Fransa de Waala stanowisko w sporze o genezę moralności i jego konsekwencje dla pedagogiki religii

Agnieszka Salamucha

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/PCh.2015.007

Abstrakt


W swoim artykule przedstawiam jedno ze stanowisk w sporze o genezę moralności, budowane z punktu widzenia ewolucjonizmu, a reprezentowane przez psychologów społecznych i innych naukowców, a zwłaszcza prymatologa Fransa de Waala. Istotą dyskusji jest ciągłość rozwoju intelektu ludzi i (innych) zwierząt. Odniosę się do kontrowersji między tak zwaną teorią fasady (moralne skłonności/zdolności nie są wytworem ewolucji; przodkowie człowieka stali się moralni dzięki racjonalnym wyborom) oraz teorią matrioszki (podstawa moralności – empatia – pochodzi i rozwinęła się na drodze ewolucji). Jeżeli jednak zaakceptujemy tezę o ewolucyjnym pochodzeniu ludzkiej moralności, czy potrzebujemy jeszcze w naszym jednostkowym i społecznym życiu idei Boga jako prawodawcy, zarządcy i sędziego, która wydaje się fundamentalna dla pedagogiki religii? I jeżeli fundamenty ludzkiej moralności są wrodzone, jak powinniśmy zmienić ideę edukacji religijnej?

Słowa kluczowe


geneza moralności; ewolucja; teoria fasady; teoria matriosz- ki; pedagogika religii

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Damasio, Antonio. Błąd Kartezjusza. Emocje, rozum i ludzki mózg. Poznań: Rebis 1999.

de Waal, Frans. Bonobo i ateista. W poszukiwaniu humanizmu wśród naczelnych. Kraków: Copernicus Center Press, 2014.

de Waal, Frans. Małpa w każdym z nas. Dlaczego seks, przemoc i życzliwość są częścią natury człowieka?. Kraków: Copernicus Center Press, 2015.

de Waal, Frans. Małpy i filozofowie. Kraków: Copernicus Center Press, 2013.

Doris, John. Lack of Character: Personality and Moral Behavior. Cambridge University Press, 2002.

Haidt Jonathan. Prawy umysł. Dlaczego dobrych ludzi dzieli religia i polityka. Sopot: Smak Słowa, 2014.

Haidt, Jonathan. „The Emotional Dog and Its Rational Tail: A Social Intuitionist Approach to Moral Judgment”, Psychological Review (2001): 814–834. Kłysiak, Krzysztof, Wojciech Chudy. „Intuicja”. W: Encyklopedia Katolicka, t. 7, 402–404. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1997.

Szostek, Andrzej. Pogadanki z etyki. Częstochowa: Niedziela, 1993.

W poszukiwaniu moralnego charakteru, red. Natasza, Artur Szutta. Lublin: Academicon, 2015.

Walczak, Monika. Wgląd i poznanie. Epistemologia Bernarda J.F. Lonergana. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2012.

Welzer, Harald. Sprawcy. Dlaczego zwykli ludzie dokonują masowych mordów. Warszawa: Scholar, 2010.

Zimbardo, Philip. Efekt Lucyfera. Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło? Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008.








ISSN 1505-6872 (print)
ISSN 2451-1951 (online)

Partnerzy platformy czasopism