Ustrojowe i finansowe podstawy prawne ochrony zdrowia w Polsce – wybrane zagadnienia

Elżbieta Feret

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/PBPS.2020.001

Abstrakt


Jednym z podstawowych wymienionych przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej zadań publicznych realizowanych na rzecz obywateli jest ochrona zdrowia. W tym zakresie każdemu obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej zagwarantowane zostało prawo do korzystania ze świadczeń oferowanych przez państwo i poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Celem tych świadczeń ma być zapewnienie stałego i niczym nieograniczonego dostępu do systemu opieki zdrowotnej. Ten dostęp może być zapewniony wyłącznie na podstawie właściwie zorganizowanego systemu finansowania jednostek organizacyjnych realizujących zadania z zakresu zdrowia, stąd tak ogromnie istotną kwestią jest nie tylko skonstruowanie całego systemu świadczeń zdrowotnych, ale także zagwarantowanie każdej z jednostek działających w tym zakresie odpowiednich środków finansowych. W świetle obowiązujących przepisów prawa w Polsce akty prawne, które mają stanowić nie tylko ustrojowe, ale i finansowe podstawy działania służby zdrowia, są bardzo rozbudowane i przybierają postać licznych, odrębnych regulacji prawnych. To czyni bardzo trudnym jednoznaczne i jednolite zdefiniowanie zasad finansowania zadań publicznych w zakresie ochrony zdrowia. Kiedy jeszcze dodatkowo z tak licznych unormowań prawnych wynika możliwość ich realizacji także przez podmioty prywatne przy udziale środków publicznych, tytułowe zagadnienie staje się jeszcze bardziej skomplikowanym. Z uwagi na powyższe wybór tematu, w ocenie autora, jest niezwykle ważny, ale jednocześnie skomplikowany ze względu na ograniczenia techniczne, wynikające z opracowań w formie artykułów naukowych. Jednakże podniesione kwestie mogą stanowić bazę do dyskusji i dalszych, szerszych, tworzonych na podstawie zmieniających się wciąż przepisów prawa aktualnych opracowań w tym zakresie. Z uwagi na powyższe w artykule zostaną zasygnalizowane jedynie dwa zasadnicze zagadnienia. Pierwsze, związane z funkcjonowaniem organów władzy publicznej w obszarze ochrony zdrowia na szczeblu państwowym i samorządowym związanym z określeniem form organizacyjnoprawnych działających w ramach sektora finansów publicznych. Drugie, polegające na zasygnalizowaniu możliwości realizacji opieki zdrowotnej także przez podmioty prywatne, dla których ustawodawca także przewidział uprawnienie do wykorzystywania środków budżetowych w celu wykonywania zadań z zakresu opieki zdrowotnej.

Słowa kluczowe


ochrona zdrowia; publiczna służba zdrowia; sektor finansów publicznych; jed-nostki służby zdrowia działające poza sektorem finansów publicznych

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bagińska E., Śliwka M., Świderska M., Wałachowska M. [w:] M. Nesterowicz (red.), Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Komentarz, Instytut Problemów Ochrony Zdrowia, Warszawa 2009.

Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2009.

Bański R., Granice prawnej ochrony wartości w społeczeństwie demokratycznym – zakres ochrony wartości zdrowia człowieka, Znak, Kraków 2005.

Buczkowski Ł, Żukowski L.J., Formy współpracy międzynarodowej lokalnych jednostek samorządu terytorialnego, http://www.wspia.eu/file/18697/05-Buczkowski+Żukowski.pdf.

Chądzyński J., Nowakowska A., Przygodzki Z., Region i jego rozwój w warunkach globalizacji, CeDeWu, Warszawa 2007.

Dębska A., Wojskowa służba zdrowia – wybrane problemy funkcjonowania, „Obronność – Zeszyty Naukowe Wydziału Zarządzania i Dowodzenia Akademii Obrony Narodowej” 2012, nr 3, s. 33–42.

Feret E., Human (citizen) rights and legal and financial regulations in Poland, [w:] M. Mamiński, M. Rzewuski (red.), Contemporary problems of human rights – selected aspects, UKSW, Warszawa 2019.

Gajl N., Gospodarka budżetowa w świetle prawa porównawczego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993.

Gizbert-Studnicki T., Grabowski A., Normy programowe w konstytucji [w:] J. Trzciński (red.), Charakter i struktura norm konstytucji, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1997.

Goździkowski J. [w:] D. Brzezińska-Grabarczyk, M. Narolski (red.), Prawo o działalności leczniczej w praktyce. Przekształcenia zakładów opieki zdrowotnej, Wolters Kluwer, Warszawa 2012.

Jabłoński M., Obywatelstwo polskie jako przesłanka realizacji konstytucyjnych praw i wolności [w:] J. Ciapała, K. Flaga-Gieruszyńska (red.), Prawa podmiotowe. Pojmowanie w naukach prawnych. Zbiór studiów, Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2006.

Jagoda J., Samorządowe osoby prawne, „Samorząd Terytorialny” 2011, nr 1–2, s. 5–16.

Jarosz-Żukowska S., Prawo do ochrony zdrowia i dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej [w:] M. Jabłoński (red.), Realizacja i ochrona konstytucyjnych wolności i praw jednostki w polskim porządku prawnym, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 2014.

Jasiński G., Wybrane aspekty organizacji i metod finansowania systemów ochrony zdrowia w państwach europejskich, „Biuletyn Kas Chorych” 2001, nr 3–4, s. 16–22.

Jasudowicz T., Prawo do zdrowia [w:] B. Gronowska, T. Jasudowicz, M. Balcerzak, M. Lubiszewski, R. Mizerski (red.), Prawa człowieka i ich ochrona, TNOiK, Toruń 2010.

Jończyk J., Transformacja ubezpieczeń społecznych i ochrony zdrowia [w:] H. Szurgacz (red.), Konstytucyjne problemy prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2005.

Klich J., Państwo i rynek w sektorze ochrony zdrowia w Polsce: kierunki i perspektywy, https://www.ue.katowice.pl/fileadmin/_migrated/content_uploads/25_J.Klich_

Panstwo_i_rynek_w_sektorze_ochrony....pdf, (dostęp: 7.03.2020 r.).

Kowalczyk M., Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce w latach 1999–2015, „Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie” 2015, nr 20, s. 139–148.

Lach D.E., Zasada równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, Wolters Kluwer, Warszawa 2011.

Mała encyklopedia wojskowa, tom III (R–Ż), Wyd. MON, Warszawa 1971.

Lenio P., Publicznoprawne źródła finansowania ochrony zdrowia, Wolters Kluwer, Warszawa 2018.

Nitszke A., System agencji Unii Europejskiej, KON Tekst, Kraków 2017.

Nojszewska E., System ochrony zdrowia w Polsce, Wolters Kluwer, Warszawa 2011.

Ostrzyżek A., Prawo do ochrony zdrowia w świetle artykułu 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku, „Prawo i Medycyna” 2005, nr 4, s. 65–75.

Ortyl G., Jacyna M., Problemy decyzyjne a uwarunkowania prawno-organizacyjne i ekonomiczne zarządzania w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej (SPZOZ), „Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego” 2017, nr 2, s. 138–145.

Pietraszewska-Macheta A., Kontraktowanie świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia, Wolters Kluwer, Warszawa 2014.

Ryć K., Sobczak A. (red.), Publiczna czy niepubliczna opieka zdrowotna. Koncepcje, regulacje, zarządzanie, Wolters Kluwer, Warszawa 2010.

Sagan M., Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 roku, sygn. akt I KZP 32/05, „Prokuratura i Prawo” 2006, nr 5, s. 157–173.

Sawicka K., Procedura tworzenia budżetu jednostki samorządu terytorialnego [w:] J. Glumińska-Pawlic, K. Sawicka (red.), Budżet jednostki samorządu terytorialnego, Zachodnie Centrum Organizacji, Zielona Góra 2002.

Sarnecki P., Normy programowe w Konstytucji i odpowiadające im wolności konstytucyjne [w:] L. Garlicki, A. Szmyt (red.), Sześć lat Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Doświadczenia i inspiracje, Wydawnictwo Sejmowe: Kancelaria Sejmu, Warszawa 2003.

Winczorek P., Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Liber, Warszawa 2000.

Wiśniewski L., Pojęcie i konstrukcja prawna praw socjalnych [w:] L. Wiśniew-ski (red.), Podstawowe prawa jednostki i ich ochrona sądowa, Wydawnictwo Sejmowe: Kancelaria Sejmu, Warszawa 1997.








ISSN 2300-9853 (print)
ISSN 2353-7086 (online)

Partnerzy platformy czasopism