Berkeley’s Christian Enlightenment

Silvia Parigi

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/RF.2018.040

Abstrakt


Berkeley i chrześcijańskie Oświecenie

Często uważano, że myśl Berkeleya nie ma związku z ogólnym duchem oświecenia a nawet jest mu przeciwna, choć duch ten przenikał zarówno jego czasy, jak i środowisko literatów oraz filozofów, pośród których się obracał. Zwłaszcza tak zwaną „drugą” filozofię Berkeleya, zawartą w De motu, Alkifronie, Obroni i wyjaśnieniu teorii widzenia i przede wszystkim w Siris – dziele, którego już sam tytuł wskazuje na tradycję neoplatońską – określano często jako postimmaterialistyczną i całkowicie “nieoświeeceniową”. W artykule wykazuję, że:

a) pojęcie “chrześcijańskiego Oświecenia” jest historycznie uzasadnione i użyteczne od strony teoretycznej, bowiem może rzucić nieco światła na postać Berkeleya i rozwój jego filozofii, nadając jej jedność oraz spójność,

b) pojęcie „chrześcijańskiego Oświecenia” można zdefiniować poprzez odniesienie do ogólnych cech Oświecenia francuskiego, przy czym jego zasadniczą treścią jest sięgająca korzeniami zarówno wieku siedemnastego, jak i filozofii starożytnej apologetyka.


Słowa kluczowe


Oświecenie; platonizm; rozum a religia; wolnomyślicielstwo; apologetyka

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Benjamin, Martin. “Medicine, morality, and the politics of Berkeley’s tar-water.” In The medical Enlightenment of the eighteenth century. Edited by A. Cunningham, R. French. Cambridge: Cambridge University Press, 1990, 165–193.

Berkeley, George. The Works. Edited by A. A. Luce and T. E. Jessop. London: Nelson, 1948–1957.

Berman, David. George Berkeley. Idealism and the man. Oxford: Clarendon Press, 1994.

Berman, David. Berkeley and Irish Philosophy. London–New York: Continuum, 2005.

Boerhaave, Herman. Praelectiones academicae in proprias Institutiones rei medicae. Edidit, et notas addidit Albertus Haller. Gottingae: apud Abram Vandenhoeck, 1740–1744.

Bonifacio, Matteo. George Berkeley e la cittadella della Cristianità. Apologetica e filosofia nel Settecento britannico. Ph. D. Thesis: University of Turin, 2018.

Boyle, Robert. The Works. Edited by Michael Hunter and Edward B. Davis. London: Pickering & Chatto, 1999.

Brykman, Geneviève. Berkeley. Philosophie et apologétique. Lille: Atelier nationale de reproduction des thèses, Paris: Vrin, 1984.

Chillingworth, William. Religion of Protestants. Oxford: L. Lichfield, 1638.

Clark, S. R. L. “God-appointed Berkeley and general good.” In Essays on Berkeley. A tercennial celebration. Edited by J. Foster, H. Robinson. Oxford: Clarendon Press, 1985, 233–253.

Ducheyne, Steffen. “The General Scholium: Some Notes on Newton’s Published and Unpublished Endeavours.” Lias-Sources and Documents relating to the Early Modern History of Ideas 33 (2006): 223–274.

Haller, Albrecht von. Elementa physiologiae corporis humani. Venetiis: apud Aloysium Milocco, 1768–1771.

Haller, Albrecht von. Primae lineae physiologiae (first ed. Göttingen 1747), Hildesheim: Olms, 1974.

Hamou, Philippe. “Boyle et la valeur de la science.” In La philosophie naturelle de Robert Boyle. Edited by M. Dennehy, C. Ramond. Paris: Vrin, 2009, 175–193.

Hunter, Michael. “How Boyle became a scientist.” History of Science 33 (1995): 59–103.

Hunter, Michael. “Boyle et le surnaturel.” In La philosophie naturelle de Robert Boyle, edited by Myriam Dennehy and Charles Ramond, Paris: Vrin, 2009, 213–236.

Hutton, Sarah. “The Cambridge Platonists: some new studies.” British Journal for the History of Philosophy 25 (2017): 851–857.

Osler, Margaret J. “From Immanent Natures to Nature as Artifice: The Reinterpretation of Final Causes in Seventeenth-Century Natural Philosophy.” The Monist 79 (1996): 388–407.

Parigi, Silvia. “Siris and the Renaissance: Some Overlooked Berkeleian Sources.” Revue philosophique de la France et de l’étranger (2010): 151–162.

Parigi, Silvia. “’Scire per causas’ vs. ‘scire per signa’: George Berkeley and scientific explanation in Siris.” In George Berkeley. Religion and Science in the Age of Enlightenment. Edited by S. Parigi. Dordrecht: Springer, 2010, 107–119.

Philo Alexandrinus. De migratione Abrahami. In Oeuvres. Edited by R. Arnaldez, C. Mondésert and J. Pouilloux. Paris: CERF, 1965.

Sina, Mario. Studi su John Locke. E su altri pensatori cristiani agli albori del secolo dei Lumi. Milano: Vita e Pensiero, 2015, 317–329.

Venturi, Franco. Utopia e riforma nell’Illuminismo. Torino: Einaudi, 1970.

Whichcote, Benjamin. Moral and Religious Aphorisms. In The Works. Aberdeen: J. Chalmers, 1751.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN 0035-9599 (print)  
ISSN 2545-3173 (online)

Partnerzy platformy czasopism