Zamknięcie „Przeglądu Kulturalnego” i otwarcie „Kultury” w 1963 roku – sukces moczarowców w ich walce o wpływy w środowisku inteligencji

Aleksander Długołęcki

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/Polska.2018.04

Abstrakt


Tematem artykułu jest zamknięcie przez władze w 1963 r. „Przeglądu Kulturalnego”, jednego z najbardziej popularnych kulturotwórczych tygodników społeczno-kulturalnych. W artykule naświetlono kulisy tej zaskakującej dla czytelników i pracowników redakcji decyzji. Połączenie dwóch tygodników „Przeglądu Kulturalnego” i „Nowej Kultury” (praktycznie oznaczało to ich zamknięcie) i otworzenie nowego uległego wobec władzy tygodnika „Kultura” wywołało także spore oburzenie w środowisku literackim.

 

Closing the weekly Przegląd Kulturalny and opening a new magazine Kultura in 1963 – the success of the Moczar’s group in their fight for influence in the intellectual environment

The weekly Przegląd Kulturalny, distinguishing itself from other socio-cultural magazines by, essentially, a much wider range of topics, became a tasty morsel for one of the political factions within the party. In order to take over the magazine, at first the faction had to undermine Władysław Gomułka’s confidence in the editor of Przegląd Kulturalny and prove that the involvement of the paper in promoting the affairs of the party was insufficient. The aim was achieved when the weekly was closed in June 1963. The article describes the last two years of its operation and reveals the backstage actions to close the periodical. The authorities decided, despite strong objection of the literary circles, to combine the two popular weeklies: Przegląd Kulturalny and Nowa Kultura, which in practice, however, meant that the two of them were closed, and replaced by a new, submissive to the state authorities, weekly Kultura.


Słowa kluczowe


czasopiśmiennictwo; tygodniki społeczno-kulturalne; polityka kulturalna partii; PRL

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Źródła

Archiwum Akt Nowych Warszawa:

– KC PZPR, Wydział Kultury, sygn. 237/XVIII – 191, sygn. 237/XVIII – 193, sygn. 237/XVIII – 218

– KC PZPR, Sekretariat KC, sygn. 237/V – 360

– KC PZPR, Biuro Prasy KC, sygn. 237/XIX/ 360

– GUKPPiW, sygn. 657, sygn. 666

Garlicki A., Z tajnych archiwów, Warszawa 1993

Jan Nowak-Jeziorański – Jerzy Giedroyc. Listy 1952–1998, oprac. D. Platt, Warszawa 2002

Jerzy Giedroyc, Czesław Miłosz. Listy 1952–1963, oprac. M. Kornat, Warszawa 2008

Jerzy Giedroyc, Jerzy Stempowski. Listy 1946–1969, t. 1–2, oprac. A.S. Kowalczyk, Warszawa 1998

Małachowski A., Żyłem… szczęśliwie, Warszawa 1993

Namiotkiewicz W., Byłem sekretarzem Gomułki. Z Walerym Namiotkiewiczem rozmawia Grzegorz Sołtysiak, Warszawa 2002

Osęka A., Strategia pająka. Wywiad rzeka. Rozmawia Adam Mazur, Warszawa 2011

Rakowski M.F., Dzienniki polityczne, t. 1: 1958–1962, Warszawa 1998

Rakowski M.F., Dzienniki polityczne, t. 2: 1963–1966, Warszawa 1999

Rolicki J., Wańka-wstańka. Z Januszem Rolickim rozmawia Krzysztof Pilawski, Warszawa 2013

Wierzyński M., Trzy połówki życia, Olszanica 2018

Opracowania

Adamowski J., Kozieł A., Cenzura w PRL, w: Granice wolności słowa. Materiały konferencji naukowej Kielce 4–5 maja 1995 r. red. G. Miernik, Kielce–Warszawa 1999

Chrząstek T., Na kulturalnym froncie. Analiza zawartości tygodnika „Nowa Kultura” 1950–1963, Warszawa 2016

Friszke A., Kultura czy ideologia? Polityka kulturalna kierownictwa PZPR w latach 1957–1963, w: Władza a społeczeństwo w PRL. Studia historyczne, red. A. Friszke, Warszawa 2003

Friszke A., Opozycja polityczna w PRL 1945–1980, Londyn 1994

Goban-Klas T., Niepokorna orkiestra medialna. Dyrygenci i wykonawcy polityki informacyjnej w Polsce od 1944 roku, Warszawa 2004

Koźniewski K., Historia co tydzień. Szkice o tygodnikach społeczno-kulturalnych 1950–1990, Warszawa 1999

Mielczarek T., Czasopisma społeczno-kulturalne lat osiemdziesiątych XX wieku, „Rocznik Historii Prasy Polskiej” 11, 2008, z. 1–2

Mielczarek T., Czerwony sztandar na jońskiej kolumnie. Z dziejów „Nowej Kultury” (1950–1963), „Rocznik Historii Prasy Polskiej” 1999, z. 1

Mielczarek T., Od Nowej Kultury do Polityki. Tygodniki społeczno-kulturalne i społeczno-polityczne PRL, Kielce 2003

Rokicki K., Literaci. Relacje między literatami a władzami PRL w latach 1956–1970, Warszawa 2011

Stańczak-Wiślicz K., Lata 1980–1989. Trudna dekada, w: Czasopisma społeczno-kulturalne w okresie PRL, red. U. Jakubowska, Warszawa 2011

Szaruga L., Co czytamy. Prasa kulturalna 1945–1995, Lublin 1999

Tomkowski J., Lata 1961–1970, w: Czasopisma społeczno-kulturalne w okresie PRL, red. U. Jakubowska, Warszawa 2011

Władyka W., Lata 1956–1960, w: Czasopisma społeczno-kulturalne w okresie PRL, red. U. Jakubowska, Warszawa 2011


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism