Mater Polonia. Z badań nad oficjum brewiarzowym ku czci św. Stanisława ze Szczepanowa Dies adest celebris autorstwa Wincentego dominikanina

Tomasz Gałuszka

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/RH.2019.01

Abstrakt


Artykuł dotyczy dziejów powstania oficjum brewiarzowego ku czci św. Sta-nisława ze Szczepanowa Dies adest celebris autorstwa dominikanina Wincentego (połowa XIII w.). Analizie źródłoznawczej zostały poddane niektóre części oficjum, w tym również hymn Gaude mater Polonia. Autor dowodzi, że oficjum wraz z hymnem powstało w środowi-sku polskich dominikanów i należy je interpretować w kontekście trzynastowiecznych debat filozoficzno-teologicznych.


Słowa kluczowe


św. Stanisław ze Szczepanowa; św. Dominik z Caleruegi; dominikanie; dominikanin Wincenty z Kielczy (Kielc); liturgia; oficjum brewiarzowe

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Banaszkiewicz J., Sicut corpus sancti Stanislai deus reintegravit oraz Bulla delegacyjna dla Jakuba z Velletri (Stanisław za Szczepanowa ok. 1030-1079), Novum 2, 1979.

Danielski W., Kult św. Wojciecha na ziemiach polskich, Lublin 1997.

Dankó J., Vetus hymnarium ecclesiasticum Hungariae, Budapest 1893.

Dobrowolski K., Kult św. Stanisława w St. Florian w średnich wiekach, Rocznik Krakowski 19, 1923.

Drelicharz W., Idea zjednoczonego królestwa w średniowiecznym dziejopisarstwie polskim, Kraków 2012.

Gałuszka T., Nieznany spór z około 1500 roku pomiędzy krakowskimi mendykantami, w: Men-dykanci w średniowiecznym Krakowie, Kraków 2008.

Garrison J. D., Pietas from Vergil to Dryden, University Park PA, Pennsylvania State Uni-versity Press 1992.

Gładysz B., O łacińskich hymnach kościelnych z polskich źródeł średniowiecznych, Przegląd Teologiczny 11, 1930.

Gładysz B., O łacińskich oficjach rymowanych z polskich źródeł, Pamiętnik Literacki 30, 1933.

Hughes A., Echoes and allusions. Sources of the Office for St Dominic, w: Aux origines de la liturgie Dominicaine: le manuscrit Santa Sabina XIV L.1, Paris-Roma 2004.

Jurek T., Polska droga do korony królewskiej 1295-1300-1320, w: Proměna středovýchodní Evropy raného a vrcholného středověku. Mocenské souvislosti a paralely Brno 2010.

Jurek T., Kizik E., Historia Polski do 1572, Warszawa 2013.

Kantorowicz E. H., Dwa ciała króla. Studium ze średniowiecznej teologii politycznej, tłum. M. Michalski, A. Krawiec, Warszawa 2007.

Kowalczyk J., Miłość do Ojczyzny w nauce św. Tomasza z Akwinu, Poznań 1975.

Kowalewicz H., Zabytki średniowiecznej liryki liturgicznej o św. Stanisławie, Analecta Cracoviensia 9, 1978.

Kubieniec J., Commemoratio: sposoby prezentacji i wykorzystania przeszłości w liturgii, w: Przeszłość w kulturze średniowiecznej Polski, t. I, Warszawa 2018.

Kuzmová S., Preaching Saint Stanislaus. Medieval Sermons on Saint Stanislaus of Cracow, his Image and Cult, Warszawa 2013.

Labuda G., Twórczość hagiograficzna i historiograficzna Wincentego z Kielczy, Studia Źró-dłoznawcze 16, 1971.

Lubac de H., The Motherhood of the Church, tłum. S. Englund, San Francisco 1982.

Ożóg K., Środowisko katedralne krakowskie w dobie kanonizacji św. Stanisława, w: Święty Stanisław w życiu Kościoła w Polsce. 750-lecie kanonizacji, Kraków 2003.

Pikulik J., Oficjum o Bożym Ciele w świetle historyczno-krytycznym, Collectanea Theologica 44, 1974, z. 3.

Pikulik J., Św. Stanisław w polskiej muzyce średniowiecznej, Studia Theologica Varsaviensia 18, 1980, z. 2.

Plezia M., Najstarsza poezja polsko-łacińska, Wrocław 1952.

Plezia M., Wincenty z Kielc historyk polski z pierwszej połowy XIII wieku, Studia Źródłoznawcze 7, 1962.

Rajman J., Przedkanonizacyjny kult św. Stanisława, Nasza Przeszłość 80, 1993.

Rusinek M., Gaude mater Polonia. Między hymnem nieszpornym a uroczystą pieśnią Uni-wersytetu Jagiellońskiego, Universitas 3, 1992.

Rusinek M., Late Medieval plainchant for the Divine Office, w: Music as Concept and Practice in the Late Middle Ages, t. III, cz. 1, Oxford 2001.

Schenk W., Kult liturgiczny św. Stanisława biskupa na Śląsku w świetle średniowiecznych rękopisów liturgicznych, Lublin 1959.

Siwczyńska A., Spór o biografię Wincentego dominikanina, Studenckie Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 13, 2001.

Skwierczyński K., Recepcja idei gregoriańskich w Polsce do początku XIII wieku, wyd. 2, Toruń 2016.

Starnawska M., Dominikanie, św. Jacek i elewacja szczątków św. Stanisława przez biskupa Prandotę, w: Mendykanci w średniowiecznym Krakowie, Kraków 2008.

Sułowski Z., Wiktorzak Z., Stanisław ze Szczepanowa, w: Hagiografia polska. Przewodnik bio-bibliograficzny, t. II, Poznań 1972.

Szymonik K., Oficjum rymowane o św. Stanisławie, Niepokalanów 1996.

Węcowski P., Początki Polski w pamięci historycznej późnego średniowiecza, Kraków 2014.

Wojciechowski T., O życiu i pismach Wincentego z Kielc, Pamiętnik Akademii Umiejętno-ści 5, 1885.

Zdanek M., Szkoły i studia dominikanów krakowskich w średniowieczu, Warszawa 2005.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism