Działalność Augustinasa Voldemarasa jako kreatora litewskiej polityki zagranicznej wobec Polski, Niemiec i ZSRR w latach 1926–1929

Martinas Malužinas

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SDR.2019.2.06

Abstrakt


Po zamachu stanu w grudniu 1926 r. na czele Litwy stanęli liderzy partii narodowców: Augustinas Voldemaras i Antanas Smetona. W artykule omówiono politykę zagraniczną Voldemarasa w kluczowych dla Litwy latach 1927–1928. Był to okres próby przebudowy stosunków relacji polsko-litewskich, głównie w kontekście Wileńszczyzny, tajnych negocjacji z Niemcami, mających na celu pozyskanie dodatkowego wsparcia finansowego dla młodego państwa litewskiego oraz polityki zbliżenia z ZSRR, dzięki której Litwa zyskała potężnego sojusznika w sporze z Polską.


Słowa kluczowe


Augustinas Voldemaras; stosunki litewsko-polskie; stosunki litewsko-niemieckie; stosunki litewsko-sowieckie; litewska polityka zagraniczna 1926–1928; Wileńszczyzna; Kłajpeda

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Źródła

Baczyński S., Dokumenty do pracy Litwa–Polska 1914–1927, Warszawa 1938.

Laroche J., Polska lat 1926–1935. Wspomnienia ambasadora francuskiego, przeł. i oprac. S. Zabiełło, Warszawa 1966.

Zaleski A., Przemowy i deklaracje, t. 1, Warszawa 1929.

Opracowania

Balutis B.K., Jo gyvenimas ir darba, Michigan 1951.

Budecki Z., Stosunki polsko-litewskie po wojnie światowej 1918–1928, Warszawa 1928.

Butkus Z., Lenkijos agresijos grėsmė Lietuvai ir Latvijos pozicija 1927 m., t. 3, w: Mūsų praeitis, Vilnius 1993.

Eidintas A., Antanas Smetona ir jo aplinka, Vilnius 2012.

Garlicki A., Józef Piłsudski 1867–1935, Warszawa 1989.

Gorzuchowski S., Granica polsko-litewska w terenie, Warszawa 1928.

Gustainis V., Nuo Griškabūdžio iki Paryžiaus, Kaunas 1991.

Kasperavičius A., Naujausiųjų laikų istorija, Vilnius 1993.

Klimas P., Lietuvos diplomatinėje tarnyboje 1919–1940 m., Vilnius 1991.

Kuodys M., Kovos su antivalstybine propaganda Lietuvos kariuomenėje bruožai 1927–1940 m. karas. Karo archyvas, Kaunas 2014.

Łossowski P., Dylematy polsko-litewskie. Początki zatargu. Miejsce Józefa Piłsudskiego w konflikcie, w: Stosunki polsko-litewskie wczoraj i dziś. Historia, kultura, polityka, red. nauk. W.K. Roman, J. Marszałek-Kawa, Toruń 2009.

Łossowski P., Po tej i tamtej stronie Niemna. Stosunki polsko-litewskie 1883–1939, Warszawa 1985.

Łossowski P., Stosunki polsko-litewskie 1921–1939, Warszawa 1997.

Mitkiewicz L., Litwa i Polska. Stosunki wzajemne do roku 1939, Toruń 2018.

Navickas K., TSSR vaidmuo ginant Lietuva nuo imperialistines agresijos 1920–1940 metais, Vilnius 1966.

Purickis J., Lietuvos uzsienio prekyba. Pirmasis nepriklausomos Lietuvos desimtmietis, Vilnius 1990.

Senn A.E., The Great Powers, Lithuania and the Vilna Question 1920–1928, Leiden 1966.

Sidzikauskas V., Lietuvos diplomatijos paraštėje, Vilnius 1994.

Sierpowski S., Piłsudski w Genewie. Dyplomatyczne spory o Wilno w roku 1927, Poznań 1990.

Sirutavicius V., Nekrašas E., Lopata R., Svarbiausiosios Lietuvos Respublikos tarptautinơs sutartys 1918–1995 r., Vilnius 1997.

Skipitis R., Nepriklausoma Lietuva. Atsiminimai, Chicago 1967.

Skirius J., Lietuvos uztalantes diplomatija, 1918–1929 m., Vilnius 1995.

Skirpa K., Pakeliui su Mykolu Slezevicium, Chicago 1951.

Truska L., Antanas Smetona ir jo laikai, Vilnius 1996.

Vilkelis G., Lietuvos-Lenkijos konfliktas Tautu Sajungoje. istorijos krypties daktaro disertacijos santrauka, Vilnius 2006.

Voldemaras A., Pastabos saulėlydžio valandą, Vilnius 1992.

Wyszczelski L., Federacja czy inkorporacja, „Wojsko i Wychowanie” (1992), nr 4.

Žepkaité R., Diplomatija imperializmo tarnyboje, Vilnius 1980.

Žepkaité R., Konflikto tarp Lietuvos ir Lenkijos paastrejimas 1927 r. ir Tarybu Sajungos Pozicija, „Lietuvos istorijos metrastis” (1972).

Žiugžda R., Lietuva imperialistinių valstybių planuose 1917–1940, Vilnius 1983.


Partnerzy platformy czasopism