Edukacja kulturalna dorosłych w teorii i badaniach empirycznych w Polsce po 1989 roku – wybrane aspekty

Sylwia Słowińska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/RA.2016.003

Abstrakt


Artykuł ma charakter przeglądowy, jego celem jest przedstawienie najbardziej charakterystycznych koncepcji na temat edukacji kulturalnej dorosłych rozwijanych przez polskich przedstawicieli nauk o wychowaniu po roku 1989 oraz zarysowanie jej empirycznego obrazu w oparciu o dostępne wyniki badań. W pierwszej części artykułu autorka opisuje sposoby rozumienia edukacji kulturalnej w ramach polskich klasycznych (tradycyjnych) i nietradycyjnych koncepcji edukacji kulturalnej. Następnie pokazuje, że wraz z upowszechnieniem się szerokiego sposobu pojmowania edukacji jako procesu całożyciowego, dorośli pojawili się w koncepcjach edukacji kulturalnej jako jej uczestnicy i adresaci. Jednakże żadna z polskich koncepcji nie koncentruje się wyłącznie na samych ludziach dorosłych. W drugiej części artykułu zaprezentowane zostały cechy i tendencje edukacji kulturalnej dorosłych w Polsce, zrekonstruowane na podstawie przeprowadzonych w Polsce w ostatnich latach badań empirycznych. W konkluzji autorka podkreśla potrzebę rozwijania badań tego obszaru, który po roku 1989 w Polsce znalazł się poza głównym nurtem zainteresowania andragogów i wymaga pogłębionej eksploracji, pozwalającej zidentyfikować i zrozumieć dokonujące się w jego obrębie przeobrażenia

Słowa kluczowe


edukacja kulturalna dorosłych; koncepcje edukacji kulturalnej; praktyka edukacji kulturalnej

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bukraba-Rylska I., Burszta W. J. (red.) (2011), Stan i zróżnicowanie kultury wsi i małych miast w Polsce. Kanon i rozproszenie, NCN, Warszawa.

Burszta W. J. i in. (2010), Kultura miejska w Polsce z perspektywy interdyscyplinarnych badań jakościowych, NCN, Warszawa.

Depta H. i in. (2003), Edukacja kulturalna dorosłych w placówkach kulturalnych Warszawy, „Rocznik Andragogiczny”, s. 139–151.

Depta H. i in. (red.) (2004), Edukacja kulturalna dorosłych. Raport z badań międzykulturowych, Wydział Pedagogiczny UW, Szkoła Wyższa im. P. Włodkowica w Płocku, Warszawa–Płock.

Gieseke W. (2003), Transformacja kultury bez edukacji? Sytuacja edukacji kulturalnej w Europie, „Rocznik Andragogiczny”, s. 127–138.

Gieseke W. (2010), Zur Theorie und Empirie der kulturellen Erwachsenenbildung. Portale zur Kultur, „DIE“ nr 3, s. 31–34.

Gieseke W. i in. (2005), Edukacja kulturalna dorosłych w Niemczech. Studium przypadku: Berlin/Brandenburgia, Wydział Pedagogiczny UW, Szkoła Wyższa im. P. Włodkowica w Płocku, Warszawa–Płock.

Gieseke W., Kargul J. (red.) (2005), Europäisierung durch kulturelle Bildung. Bildung – Praxis- Event, t. 1, 2, Waxman, Münster–New York–München–Berlin.

Inglehart R. (2006), Pojawienie się wartości postmaterialistycznych, [w:] P. Sztompka, M. Kucia (red.), Socjologia. Lektury, Znak, Kraków, s. 334 – 348.

Jakubowski W. 2006, Edukacja kulturalna w świecie kultury popularnej, Impuls, Kraków.

Jakubowski W., Edukacja i kultura popularna, Impuls, Kraków 2001.

Jankowski D. (1994), Jeden czy wielość paradygmatów działalności kulturalnej, [w:] J. Gajda (red.) Animacja kulturalna jako problem pedagogiczny, Wydawnictwo UMCS, Lublin, s. 19–32.

Jankowski D. (2006a), Aktywność kulturalna dorosłych w sytuacji potężnienia rynku kultury i bezwładu edukacji ogólnej – wyzwania dla edukacji, [w:] B. Jedlewska

(red.), Akademickie kształcenie animatorów i menedżerów kultury w Polsce, Verba, Lublin, s. 34–41.

Jankowski D. (2006b), Pedagogika kultury. Studia i koncepcja, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.

Jankowski D., Wprowadzenie, [w:] D. Jankowski (red.), Edukacja kulturalna w życiu człowieka, Kalisz 1999, s. 5–8.

Kargul J. i in. (2004), Z prądem i pod prąd. Lubskie instytucje kultury w nowym ładzie społecznym, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego. Kargul J., Börjesson I. (2005),

Interkulturelle Forschungsprämissen und Methoden (Vorgehensweise, getrennte Untersuchungen, Gegensatzadäquanz), [w:] Deutsch- polnische Forschungsgruppe (red.), Interkulturelle Betrachtungen kultureller Bildung in Grenzregionen – mit Buckower Empfehlungen, Humboldt Universität zu Berlin, s. 26–32.

Konieczna E. (2016), Senior w kulturze – kultura dla seniora. O kulturowym wzbogacaniu człowieka starszego, „Dyskursy Młodych Andragogów”, t. 17, s. 199–212.

Korzan D. (2003), Seminarium w Płocku. Edukacja dorosłych w Polsce i w Niemczach, „Rocznik Andragogiczny”, s. 173–176.

Kujawska A. (2001), Kto ochroni twórczość ludową ? – czyli Zimowe warsztaty andragogiczne, Starbienino 11–17 02.2001, „Rocznik Andragogiczny”, s. 233–235.

Leszczyńska A., Rolbiecka M. (2013), Jubileusz 30-lecia Kaszubskiego Uniwersytetu Ludowego, Szymbark – Wieżyca, „Rocznik Andragogiczny”, s. 231–233.

Litawa A. (2016), Chór amatorski jako forma edukacji kulturalnej dorosłych na przykładzie krakowskich zespołów chóralnych, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków.

Maliszewski T. (1999), Historia i kierunki działalności edukacyjnej Kaszubskiego Uniwersytetu Ludowego, „Rocznik Andragogiczny”, s. 182–187.

Olejarz M. (2001), Udział ludzi dorosłych w Ogólnopolskim Konkursie Recytatorskim, „Edukacja Dorosłych”, nr 3, s. 103–111.

Orkwiszewska A. (1995/1996), Program Katolickiego Uniwersytetu Ludowego i jego realizacja (na przykładzie wszechnicy Ludowej W Lublinie), „Rocznik Andragogiczny”, s. 248–254.

Przybylska E. (1999), Edukacja dorosłych a muzea jako instytucje kształcenia ustawicznego, „Edukacja Dorosłych”, nr 4, s. 9–21.

Rosalska M. (2004), Katolickie uniwersytety ludowe wobec przemian współczesnej wsi polskiej, Garmond Oficyna Wydawnicza, Poznań.

Skutnik J. (2015), Krzesło w muzeum – o obecności seniorów w muzeum, „Dyskursy Młodych Andragogów”, t. 16, s. 265–278.

Słowińska S. (2007), Edukacja kulturalna w Polsce i w Niemczach. Inspiracje – propozycje – koncepcje, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.

Słowińska S. (2008), Koncepcje edukacji kulturalnej w narracjach kierowników lubuskich domów kultury, [w:] K. Olbrycht i in. (red.), Upowszechnianie kultury – wyzwaniem dla edukacji kulturalnej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, s. 132––143.

Słowińska S. (2012), Idee (koncepcje) edukacji kulturalnej, [w:] J. Kargul, Upowszechnianie kultury, animacja, komercjalizacja kultury, PWN, Warszawa, s. 219–241.

Słowińska S. (red.) (2015a), Inicjatywy angażujące osoby 50+ jako przestrzeń indywidualnego rozwoju i kształtowania kapitału społecznego, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra.

Solarczyk H. (2003), Edukacja kulturalna dorosłych w Płocku w ujęciu porównawczym, „Rocznik Andragogiczny”, s. 152–164. Solarczyk H., (2004), Edukacja kulturalna dorosłych w Polsce i w Niemczech w ujęciu porównawczym, [w:] Depta H. i in. (red.), Edukacja kulturalna dorosłych. Raport z badań międzykulturowych, Wydział Pedagogiczny UW, Szkoła Wyższa im. P. Włodkowica w Płocku, Warszawa–Płock, s. 365–376.

Szlendak T. (2010), Aktywność kulturalna, [w:] W. J. Burszta i in., Kultura miejska w Polsce z perspektywy badań interdyscyplinarnych, NCK, Warszawa, s. 112–143.

Wojnar I. (2000), Humanistyczne intencje edukacji, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa.

Netografia

Drozdowski R. i in. (2014), Praktyki kulturalne Polaków, Toruń, http://www.publicprofits.pl/upl/browser/files/praktyki-kulturalne-polakow-publikacja.pdf (otwarty

09.2016).

Fatyga B. (2014), Rekonstrukcja sensu kategorii uczestnictwa w kulturze, [w:] R. Drozdowski i in., Praktyki kulturalne Polaków, Toruń, http://www.publicprofits.pl/upl/browser/files/ praktyki-kulturalne-polakow-publikacja.pdf, s. 9–12 (otwarty 02.09.2016).

Fatyga B. i in. (2009), Jakiej kultury Polacy potrzebują i czy edukacja kulturalna im ją zapewnia. Raport o problemach edukacji kulturalnej w Polsce dla MKiDN, http://www.kongreskultury.pl/library/File/Raportedu/edukacja_kult_raport_w.pelna%281%29.pdf (otwarty 02.09.2016).

Koschany R., Skórzyńska A. (red.) (2014), Edukacja kulturowa. Podręcznik. http://www.wpek.pl/pi/98258_1.pdf, (otwarty 23.09.2016).

Krajewski M., Schmidt F. (2014a), Animacja/edukacja. Możliwości i ograniczenia edukacji i animacji kulturowej w Polsce. Raport z pierwszego etapu badań, Małopolski Instytut Kultury, Kraków, http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/files/animacja_edukacja.pdf (23.09.2016).

Krajewski M., Schmidt F. (2014b), Animacja/edukacja. Możliwości i ograniczenia edukacji i animacji kulturowej w Polsce. Raport końcowy, Małopolski Instytut Kultury, Kraków, http://e-sklep.mik.krakow.pl/ebooks/animacja-edukacja_raport-koncowy.pdf (otwarty 23.09.2016).

Landsberg P. i in. (2012), Po co seniorom kultura? Badania kulturalnych aktywności osób starszych, Poznań, https://www.academia.edu/2494034/Po_co_seniorom_kultura_Badania_kulturalnych_aktywności_osób_starszych._Raport (otwarty 23.09.2016).








ISSN 1429-186X (print)
ISSN 2391-7571 (online)

Partnerzy platformy czasopism