Health Education in Upper Secondary Schools – Assumptions and Opportunities of Implementation in the Light of the Curriculum

Dorota Pankowska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/PBE.2020.001

Abstrakt


The effectiveness of health education, an important area of school education, depends on many factors. One of them is the conceptual layer expressed in the core curriculum. The aim of the research presented in this article was to check whether the learning objectives and content in Polish upper secondary school curricula are consistent with theoretical assumptions based on the achievements of health pedagogy. Qualitative and quantitative content analysis was used. First, the main assumptions of school health education were reconstructed to define analytical categories for further research (dimensions of health in a holistic model, concepts
of health, pillars of health education, and methodological approaches). Then, the learning objectives and content of the 2018 core curriculum for Polish upper secondary schools were
analysed. The obtained results indicate insufficient compliance of objectives and content with the assumptions of health education, which suggests the existence of a hidden program
in this area already at the conceptual level.


Słowa kluczowe


health education; health pedagogy; core curriculum analysis

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Boguszewski, R. (2016). Zdrowie i prozdrowotne zachowania Polaków. Komunikat z badań [Poles’ Health and Health Behaviours. Research Message], 138. Warszawa: CBOS. Retrived from https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2016/K_138_16.PDF.

Chotkowska, K. (2018). Promocja zdrowia psychicznego w edukacji dzieci i młodzieży [Mental Health Promotion in the Education of Children and Youth.]. In: E. Grudziewska, & M. Mikołajczyk (Eds.), Wybrane problemy społeczne. Teraźniejszość – przyszłość [Chosen Social Problems. The Present – The Future], (pp.177–186). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Czarnecka, M., & Cierpiałkowska, L. (2007). Naukowe a subiektywne koncepcje zdrowia i choroby wśród studentów i ich determinanty [Scientific and Subjective Concepts of Health and Illness among Students and Their Determinants]. Nowiny Lekarskie, 2(72), 161–165.

Demel, M. (2002), Pedagogika zdrowia [Health Pedagogy]. Chowanna, 1, 3–26.

Dziukiewicz, J. (2018), Mass media jako przestrzeń kreowania zachowań zdrowotnych społeczeństwa – dwie strony medalu [Mass Media as a Space for Creating Public Health Behaviors – Two Sides of the Coin]. Media i Społeczeństwo, 9, 127–142.

Dzwonkowska-Godula, K. (2016). Stosunek młodych ludzi do własnego zdrowia a ideologia healthismu [Attitudes of Young People to their Own Health and the Ideology of Healthism]. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 58, 25–46.

Garncarek, E. (2017). Zachowania prozdrowotne kobiet młodych, w średnim wieku i starszych [Health Behaviors of Young, Middle-aged and Old Women]. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 60, 201–216.

Gaweł, A. (2016a). Szkoła i nauczyciel wobec współczesnych wyzwań promocji zdrowia dzieci i młodzieży [Schools and Teachers in the Face of Contemporary Challenges of Promoting the Health of Children and Youth]. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 3(XXXV), 137–152.

Gaweł, A. (2016b). Rozwój teorii i praktyki wychowania zdrowotnego i jego konteksty w późnej nowoczesności [Development of the Theory and Practice of Health Education and its Contexts in Late Modernity]. In: A. Gaweł, & B. Bieszczad (Eds.), Reinterpretacje kontekstów wychowania [Reinterpretations of Educational Contexts], (pp. 19–61). Kraków: LIBRON.

Grad, I., & Kiliś-Pstrusińska, K. (2015). Postrzeganie zdrowia jako wartości osobistej przez młodzież szkół licealnych [Perception of Health as a Personal Value by High School Students]. Family Medicine & Primary Care Review, 1(17), 19–23.

Ilu uczniów chodzi na religię? Kościół publikuje dane, [How Many Students Attend Religion Classes? Church Publishes Data] (2020). Głos Nauczycielski, 7.01, Retrived 15 March 2020 from https://glos.pl/ilu-uczniow-chodzi-na-religie-kosciol-publikuje-dane.

Kostencka, A. (2015). Umiejętności życiowe a zdrowie – nowa koncepcja edukacji zdrowotnej w polskiej szkole [Life Skills and Health – a New Concept of Health Education in Polish Schools]. In: J. Broďáni (Ed.), Pohyb a kvalita života – zborník príspevkov z medzinárodnej vedeckej konferencie I [Physical Activity and The Quality of Life – a Collection of Papers from an International Scientific Conference], (pp.155–163). Nitra: KTVS PF UKF.

Kostencka, A., Iwańska A., & Kostencka, A. (2014). Aktywność fizyczna i czas wolny młodzieży gimnazjalnej Chełmna [Physical Activity and Free Time of Chełmno Junior High School Students]. In: A. Kostencka, H. Żukowska, M. Szark-Eckardt, R. Muszkieta, & E. Bendíková (Eds.), Osoba – edukacja, aktywność fizyczna, zdrowie [Person – Education, Physical Activity, Health], (pp.128–146). Bydgoszcz: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego.

Kubińska, Z., & Pańczuk, A. (2016). Zachowania zdrowotne nauczycieli wychowania fizycznego jako element kompetencji zdrowotnych [Health Behaviors of Physical Education Teachers as an Element of Health Competences]. Rozprawy Społeczne, 3(10), 78–85.

Latoch-Zielińska, M. (2014). W niewoli wyglądu. O kreowaniu wizerunku młodych ludzi w Internecie [In Captivity of Appearance. On Creating the Image of Young People Online]. In: M. Karwatowska, R. Litwiński, A. Siwiec, & B. Jarosz (Eds.), O płci, ciele i seksualności w języku i mediach [About Sex, Body and Sexuality in Language and in the Media], (pp. 295–306). Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Leksy, K. (2019). Świadomość zdrowotna uczniów w kontekście zapobiegania chorobom nowotworowym [Student Health Awareness and Cancer Prevention]. Pedagogika Społeczna, 2(72), 87–99.

Lewicka-Zelent, A., Zubrzycka-Maciąg, T., Kwiatkowski, P., & Trojanowska, E. (2018). Sytuacja uczniów klasy VII zreformowanej szkoły podstawowej. Raport Rzecznika Praw Dziecka przygotowany na podstawie sondażu opinii młodzieży, rodziców, nauczycieli i dyrektorów szkół [Situation of the 7 Grade Students of the Reformed Primary School. Report of the Ombudsman for Children Prepared on the Basis of a Survey with Young People, Parents, Teachers and School Headmasters]. Warszawa (text obtained from the author).

Łosiak-Pilch, J. (2017). Koncepcja zdrowia u młodzieży szkół ponadgimnazjalnych [Concept of Health Among Adolescents]. Forum Pedagogiczne, 2, 17–31, doi: 10.21697/fp.2017.2.02.

Michalska, P., & Kukuła, D. (2017). Healthism – kult zdrowia czy współczesne zagrożenie behawioralne? [Healthism – a Cult of Health or a Modern Behavioral Threat?]. In: M. Maciąg, & K. Maciąg (Eds.), Zagrożenia i problemy cywilizacyjne XXI w. – przegląd i badania [Threats and Problems of 21st Century Civilization – Review and Research], (pp. 7–17). Lublin: Wydawnictwo Naukowe Tygiel.

Nackiewicz, J., & Baran, Z. (2019). Epidemia otyłości dzieci w 2. Dekadzie XXI w. w Polsce i w Europie. Aspekt medyczny i aspekt ekonomiczny problemu [Obesity Epidemic in Children in the Second Decade of the 21st Century in Poland and Europe. Medical and Economic Aspects of the Problem]. Prace Naukowe WSZIP, 1(47), 75–87.

Nitecka-Walerych, A. (2014). Aktywność ruchowa młodzieży ponadgimnazjalnej – dostępność i ograniczenia [Physical Activity of High School Students – Accessibility and Limitations]. In: A. Kostencka, H. Żukowska, M. Szark-Eckardt, R. Muszkieta, & E. Bendíková (Eds.), Osoba – edukacja, aktywność fizyczna, zdrowie [Person – Education, Physical Activity, Health], (pp.171–189). Bydgoszcz: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego.

Ogińska-Bulik, N. (2017). Psychologiczne zasoby sprzyjające zdrowiu. [Psychological Resources Conducive to Health]. In: B. Woynarowska (Ed.), Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne. Metodyka. Praktyka [Health Education. Theoretical Background. Methodology. Practice], (pp.46–57). Warszawa: PWN.

Pankowska, D. (1995). Jak pomagać uczniom w rozwoju? – koncepcja przedmiotu „Psychologia praktyczna” [How to Help Students Develop? – Concept of „Practical Psychology” Classes]. Edukacja, 4, 66–69.

Patrzałek, W. (2017). Determinanty stylu życia młodych konsumentów [Young Consumers’ Lifestyle Determinants]. Marketing i Zarządzanie, 2, 63–71.

Puchalski, K. (2008). Uwarunkowania aktywności zdrowotnej w kontekście promocji zdrowia – szkic socjologicznego modelu [Determinants of Health Activity in the Context of Health Promotion – a Draft of the Sociological Model]. In: I. Heszen, & J. Życińska (Eds.), Psychologia zdrowia – w poszukiwaniu pozytywnych inspiracji [Health Psychology – in Search of Positive Inspirations], (pp. 205–222). Warszawa: Wydawnictwo SWPS Academica.

Rasmus, P., Stetkiewicz-Lewandowicz, A., Talarowska, M., & Sobów, T. (2013). Edukacja zdrowotna z perspektywy współczesnych wyzwań i zagrożeń [Health Education from the Perspective of Contemporary Challenges and Threats]. Polski Merkuriusz Lekarski, XXXIV, 363–367.

MEN [Ministry of National Education] (2009). Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 listopada 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, Dz. U. 2009, Nr 4, poz. 17 [Decree by the Minister of National Education of November 23, 2008 on the core curriculum for pre-school education and general education in specific types of schools, OJ 2009, No. 4, item 17].

MEN [Ministry of National Education] (2018). Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II st, Dz. U. 2018, item 46. [Decree by the Ministry of National Education of January 30, 2018 regarding the core curriculum for general education for high schools, vocational schools and secondary schools, OJ 2018, item 467].

Syrek, E. (2019). Teoretyczne podstawy współczesnej pedagogiki zdrowia jako subdyscypliny pedagogiki [The Theoretical Basis of Contemporary Health Pedagogy as a Pedagogical Subdiscipline]. Pedagogika Społeczna, 2(72), 9–23.

Wojciechowska, K. (2014). Nauczyciel – przewodnikiem w procesie promowania zdrowia w szkole [Teacher – a Guide in the Process of Promoting Health at Schools]. Roczniki Pedagogiczne, 6(42)/ 2, 127–141.

Wolny, B. (2019). Edukacja zdrowotna w szkole. Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli [Health Education at School. A Guide for School Principals and Teachers]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.

Woynarowska, B. (2014a). Przedmowa [Foreword]. In: B. Woynarowska (Ed.), Organizacja i realizacja edukacji zdrowotnej w szkole. Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych [Organization and Implementation of Health Education in Schools. A Guide for School Heads and Upper Secondary School Teachers], (p.5). Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.

Woynarowska, B. (2014b). Cechy współczesnej edukacji zdrowotnej [Features of Modern Health Education]. In: B. Woynarowska (Ed.), Organizacja i realizacja edukacji zdrowotnej w szkole. Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych [Organization and Implementation of Health Education in Schools. A Guide for School Heads and Upper Secondary School Teachers], (pp.14–18). Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.

Woynarowska, B. (Ed.) (2014). Organizacja i realizacja edukacji zdrowotnej w szkole. Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych [Organization and Implementation of Health Education at School. A Guide for School Principals and Secondary School Teachers]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji.

Woynarowska, B. (2017a). Modele zdrowia [Health Models]. In: B. Woynarowska (Ed.), Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne. Metodyka. Praktyka [Health Education. Theory. Methodology. Practice], (pp. 21–26). Warszawa: PWN.

Woynarowska, B. (2017b). Modele czynników warunkujących zdrowie [Models of Health Determinants]. In: B. Woynarowska (Ed.), Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne. Metodyka. Praktyka [Health Education. Theory. Methodology. Practice], (pp.43–45). Warszawa: PWN.

Woynarowska, B. (2017c). Dbałość ludzi o zdrowie [People’s Healthcare]. In: B. Woynarowska (Ed.), Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne. Metodyka. Praktyka [Health Education. Theory. Methodology. Practice], (pp.85–91). Warszawa: PWN.

Woynarowska, B. (Ed.) (2017). Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne. Metodyka. Praktyka [Health Education. Theory. Methodology. Practice]. Warszawa: PWN.

Woynarowska, B., Ostaszewski, K., & Kulmatycki, L. (2014). Działania szkół na rzecz zdrowia w Polsce. Diagnoza i rekomendacje [School Activities for Health in Poland. Diagnosis and Recommendations]. Studia BAS, 2(38), 169–187.

Zaleski-Ejgierd, A. (2014). Uwarunkowania edukacji zdrowotnej. Wychowanie fizyczne w szkołach [Determinants of Health Education. Physical Education in Schools]. Kontrola i audyt, 5, 39–54.








ISSN 1895-4308 (print)
ISSN 2392-1544 (online)

Partnerzy platformy czasopism