Kształtowalność – Arystotelesowska afektywność i brakujący wymiar bycia u Heideggera

Magdalena Hoły-Łuczaj

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/RF.2021.006

Abstrakt


Ontologia Martina Heideggera, odkrywając wielowymiarowość bycia, wydaje się pomijać istotny dla jego ujawniania się wymiar. Ta luka dotyczy wzajemnego oddziaływania bytów, które pozostawia w nich ślady. Niniejsza próba zlokalizowania tego pominięcia podąża tropem Arystotelesowskiej idei działania-doznawania (O powstawaniu i niszczeniu, ks. I), tłumaczącej źródło zmian w bytach. Nawiązanie do tej Arystotelesowskiej koncepcji nie służy jednak wyłącznie do zilustrowania powyższej luki u Heideggera, ale stanowi równocześnie inspirację, by zbadać możliwość włączenia koncepcji „kształtowalności” do ontologii opierającej się na rozwiązaniach Heideggera. Byłby to wymiar bycia odnoszący się do kształtowania i bycia kształtowanymi przez inne byty, ulokowany na styku czasowości i światowości. Pozwala to pokazać, że bycie, rozumiane jako odsłanianie się swoistości poszczególnych bytów, może być odkryte również w zmianach będących wynikiem ich wzajemnego oddziaływania.


Słowa kluczowe


Heidegger; Arystoteles; wymiary bycia; zmiany; oddziaływanie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Arystoteles. 2009. Metafizyka, przeł. Kazimierz Leśniak. Warszawa: WN PWN.

Arystoteles. 2009. O powstawaniu i niszczeniu, przeł. A. Pokulniewicz. W: Andrzej Pokulniewicz. Arystoteles. O powstawaniu i niszczeniu. Tekst, przekład i studia. Warszawa: Wyd. Księży Werbistów.

Backman Jussi. 2020. „Radical Contextuality in Heidegger’s Postmetaphysics: The Singularity of Being and the Fourfold”. W: Paths in Later Heidegger’s Thought, ed. Günter Figal i in, 190–211. Bloomington: Indiana University Press.

Baran Bogdan. 1988. Saga Heideggera. Kraków: Wyd. PAT.

Brogan Walter. 2005. Heidegger and Aristotle. The Twofoldness of Being. Albany: State University of New York.

Dahlstrom Daniel. 2005. „Heidegger’s Transcendentalism”. Research in Phenomenology 35.

Don Ihde. 2010. Heidegger’s Technologies: Postphenomenological Perspectives (New York: Fordham University Press), 31.

Filek Jacek. 2014. Etyka. Reinterpretacja. Kraków: Homini.

Heidegger Martin. 1990. Aristoteles: Metaphysik IX. Von Wesen und Wirklichkeit der Kraft. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann (GA33).

Heidegger Martin. 1996. Przyczynki do filozofii. Z wydarzania, przeł. Bogdan Baran, Janusz Mizera. Kraków: Wyd. Baran i Suszczyński.

Heidegger Martin. 1997. Besinnung. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann (GA66).

Heidegger Martin. 1997. „Źródło dzieła sztuki”, przeł. J. Mizera. W: Martin Heidegger, Drogi lasu, 6–65, Warszawa: Aletheia.

Heidegger Martin. 1999. Ku rzeczy myślenia, przeł. Krzysztof Michalski, Janusz Mizera, Cezary Wodziński. Warszawa: Aletheia.

Heidegger Martin. 1999. List o „humanizmie”, przeł. Józef Tischner. W: Martin Heidegger. Znaki drogi, 271–312. Warszawa: Aletheia.

Heidegger Martin. 2001. Pytanie o rzecz. Przyczynek do Kantowskiej nauki o zasadach transcendentalnych, przeł. Janusz Mizera. Warszawa: KR.

Heidegger Martin. 2005. Bycie i czas, przeł. Bogdan Baran. Warszawa: WN PWN.

Heidegger Martin. 2007. Ontologia (Hermeneutyka fatyczności), przeł. Mateusz Bonecki, Jakub Duraj. Nowa Wieś: Wyd. Rolewski.

Heidegger Martin. 2007. Zur Sache des Denkens. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann (GA14).

Heidegger Martin. 2017. Podstawowe zagadnienia filozofii, przeł. Wawrzyniec Rymkiewicz. Warszawa: Fundacja hr. Cieszkowskiego.

Hoły-Łuczaj Magdalena. 2019. „Shapeability. Revisiting Heidegger’s Concept of Being in the Anthropocene”. Cosmos and History: The Journal of Natural and Social Philosophy 15, 1: 402–426.

Hoły-Łuczaj Magdalena. 2019. „Kształtowalność. Próba rewizji struktur Heideggerowskiego bycia w czasach antropocenu”. Analiza i Egzystencja 48: 65–87.

Malabou Catherine. 2011. The Heidegger Change. On the Phantastic in Philosophy, przeł. Peter Skafish. New York: SUNY Press.

Malabou Catherine. 2017. Ontologia przypadłości. Esej o plastyczności destrukcyjnej, przeł. Piotr Skalski. Warszawa: Fundacja Hr. Cieszkowskiego.

Minca Bogdan. 2006. Poiesis: zu Martin Heideggers Interpretationen der aristotelischen Philosophie. Würzburg: Königshausen und Neumann.

Mizera Janusz. 2006. W stronę filozofii niemetafizycznej, Martina Heideggera droga do innego myślenia. Kraków: Wyd. UJ.

O’Brien Mahon. 2019. „Nothing Against Natality”. W: Towards a New Human Being, ed. Luce Irigaray, Mahon O’Brien, Christos Hadjioannou, 221–242. London: Palgrave Macmillan.

Piotr Pasterczyk. 2010. „Znaczenie fenomenologicznych interpretacji Arystotelesa dla genezy fundamentalnej ontologii Martina Heideggera”. Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej 50: 227–235.

Pöggeler Otto. 2002. Droga myślowa Martina Heideggera, przeł. Bogdan Baran. Warszawa: Czytelnik.

Richardson William. 2003. Heidegger. Through Phenomenology to Thought. New York: Fordham University Press.

Rymkiewicz Wawrzyniec. 2015. Formy istnienia. Heidegger według Arystotelesa. Warszawa: Fundacja Augusta hr. Cieszkowskiego.

Sobota Daniel. 2011. „Ontologia przyrody we wczesnej filozofii Martina Heideggera”, Filo-Sofija 13–14 (/2–3): 737–769.

von Denker Alfred, Holger Zaborowski, Günter Figal, Franco Volpi. 2007. Heidegger-Jahrbuch: Heidegger und Aristoteles 3.

Winkler Rafael. 2018. Philosophy of Finitude Heidegger, Levinas and Nietzsche. London: Bloomsbury.

Wodziński Cezary. 2007. Heidegger i problem zła. Gdańsk słowo/obraz terytoria.

Żelazna Jolanta. 1984. „The «Essential Thought» of Martin Heidegger as a Continuation of Nietzsche’s Philosophy of Time”. Studia Filozoficzne 218, 1: 69–84.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN 0035-9599 (print)  
ISSN 2545-3173 (online)

Partnerzy platformy czasopism