Personalistyczne ujęcie w wychowaniu „kładką” ku budowie kultury opartej na wartościach

Barbara Ewa Geneja- Pietrzak

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SPI.2019.010

Abstrakt


Artykuł przedstawia analizę wybranych myśli przedstawicieli filozofii egzystencjalnej oraz filozofii dialogu, ze szczególnym uwzględnieniem poglądów J. Tischnera, T. Gadacza oraz M. Bubera, w celu ukazania, iż dzięki personalistycznemu podejściu w wychowaniu możliwa jest budowa kultury zasadzającej się na takich wartościach, jak wolność, dialog, szacunek, tolerancja, miłość. W celu mocnego podkreślenia, jak ważna jest rola personalizmu w wychowaniu, ukażę jego przeciwieństwo na bazie poglądów wypracowanych przez badaczkę „czarnej pedagogiki” Alice Miller, która przedstawia, jak destruktywne dla dziecka, a w szerszym ujęciu dla kultury jest traktowanie jednostki przedmiotowo i stosowanie wobec niej przemocy. W przygotowaniu pracy wykorzystałam głównie metodę analizy materiałów zastanych oraz metodę syntezy. Centralne kategorie, wokół których prowadzone są badania, to: dziecko, wychowanie, personalizm, wolność, przemoc. Personalizm konstytuuje eksponowanie osoby jako istoty autonomicznej, jej godności i rozumności. Z kolei „czarna pedagogika” nawiązuje do badań nad wpływem przemocy psychicznej na umysł dziecka. Stosowanie mechanizmów represjonowania dzieci w okresie dzieciństwa prowadzi do ogromnych zniszczeń, jakie dokonują się w człowieku, jak i w kulturze, w której żyje. Wychowanie oparte na personalistycznym podejściu do człowieka jest dla ludzkości kluczem do budowy kultury opartej na wartościach: wolności, dialogu, szacunku, tolerancji, miłości.


Słowa kluczowe


wychowanie; wolność; miłość; dialog; wychowanie do wolności; twórczość; personalizm; „czarna pedagogika”; przemoc; dziecko

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ablewicz K., Człowiek jako metodologiczny problem pedagogiki, „Horyzonty Wychowania” 2002, nr 1, s. 87–202.

Buber M., Ja i Ty. Wybór pism filozoficznych, przeł. J. Doktór, „Pax”, Warszawa 1992.

Buber M., Wychowanie, przeł. S. Grygiel, „Znak” 1968, nr 166, s. 442–461.

Christiane F., My dzieci z dworca ZOO, przeł. R. Turczyn, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1987.

Dziewiecki M., Wychowanie a wolność, https://opoka.org.pl/biblioteka/I/IP/wolosc.html [dostęp: 09.01.2018].

Fromm E., Ucieczka od wolności, przeł. O. i A. Ziemilscy, Czytelnik, Warszawa 2007.

Gadacz T., Wolność a odpowiedzialność. Rosenzweiga i Levinasa krytyka Heglowskiej wolności ducha, Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie, Kraków 1998.

Gadacz T., Wolność i odpowiedzialność, http://p-ntzp.com/dok/09gadacz-p.pdf

[dostęp: 07.01.2018].

Gadacz T., Wychowanie do wolności, „Znak” 1993, nr 460 (9), s. 97–107.

Kiereś B., Współczesna pedagogika a problem godności człowieka, w: Personalistyczny wymiar filozofii wychowania, red. A. Szudra i K. Uzar, Wydawnictwo KUL, Lublin 2009, s. 188.

Kijowski A., Dopiski do „Wyznań” św. Augustyna, „W Drodze” 1985, nr 3.

Korczak J., Jak kochać dziecko. Prawo dziecka do szacunku, Czarna Owca, Warszawa 2006.

Miller A., Zniewolone dzieciństwo. Ukryte źródła tyranii, przeł. B. Przybyłowska, Media Rodzina, Poznań 1999.

Stróżewski W., O stawaniu się człowiekiem, kilka myśli niedokończonych, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Pedagogiczne” 1987, z. 6, s. 36–41.

Sztompka P., Czas społeczny, czas biograficzny, czas pedagogiczny, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Pedagogiczne” 1987, z. 6, s. 91–94.

Śliwerski B., Z perspektywy pedagogiki personalistycznej, „Edukacja i Dialog” 1996, nr 6, s. 13–18.

Tischner J., Etyka wartości i nadziei, w: D. von Hildebrand, J.A. Kłoczowski, J. Paściak, J. Tischner, Wobec wartości, W drodze, Poznań 1984, s. 96.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Aktualne numery
ISSN 2450-5358

e-ISSN 2450-5366

Poprzedni: ISSN 2299-4890

Partnerzy platformy czasopism