicka; Andrzej Kuropatnicki; teza Kuropatnickiego; Jan III Sobieski; Jakub Ludwik Sobieski; bitwa pod Chocimiem; Uniwersytet Praski; engraving thesis; Andrew Kuropatnicki; thesis of Kuropatnicki; Battle of Chocim; University of Prague

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Źródła

Konvolut oznámení o promocích, t. 1: 1624–1690, 1650–1690, Archiv Univerzity Karlovy v Praze, Fond Úřední tisky Karlo-Ferdinandovy Univerzity

Matricula Universitatis Pragensis, rectorum, decanorum, professorum et speciatim in facultate philosophica graduatorum 1654–1736, M-22, Archiv Univerzity Karlovy v Praze

Sub Fortunatissimis Auspiciis Serenissimi ac Invictissimi Joannis III. Dei Gratia Regia Poloniarum ac Ejusdem Fortunatissimi Filii Jacobi Serenissimi Poloniarum Principis. Philosophia Universa in Celeberrima Universitate Carolo Ferdinandea Pragensi defensa ab Andrea Casimiro Wenceslao Kuropatnicki Canonico Sendomiriensi Praeside P. Casparo Knittel e Soc. Jesu AA. LL. et Philosophiae Doctore Ejusdemque in praefata Universitate Professore Ordinario et Publico ac Seniore Anno 1682 Mense die Horis post meridiem consvetis, Narodni Knihovna České Republiky v Praze, Th. 495

Opracowania

Appuhn-Radtke S., Augsburger Buchillustration im 17. Jh., w: Augsburger Buchdruck und Verlagswesen, red. H. Gier, J. Janota, Wiesbaden 1997, s. 767–783

Appuhn-Radtke S., Das Thesenblatt im Hochbarock. Studien zu einer graphischen Gattung am Beispiel der Werke Bartholomäus Kilians (1630–1696), Weißenhorn 1988

Banach J., Hercules Polonus. Studium z ikonografii sztuki nowożytnej, Warszawa 1984

Chwała i sława Jana III w sztuce i literaturze XVII–XX w. Katalog wystawy jubileuszowej z okazji trzechsetlecia odsieczy wiedeńskiej, wrzesień–grudzień 1983, red. W. Fijałowski, J. Mieleczko, Warszawa 1983

Czarniecka A., Nikt nie słucha mnie za życia… Jan III Sobieski w walce z opozycyjną propagandą (1684–1696), Warszawa 2009

Czołowski A., Ikonografia wojenna Jana III, „Przegląd Historyczno-Wojskowy”, 2, 1930, nr 2, z. 2, s. 199–237

Čornejová I., Fechtnerová A., Životopisný slovník pražské university. Filosofická a teologická fakulta 1654–1773, Praha 1986

Dějiny Univerzity Karlovy, t. 2: 1622–1802, red. I. Čornejová, Praha 1996

Disputatio 1200–1800. Form, Funktion und Wirkung eines Leitmediums universitärer Wissenskultur, red. M. Gindhart, U. Kundert, Berlin–New York 2010

Fechtnerová A., Katalog grafických listů univerzitních tezí uložených ve Státní knichovně ČSR v Praze, t. 2, 4, Praha 1984

Freedman J.S., Disputations in Europe in Early Modern Period, Hora est! On dissertations, Kleine publicaties van de Leidse Universitetsbibliotheek, t. 71, Leiden 2005

Gębarowicz M., Nowe materiały do ikonografii wojennej króla Jana III Sobieskiego, „Studia Wilanowskie”, 3–4, 1978, s. 45–87

Górska M., Polonia, Respublica, Patria. Personifikacja Polski w sztuce XVI–XVIII wieku, Wrocław 2005

Grochala A., Graficzne tezy filozoficzne w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. Studenci i protektorzy, rysownicy i rytownicy, forma i treść – krótki przegląd zagadnień, w: Initium sapientiae humilitas. Studia ofiarowane profesorowi Jakubowi Pokorze z okazji 70. urodzin, red. Z. Bania i in., Warszawa 2015, s. 253–273

Hind A.M., A History of Engraving from the 15th Century to the Year 1914, New York 1963

Hollstein F.W., German Engravings, Etchings and Woodcuts ca. 1400–1700, t. 16, Amsterdam 1975

Kossowski M.D., Symbolika herbu Janina Jana III Sobieskiego w kontekście sytuacji polityczno-społecznej Rzeczypospolitej II połowy XVII wieku, Rocz. Herald., 2, 1995, s. 89–120

Markauskaitė N., Andriaus Kazimiero Kuropatnickio tezie grafikos kompozicija: dedikuojama karaliui Jonui Sobieskiui ir karalaičiui Jakūbui, w: Lietuvos kultūros karališkasis dėmuo: įvaizdžiai, simboliai, relikati, red. A. Butrimas, Vilniaus 2012, s. 269–281

Markiewicz A., Podróże edukacyjne w czasach Jana III Sobieskiego. Peregrinationes Jablonovianae, Warszawa 2011

Morka M., Polski nowożytny portret konny i jego europejska geneza, Wrocław–Warszawa–Kraków 1986

Nürnberger Künstlerlexikon. Bildende Künstler, Kunsthandwerker, Gelehrte, Sammler, Kulturschaffende und Mäzene vom 12. bis zur Mitte des 20. Jahrhunderts, red. M.H. Grieb, Berlin 2007

Pánek J., Praskie środowisko akademickie w XVI–XVIII stuleciu, w: W kręgu akademickiego Zamościa. Materiały z międzynarodowej konferencji na temat: Akademia Zamojska na tle praktyki edukacyjnej w Europie Środkowo-Wschodniej (koniec XV–koniec XVIII wieku) Lublin–Zamość, 11–13 maja 1995, red. H. Gmiterek, Lublin 1996, s. 25–37

Promotionen und Promotionswesen an deutschen Hochschulen der Frühmoderne, red. R.A. Müller, Köln 2001

Rokita J.G., Funkcje propagandowe medali z lat 1673–1687 upamiętniających zwycięstwo chocimskie, „Biuletyn Numizmatyczny”, 2014, nr 2(374), s. 107–122

Sousedík S., Technika filosofické disputace v 17. století, „Filosofický časopis”, 15, 1967, s. 132–152

Talbierska J., Grafika XVII wieku w Polsce. Funkcje, ośrodki, artyści, dzieła, Warszawa 2011

Thieme U., Becker F., Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart, t. 20, red. H. Vollmer, Leipzig 1992

Togner M., Antonín Martin Lublinský 1636–1690, Olomouc 2004

Tříška J., Disertace pražské univerzity 16.–18. století, Praha 1977

Weijers O., The Development of the Disputation between the Middle Ages and Renaissance, w: Continuities and Disruptions between the Middle Ages and Renaissance, red. C. Burnett, J. Meirinhos, J. Harmesse, Louvain-la-Neuve 2009, s. 139–150

Weijers O., La ‘disputatio’ dans la Faculté des arts au Moyen Âge, Turnhout 2002

Widacka H., Grafika portretowa królewiczów Sobieskich w XVII–XIX wieku, „Studia Wilanowskie”, 16, 2009, s. 114–137

Widacka H., Jan III Sobieski w grafice XVII i XVIII wieku, Warszawa 1987

Widacka H., Lew Lechistanu, Warszawa 2010

Więcek A., Marcin Antoni Lubliński, „Kwartalnik Opolski”, 3(10), 1957, s. 148–167

Wójcik Z., „Rozmowa ziemianina z statystą”. Z dziejów propagandy politycznej czasów Jana III Sobieskiego, Sobótka, 30, 1975, nr 2, s. 321–331

Zelenková P., Universitní these podle Antonína Martina Lublinského (1636–1690), w: Willmann i inni. Malarstwo, rysunek i grafika na Śląsku i w krajach ościennych w XVII i XVIII wieku, red. A. Kozieł, B. Lejman, Wrocław 2002, s. 152–163

Żygulski Z., Chorągwie tureckie w Polsce na tle ogólnej problematyki przedmiotu, w: Studia do dziejów Wawelu, t. 3, red. J. Szablowski, A. Bochnak, Kraków 1968, s. 363–453


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism