Wschodnioeuropejska odyseja Leona Degrelle’a. Walońscy ochotnicy Waffen SS (1943-1945) na froncie wschodnim

Hubert Kuberski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SDR.2014.2.06

Abstrakt


W artykule zostały przedstawione losy walońskich ochotników Waffen SS, walczą­cych na froncie wschodnim. Autor analizuje i bada też okoliczności, które wpłynęły na ukształ­towanie narodowosocjalistycznych poglądów Degrelle’a, skazanego zaocznie w 1944 r. przez sąd belgijski na karę śmierci za kolaborację z Niemcami. Po opuszczeniu żołnierzy 28 Ochotniczej Dywizji Grenadierów SS „Wallonien” pod koniec II wojny światowej uciekł do Hiszpanii i sku­tecznie unikał odpowiedzialności do swej śmierci.

Słowa kluczowe


walońscy ochotnicy Waffen SS (1943–1945); Léon Degrelle; front wschodni; II wojna światowa

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Archiwum Akt Nowych – Mikrofilmy Aleksandryjskie:

T–78, rol. 305, rol. 409, rol. 413, rol. 417.

T–175, rol. 18, rol. 33, rol. 59, rol. 68, rol. 69, rol. 111, rol. 117, rol. 126, rol. 130, rol. 141.

T–311, rol. 167, rol. 168, rol. 169, rol. 170.

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej:

GK 151/11/ STENOGRAM, t. 20.

GK Mikrofilm 359, T–175, rol. 191.

National Archives – Kew Garden:

WO 208, FO 371.

Źródła drukowane:

Robert Jan Verbelen and the United States Government. A Report to the Assistant Attorney General, Criminal Division, U.S. Department of Justice, Washington D. C. 1988.

Stettin 1945–1946. Dokumente–Errinnerungen/Szczecin 1945–1946. Dokumenty–wspomnienia, red. T. Białecki, I. Gudden–Lüddeke, Rostock 1994.

Degrelle L., Front Wschodni 1941–1945, Kraków–Międzyzdroje 2007.

Rokossowski K., Żołnierski obowiązek, Warszawa 1973.

De Thier J., Un diplomate au XXe siècle, Bruxelles 1990.

Opracowania:

Bender R. J., Taylor H. P., Uniforms, organization and history of the Waffen–SS, Vol. 2, Moun¬tain View 1971.

Black P. R., Ernst Kaltenbrunner. Ideological Soldier of the Third Reich, Princeton 1984.

Boucher J., Broń pancerna w wojnie, Warszawa 1958.

de Bruyne E., Rikmenspoel M., For Rex and for Belgium. Leon Degrelle and Wallon Political and Military Collaboration 1940–5, Solihull 2004.

Colignon A., Léon Degrelle, [w:] „Nouvelle biographie nationale”, vol. 6, Académie royale des sciences, de lettres et des beaux–arts, Bruxelles 2001.

Conway M., Collaboration in Belgium. Leon Degrelle and the Rexist Movement 1940–1944, New Haven–London 1993.

Davis R. G., Bombing the European Axis Powers. A Historical Digest of the Combined Bomber Offensive 1939–1945, Maxwell Air Force Base 2006.

Дробязко С., Романько О., Семенов К., Иностранные формирования Третьего рейха, Mocква 2011.

Frérotte J.–M., Léon Degrelle, le dernier fasciste, Bruxelles 1987.

Friedländer S., Czas eksterminacji. Nazistowskie Niemcy i Żydzi 1939–1945, Warszawa 2010.

Fuller J. F. C., Druga wojna światowa, Warszawa 1958.

Iwanowski W., Operacje okrążające II wojny światowej, Warszawa 1973.

Landwehr R., 1st battery SS Assault Gun Det. 4 with the „Wallonien”, [w:] „Siegrunen” 42 (vol. 7, no. 6), I-III 1987.

Lindenblatt H., Pommern 1945. Eines der letzten Kapitel in der Geschichte vom Untergang des Dritten Reiches, Wurzburg 2004.

Littlejohn D., Foreign Legions of the Third Reich, vol. 2, San Jose 1986.

Living with History, 1914–1964 Rebuilding Europe after the First and Second World Wars and the Role of Heritage Preservation / La reconstruction en Europe après la Première et la Seconde Guerre Mondiale et le rôle de la conservation des monuments historiques, red. N. van Bullock, L. Verpoest, Leuven 2011.

Лoта B. И., Сорвать «Эдельвейс»: Советская разведка в битве за Кавказ (1942–1943), Москва 2010.

Łuczak C., Polityka ekonomiczna Trzeciej Rzeszy w latach Drugiej Wojny Światowej, Poznań 1982.

Łuczak C., Dzieje gospodarcze Niemiec 1870–1990, t. II. Trzecia Rzesza, Poznań 2006.

Muñoz A. J., The Last Levy: Waffen–SS Officer Roster, March 1st 1945, Bayside 2004.

Pankowski R., Neofaszyzm w Europie Zachodniej. Zarys ideologii, Warszawa 1998.

Piekałkiewicz J., Wojna pancerna, Pruszków 1999.

Plisnier F., 1940–1944. Ils ont pris les armes pour Hitler. La collaboration armée en Belgique fran¬cophone, Bruxelles 2008.

Радзиевский A., Танковый удар: танковая армия в наступательной операции фронта по опыту Великой Отечественной войны, Мocквa 1977.

Responses On Paul de Man’s Wartime Journalism, ed. W. Hamacher, N. Hertz, T. Keenan, Lin¬coln 1989.

Roba J.–L., L’Honneur et la Fidélité. Essai de biographie de Lucien Lippert, Erpe 1997.

Seaton A., Wojna totalna. Wehrmacht przeciw Armii Czerwonej 1941–1945, t. 1–2, Kraków–Mię¬dzyzdroje 2010.

Семенов К., Русскиe фюреры СС, „Эхо войны” Но. 2/2008.

Skibiński F., Ardeny. Historia, sztuka wojenna, służba sztabów, Warszawa 1967.

Советские танковые войска 1941–1945. Военно–исторический очерк, коллектив авторов, Мocквa 1973.

Steiner F., Ochotnicy Waffen–SS. Idea i poświęcenie, Gdańsk 2010.

Strassner P., European Volunteers, Winnipeg 1988.

Surviving Hitler and Mussolini: Daily Life in Occupied Europe, red. R. Gildea, A. Warring, O. Wieviorka, Oxford–New York 2006.

Tessin G., Verbände Und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen–SS in Zweiten Weltkrieg 1939–1945, Band 1 – Landstreitkäfte 1–5, Frankfurt/Main 1966.

Tieke W., The Caucasus and the Oil. The German–Soviet War in the Caucasus 1942/43, Winni¬peg 1995.

Завьялов А., Калядин Т., Восточно‐померанская наступательная операция советских войск. Февраль‐март 1945 г., Москва 1960.

Ziemke E. F., Stalingrad To Berlin: The German Defeat in the East, Washington D. C. 1968.


Partnerzy platformy czasopism