Przestrzenie wolności: między heroizmem a konformizmem

Krzysztof T. Wieczorek

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/PCh.2018.002

Abstrakt


Doświadczenie wolności może wiązać się z różnymi sytuacjami życiowymi. Zdaniem J. Tischnera, podstawowym rodzajem doświadczenia wolności jest stopniowe wyzwalanie się spod ograniczeń. Takie doświadczenie stało się zbiorowym udziałem polskiego społeczeństwa w okresie transformacji. Pierwszy nurt przemian polegał na stopniowej przebudowie ram ustrojowych w kierunku poszerzania przestrzeni wolności obywateli. Drugi wiązał się z powolną przebudową świadomości. Do wolności trzeba bowiem dojrzeć, by móc korzystać z oferowanych przez nią możliwości. Artykuł jest próbą analizy relacji i napięć między tymi dwiema ścieżkami budowania przestrzeni wolności. W ramach tej analizy ukazano przemiany sposobu rozumienia dwóch skrajnych podejść do eksploatacji wolności – heroizmu i konformizmu.


Słowa kluczowe


wolność; wyzwolenie; heroizm; konformizm; transformacja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bancerz, Michał. „Język polityki i polityków – wczoraj i dziś”. Pisma Humanistyczne 5 (2003): 172–181.

Barbrook, Richard. Przyszłości wyobrażone. Od myślącej maszyny do globalnej wioski. Tłum. J. Dzierzgowski. Warszawa: Muza S.A., 2009.

Bartoszewski, Władysław. Warto być przyzwoitym. Poznań: W Drodze, 2005.

Czubernatowa, Wanda, Józef Tischner. Wieści ze słuchanicy. Kraków: Znak, 2001.

Grzegorzewska, Wioletta. „Kompleks polski”. Tygodnik Powszechny 41 (2017): 60–62.

Hirsz, Zbigniew Jerzy. Historia polityczna Polski 1939–1993. Białystok: PPUH Book House, 1996.

Michnik, Adam, Józef Tischner, Jacek Żakowski. Między Panem a Plebanem. Kraków: Znak, 1995.

Mickiewicz, Adam. Pan Tadeusz. Paryż: A. Pinard, 1834.

Patočka, Jan. Eseje heretyckie z filozofii dziejów. Tłum. J. Zychowicz. Warszawa: Fundacja Aletheia, 1998.

Postawy i wartości w okresie konfliktu społecznego, red. Stefania Dzięcielska-Machnikowska. Warszawa: KAW, 1985.

Ratzinger, Joseph. Głód Boga. Kazania z Pentling. Tłum. P. Kaźmierczak. Kraków: WAM, 2016.

Rousseau, Jean-Jacques. „Rozprawa o pochodzeniu i podstawach nierówności między ludźmi”. Tłum. Henryk Elzenberg. W: Jean-Jacques Rousseau, Trzy rozprawy z filozofii społecznej, 107–276. Warszawa: PWN, 1956.

Ryś, Grzegorz. Moc wiary. Kraków: WAM, 2017.

Sartre, Jean-Paul. „Wolność Kartezjańska”. Tłum. I. Tarłowska. W: Filozofia i socjologia XX wieku, t. II, red. Bronisław Baczko, 309–330. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1965.

Tischner, Józef. „Człowiek zniewolony i sprawa wolności”. Znak 319–320 (1981): 123–142.

Tischner, Józef. „Homo sovieticus”. Pierwodruk: Gazeta Wyborcza 10 (1991), dodatek: Gazeta Świąteczna: 5.

Tischner, Józef. Etyka solidarności. Homo sovieticus. Kraków: Znak, 2005.

Tischner, Józef. Filozofia dramatu. Kraków: Znak, 1998.

Tischner, Józef. Myślenie według wartości. Kraków: Znak, 1982.

Tischner, Józef. Nieszczęsny dar wolności. Kraków: Znak, 1993.

Tischner, Józef. Polski kształt dialogu. Paris: Editions Spotkania, 1981.

Tischner, Józef. Polski młyn. Kraków: Nasza Przeszłość, 1991.

Tischner, Józef. Świat ludzkiej nadziei. Kraków: Znak, 1975.

Tischner, Józef. Zrozumieć własną wiarę. Kraków: Znak, 2012.

Tocqueville, Alexis de. O demokracji w Ameryce. Tłum M. Król. Warszawa: PIW, 1976.

Torańska, Teresa. Oni. Warszawa: Aneks, 1985.








ISSN 1505-6872 (print)
ISSN 2451-1951 (online)

Partnerzy platformy czasopism