Do czego pedagogom chrześcijańskim potrzebny jest dialog?

Piotr Magier

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/PCh.2017.025

Abstrakt


Dialog jest jednym z „fetyszy” współczesnej kultury Zachodu. Stanowi „termin–wytrych” używany w różnych kontekstach dla uzasadnienia różnorodnych poglądów, zwłaszcza w celu przekonania o szlachetności (słuszności) pewnego stanowiska. Popularność „dialogu” (zarówno jako zjawiska, jak i terminu) powoduje jednak, że trudno wskazać ostre znaczenie (pojęcie) przypisywane tej nazwie. Jest to termin wyraźnie wieloznaczny, a przez to niekryterialny. Oczywistość potrzeby prowadzenia dialogu, jak i rozumienie jego istoty wydaje się w tym kontekście pozorne, natomiast zaistnienie dialogu wymaga wyraźnie spełnienia szeregu wymogów, które powszechnie nie są uwzględniane. Podobnie jak na terenie szeroko pojętej kultury, również pedagogika chrześcijańska odwołuje się do kategorii dialogu. Dialog i jego synonimy są w ramach tej koncepcji pedagogicznej szeroko wykorzystywane. Problemem jest jednak określenie, czemu służy (jakie pełni funkcje) dialog zarówno na poziomie teorii, jak i praktyki pedagogiki chrześcijańskiej: czy wykorzystanie kategorii dialogu traktować można (jedynie) jako przykład „uwspółcześnienia” chrześcijaństwa, czy posiada ono głębsze podstawy teoretyczne (doktrynalne). W szczególności chodzi o kwestie zachowania chrześcijańskiej tożsamości w ramach pedagogiki. Wystąpienie ma charakter metaprzedmiotowy. Stanowi próbę określenia pojęć i funkcji, jakie kategorii dialogu przypisuje się w ramach pedagogiki chrześcijańskiej. Nie jest ono systematycznym, postulatywnym wykładem koncepcji dialogu, lecz zbiorem opisowych i wyjaśniających uwag dotyczących podjętego problemu.


Słowa kluczowe


pedagogika chrześcijańska; dialog; metateoria; tożsamość doktrynalna.

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Adamski, Franciszek. Rodzina. Wymiar społeczno-kulturowy. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2002.

Bocheński, Józef Maria. „O dialogu filozoficznym”. W: Józef Maria Bocheński, Sens życia i inne eseje, 125–135. Kraków: Wydawnictwo Philed, 1993.

Bocheński, Józef Maria. „W sprawie bożycy”. W: Józef Maria Bocheński, Sens życia i inne eseje, 125–135. Kraków: Wydawnictwo Philed, 1993.

Bocheński, Józef Maria. Sto zabobonów. Krótki filozoficzny słownik zabobonów. Kraków: Wydawnictwo Philed, 1994.

Bocheński, Józef Maria. Współczesne metody myślenia. Poznań: Wydawnictwo „W drodze”, 1992.

Broniarek, Wojciech. Gdy Ci słowa zabraknie. Słownik synonimów. Brwinów: Haroldson Press, 2010.

Bronk, Andrzej. „Pojęcie godności człowieka: uwagi metodologa”. W: Antropologiczna pedagogika ogólna, red. Marian Nowak, Piotr Magier, Iwona Szewczak, 57–74. Lublin: Wydawnictwo KUL, Wydawnictwo Gaudium, 2010.

Bornk, Andrzej, Agnieszka Salamucha. „Dialog jako droga do prawdy o człowieku”. Paedagogia Christiana 1/25 (2010): 11–32.

Bronk, Andrzej, Stanisław Majdański. „Metodologia nauk: jej zadania wczoraj i dziś”. W: Metodologia: tradycja i perspektywy, red. Monika Walczak, 9–20. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2010.

Bronk, Andrzej. „Wielość nauk i jedność nauki (Stanisława Kamińskiego opcje metodologiczne)”. W: Stanisław Kamiński, Nauka i metoda. Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk, 345–370. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1992.

Czeżowski, Tadeusz. „O dyskusji i dyskutowaniu”. W: Tadeusz Czeżowski, Odczyty Filozoficzne, 191–196. Toruń–Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969.

Dąbrówka, Andrzej, Ewa Geller. Słownik antonimów. Warszawa: Wydawnictwo MCR, 1995.

Dębowski, Józef. „«Prawda dialogu» czyli jak uniknąć instrumentalizacji prawdy?”. W: Dialog w kulturze, red. Marek Szulakiewicz, Zbigniew Karpus, 67–93. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2003.

Długosz-Kurczabowa, Krystyna. Słownik etymologiczny języka polskiego. Warszawa: PWN, 2005.

Drabik, Lidia, Aleksandra Kubiak-Sokół, Elżbieta Sobol, Lidia Wiśniakowska. Słownik Języka Polskiego PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.

Dudek, Wincenty. „Dialog ekumeniczny”. W: Encyklopedia Katolicka, t. 3, red. Romuald Łukaszczyk, Ludomir Bieńkowski, Feliks Gryglewicz, 1270–1277. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1989.

Dunaj, Bogusław. Słownik współczesnego języka polskiego. T. I. Kraków: Wydawnictwo SMS, 2000.

Horowski, Jarosław. „Milczenie jako przestrzeń dialogu”. Kwartalnik Pedagogiczny 4/226 (2012): 39–51.

Ingarden, Roman. „O dyskusji owocnej słów kilka”. W: Roman Ingarden, Książeczka o człowieku, 187–189. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1973.

Kamiński, Stanisław. Nauka i metoda. Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1992.

Kochanowicz, Jerzy. „Chrześcijański postulat dialogu międzyreligijnego jako wkład w budowanie pokoju”. W: Dialog w kulturze, red. Marek Szulakiewicz, Zbigniew Karpus, 15–21. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2003.

Korpanty, Józef. Słownik łacińsko-polski. T. 1: A-H. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2001.

Krąpiec, Mieczysław Albert. Rozważania o narodzie. Lublin: Fundacja Servire Veritati Instytut Edukacji Narodowej, 2004.

Kunowski, Stefan. Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie, 2001.

Łukaszczyk, Romuald, Ryszard Miś, Henryk Zimoń. „Dialog z religiami pozachrześcijańskimi”. W: Encyklopedia Katolicka, t. 3, red. Romuald Łukaszczyk, Ludomir Bieńkowski, Feliks Gryglewicz, 1277–1281. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1989.

Magier, Piotr. „O pedagogicznym rozumieniu «dobra dziecka»”. W: Dziecko w przestrzeni życia społecznego, red. Jadwiga Daszykowska, Andrzej Łuczyński, 27–50. Stalowa Wola: Wydział Zamiejscowy Nauk o społeczeństwie KUL, 2013.

Magier, Piotr. „Problematyka «wyzwań współczesności» w pedagogice chrześcijańskiej”. Studia Scientifica Facultatis Paedagogicae Universitas Cahtolica Ružomberok 4 (2012): 81–91.

Magier, Piotr. „Tożsamość pedagogiki chrześcijańskiej”. W: Pedagogika chrześcijańska. Tradycja, współczesność, nowe wyzwania, red. Jarosław Michalski, Aldona Zakrzewska, 336–345. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2010.

Nowak, Marian. Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL, 1999.

Nowak, Marian. „Tożsamość pedagogiki chrześcijańskiej”. Paedagogia Christiana 1/31 (2013): 25–44.

Milerski Bogusław. „Pedagogika dialogu jako pedagogika hermeneutyczna”. W: Pedagogika dialogu. Dialog jako droga rozumienia i samorozumienia, red. Dorota Jankowska, Marlena Grzelak-Klus, 21–31. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, 2016.

Nagórko, Alicja, Marek Łaziński, Hanna Burkhardt. Dystynktywny słownik synonimów. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2004.

Olbrycht, Katarzyna. „Współczesne obszary pedagogiki chrześcijańskiej”. Paedagogia Christiana 1/31 (2013): 121–135.

Pedagogika chrześcijańska. Tradycja, współczesność, nowe wyzwania, red. Jarosław Michalski, Aldona Zakrzewska. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2010.

Skorulski, Krzysztof. „Ferdinand Ebner i miejsce filozofii dialogu w myśli katolickiej XX wieku”. Paedagogia Christiana 1/27 (2011): 49–68.

Stachowski, Zbigniew. „Miejsce dialogu w kulturze chrześcijańskiej”. W: Dialog w kulturze, red. Marek Szulakiewicz, Zbigniew Karpus, 239–251. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2003.

Szafrański, Adam. „Dialog wewnątrzkościelny”. W: Encyklopedia Katolicka, t. 3, red. Romuald Łukaszczyk, Ludomir Bieńkowski, Feliks Gryglewicz, 1262–1270, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1989.

Szulakiewicz, Marek. „Wprowadzenie”. W: Dialog w kulturze, red. Marek Szulakiewicz, Zbigniew Karpus, 15–21. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2003.

Śliwerski, Bogusław. „W odpowiedzi Zbigniewowi Barcińskiemu na jego uwagi odnośnie do mojej książki Pedagogika dziecka. Studium Pajdocentryzmu”. Katecheta 9 (2008): 56–65.

Tarnowski, Janusz. „Pedagogika egzystencjalna”. W: Pedagogika. Podręcznik akademicki, t. 1, red. Zbigniew Kwieciński, Bogusław Śliwerski, 248–260. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008.

Tyburski, Włodzimierz. „Dialog w myśleniu i argumentacji filozofów”. W: Dialog w kulturze, red. Marek Szulakiewicz, Zbigniew Karpus, 23–39. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2003.

Walczak, Monika. „Godność człowieka: kategoria opisowa, wartościująca i normatywna”. W: Antropologiczna pedagogika ogólna, red. Marian Nowak, Piotr Magier, Iwona Szewczak, 75–85. Lublin: Wydawnictwo KUL, Wydawnictwo Gaudium, 2010.

Weclewski, Zygmunt. Słownik grecko-polski. Lwów: Księgarnia Samuela Bodeka Ul. Batorego L.20, 1929.

Wilk, Józef. Pedagogika rodziny. Zagadnienia wybrane. Lublin: Episteme, 2016.

Wołoszyn, Stefan. Nauki o wychowaniu w Polsce w XX wieku. Próba zarysu encyklopedycznego. Warszawa: Instytut Badan Edukacyjnych, 1993.

Wychowanie chrześcijańskie. Między tradycją a współczesnością, red. Alina Rynio. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2007.

Zgółkowska, Halina. Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny. T. 8. Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 1996.

Ziemiński, Ireneusz. „O możliwości dialogu miedzy religiami kilka banalnych uwag”. W: Dialog w kulturze, red. Marek Szulakiewicz, Zbigniew Karpus, 221–238. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2003.

Zychowicz, Piotr. Żydzi. Opowieści niepoprawne politycznie. Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2016.

Żmigrodzki, Piotr. Słownik synonimów i antonimów. Warszawa: Wydawnictwo Egmont Polska, 2009.








ISSN 1505-6872 (print)
ISSN 2451-1951 (online)

Partnerzy platformy czasopism