Czy Piłat był zainteresowany tym, "co to jest prawda?"

Piotr Sobotka

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LinCop.2009.018

Abstrakt


As the point of departure for my analysis in this article, I propose Polish sentences

(1a)  A cóż jest prawda?
(1b)  Co jest prawda?
(1c)  Cóż jest prawda?
(1d)  Cóż to jest prawda?.

All of them are translation Greek phrase T… ™stin ¢l»qeia (Pilate’s question in John  18,38).  In order  to understand the  semantic  relationships between  their elements, and  according to original sentence, it is necessary to consider the meaning of the particles  and a. The Polish emphatic modificator in such contexts as above influences the  semantics of wh-questions: it demands a definite context; changes, or only modifies, the  intonational contour of sentences – when it is used, the tempo of the utterance is slower  than without  it,  and  sharpening  of  the  tone  is moving  from  the  pronoun  to  the  right  part of the question; it weakens the settling of truth datī quastionis, which sometimes (in connection with utterance intonation) causes the blockade of an answer position. In  particular situations such sentences as (1d) can express contempt (or similar emotions) for  the object of questioning. Next, the initial operator a is homonymic to the conjunction a, it joins an additional information or expresses the relation of excluding. It can announce  a reply in a dialogue, join references to the definite context, and sometimes a request  for expanding or explaining any fact or state of  things. Also a can be an indicator of  oppositional rights. In my opinion Pilate – truly involved in understanding Jesus’s rights  – asks about the meaning of truth, which is indicated in John’s metalanguage phrase T… ™stin _ and metalanguage use  the of nominative noun ¢l»qeia, also the main noncontrastive   stress  falls on  the  rhematic pronoun,  therefore we have  here  an  authentic  wh- question, not  a  speech act expressing Pilate’s contempt  for  truth. This  is why  the  Polish sentences (1a), (1c), (1d) are – in relation to the meaning of and a – unfortunate.  Pilate was interested in what was the truth of Jesus.


Słowa kluczowe


semantyka; partykuła -ż(e); partykuła a; alétheia; język nieprzedmiotowy; Ewangelia wg św. Jana

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Źródła:

Biblia, 1572, przekł. S. Budny, Nieśwież: D. Łęczycki w Drukarni i nakładem Kawieczyńskich.

Biblia, 1599, przekł. J. Wujek, Kraków: W Drukarni Łazarzowej.

Biblia, 2000, op. zespół biblistów polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań: Wydawnictwo Pallottinum.

Biblia Święta. Tho ieſt Kſięgi Starego y Nowego Zakonu właſnie z Zydowskiego, Greckiego y Łaćińskiego nowo na Polski ięzyk z pilnośćią y wiernie wylożone, 1563,Brześć Litewski: Bernard Wojewódka.

Biblia Święta. To jeſt Księgi Starego y Nowego Przymierza z Zydowſkiego y Greckiego Języka na Polſki pilnie y wiernie prztłumaczone, 1637, Gdańsk: W Drukárniey Andrzejá Hunefelda.

Ewangelia Nikodema. Wspomnienia o Panu naszym Jezusie Chrystusie spisane za Poncjusza Piłata, 1986, w: Apokryfy Nowego Testamentu, t. 1, red. M. Starowieyski, Lublin: TN KUL, s. 425–441.

Novum Testamentum Graece et Latine, 1997, ed. E. Nestle, E. Nestle, B. Aland, K. Aland, Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft.

THILO J. C., 1823, Codex apocryphorum Novi Testamenti, vol. 1, Leipzig: F. C. G. Vogel.

Bibliografia:

AJDUKIEWICZ K., 2006, Zdania pytajne, w: idem, Język i poznanie, t. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 278–283.

BOGUSŁAWSKI A., 1977, Problem of Thematic-Rhematic Structure of Sentences, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

BOGUSŁAWSKI A., 1979, Indirect Questions: One Interpretation or more?, Linguistica Silesiana 3, s. 39–52.

BOGUSŁAWSKI A., 1982, Semantic and pragmatic aspects of reference. Selected problems, Linguistische Studien 91/I, s. 1–111.

BOGUSŁAWSKI A., 1991, This, w: M. Grochowski (red.), Problemy opisu gramatycznego języków słowiańskich, Warszawa: Wyd. SGGW, s. 23–30.

BOGUSŁAWSKI A., 1992, Two Essays on Inflection, Warszawa: Energeia.

BOGUSŁAWSKI A., 1999, Inherently thematic or rhematic units of language, w: E. Hajíčová, T. Hoškovec, O. Leška, P. Sgall, Z. Skoumalová (eds.), Travaux du Cercle linguistique de Prague. 3, Amsterdam: Benjamins, s. 211–224.

BOGUSŁAWSKI A., 2008, O konieczności istnienia, Warszawa: Bel Studio.

DANIELEWICZOWA M., 1996, O znaczeniu zdań pytajnych w języku polskim. Charakterystyka struktury tematyczno-rematycznej wypowiedzeń interrogatywnych, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

GROCHOWSKI M., 1986, Polskie partykuły. Składnia, semantyka, leksykografia, Wrocław: Ossolineum.

GROCHOWSKI M., 2004, O cechach syntaktycznych i semantycznych operatorów quasi- -spójnikowych. Analiza operatora ALE, w: A. Moroz i M. Wiśniewski (red.), Studia z gramatyki i semantyki języka polskiego, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 223–231.

LYONS J., 1989, Semantyka, t. 2, przeł. A. Weinsberg, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

PISARKOWA K., 1972, Z historii polskich pytań o rozstrzygnięcie, w: Symbola polonica in honorem Stanislai Jodłowski, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 121– 132.

PUZYNINA J., 1997, Słowo – wartość – kultura, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

SAUSSURE F. DE, 2004, Szkice z językoznawstwa ogólnego, tłum. i red. M. Danielewiczowa, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog.

TOKARSKI J., 1951, A ileż to kłopotu ze spójnikiem a, Poradnik Językowy, z. 2, s. 12–16; z. 3, s. 1–6.

WAJSZCZUK J., 2005, O metatekście, Warszawa: Katedra Lingwistyki Formalnej UW.

WIERZBICKA A., 1999, Język – umysł – kultura, wyb. i red. J. Bartmiński, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

WIERZBICKA A., 2002, Co mówi Jezus? Objaśnianie przypowieści ewangelicznych w słowach prostych i uniwersalnych, tłum. I. Duraj-Nowosielska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.


##plugins.generic.alm.title##

##plugins.generic.alm.loading##

Metrics powered by PLOS ALM






ISSN 2080-1068 (print)
ISSN 2391-7768 (online)

Partnerzy platformy czasopism